چهارشنبه 29 فروردین 1403 - 17 Apr 2024
کد خبر: 103640
تاریخ انتشار: 1402/11/09 05:18

ضرورت توجه به معماری شهری

سید محمدحسین حجازی-کارشناس اقتصاد شهری
ضرورت توجه به معماری شهری

معماری شهری یکی از تاثیرگذارترین عوامل به‌وجود آمدن یک خاطره جمعی است که نتیجه‌اش ایجاد هویت جمعی و در نهایت هویت ملی خواهد بود. فضاها و نمادهای شهری یکی از عناصر ساخت شهرها هستند که همواره با تحولات تاریخی و فرهنگی در ادوار مختلف به‌وجود می‌آیند و این قدرت را دارند که به شهرها هویت ببخشند و این موضوع را تکثیر کنند.عمارت‌های شهری و فضاها و نمادهایی که در آن به‌وجود می‌آیند، تاثیرگذارترین عوامل در شکل‌گیری هویت شهری و ملی هستند. هویت شهری به مجموعه‌ای از ویژگی‌ها، خصوصیات و معرف‌هایی گفته می‌شود که شهر را از دیگر شهرها متمایز می‌کند. این هویت شهری شامل ویژگی‌هایی مانند فرهنگ، تاریخ، معماری، فضاهای عمومی، نمادها و علائم شهری، زبان، ادبیات و سایر عناصری است که هر شهر را به‌شکل منحصر به فردی تبدیل می‌کند.به‌عنوان‌مثال، معماری شهری و فضاهای عمومی مانند پارک‌ها، میدان‌ها، بازارها، مراکز تجاری و مساجد، از جمله عواملی هستند که به شکل‌گیری هویت شهری و ملی کشورها و شهرها کمک می‌کنند. در بسیاری از شهرهایی که دارای معماری باستانی هستند، معماری این شهرها به‌عنوان یکی از عناصر اصلی هویت شهری و ملی آنها مطرح است. به‌عنوان‌مثال، معماری باستانی شهرهای اصفهان و شیراز در ایران، معماری قدیمی شهرهای رم و فلورانس در ایتالیا و معماری معروف شهرهای پاریس و لندن در اروپا، همگی به‌عنوان عناصر اصلی هویت شهری و ملی آنها شناخته می‌شوند.

بنابراین، بسیاری از شهرها و کشورها سعی می‌کنند با استفاده از معماری شهری و فضاهای عمومی منحصر به فرد خود، هویت شهری و ملی قوی‌تری را به‌وجود آورند. این هویت شهری و ملی، نه‌تنها به شهرها و کشورها کمک می‌کند تا از دیگر شهرها و کشورها متمایز شوند، بلکه به شهروندان احساس ارتباط و انتساب به شهر و کشور خود را می‌دهد و این امر می‌تواند به افزایش هویت ملی و احساس ملیت در جامعه کمک کند.از این منظر، بررسی معماری شهری چند دهه اخیر شهر تهران نشان می‌دهد، پایتخت ایران دوره‌های تاریخی گوناگونی را پشت‌سر گذاشته است. آثار معماری، هویت فرهنگی هر دوره‌ای را به‌خوبی به نمایش می‌گذارد و اهمیت معماری شهری را نشان می‌دهد. به‌طورکلی، برخی المان‌ها و سازه‌های شهری هستند که باعث می‌شوند آن شهر از طریق آنها شناخته‌ شود و هویت بگیرد.

خلاف معماری که فقط روی ساختمان‌ها به‌صورت انفرادی تمرکز می‌کند، طراحی شهری با مجموعه ساختمان‌ها، زیرساخت‌ها، خیابان‌ها، مناطق عمومی، محله‌ها و مناطق و تمام شهر سروکار دارد که هدف آن، ساخت محیطی عادلانه، زیبا، کارآ و پایدار است. علاقه به طراحی شهری در سال‌های اخیر به‌میزان قابل‌توجهی افزایش یافته و طراحی خوب شهری برای بسیاری از جوامع به یک اولویت مهم تبدیل شده است.طراحی شهری، بخشی از هنر ساماندهی فضای شهری است که با رشته‌های مختلف علمی و هنری مانند برنامه‌ریزی شهری، معماری و معماری منظر، مهندسی فنی، مهندسی ترافیک و حمل‌ونقل، جغرافیا، روانشناسی، جامعه‌شناسی و اقتصاد سروکار دارد و در عین‌ حال، با سیاست و فرهنگ نیز مرتبط بوده و دامنه فعالیتش بسیار گسترده است. گستردگی فعالیت طراحی شهری، نشان می‌دهد که این فعالیت مانند یک طرح معماری نیست که با طرح مشخصی شروع شود یا پایان پذیرد.فضای شهری در حقیقت ادراکی است که شهروندان باتوجه به برداشت‌های ذهنی و خاطرات مشترک خود از یک شهر در ذهن خویش دارند. سازه‌های قدیمی از شمس‌العماره گرفته تا سردر باغ ملی چنین هستند و بعد از آن، برج آزادی که مهم‌ترین نماد تهران معاصر است و حادثه‌های تاریخی بسیاری را شاهد بوده، از همین‌رو بعد از انقلاب اسلامی به‌عنوان نماد پیروزی ملت ایران شناخته شده است. امروزه نیز منطقه فرهنگی و گردشگری عباس‌آباد با در اختیار داشتن ۵۶۰ هکتار فضای ایده‌آل در قلب پایتخت، توانسته است گام‌های تاثیرگذاری را در این زمینه بردارد که شاید مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین آن، پل طبیعت باشد.

معماری خاص پل طبیعت مانند سنجاقی خود را به پایتخت نوین گره زد و هم‌اکنون در کنار برج میلاد؛ نماد نوین دیگری برای تهران تلقی می‌شود. پلی که ۲ بوستان زیبای تهران یعنی بوستان آب‌وآتش و طالقانی را به یکدیگر متصل می‌کند و به‌عنوان نمونه‌ای بی‌نظیر در خاورمیانه از آن یاد می‌شود و بزرگ‌ترین پل عبور و مرور غیرخودرویی کشور است و تاکنون توانسته بازدیدکنندگان و گردشگران بسیاری را به‌سمت خود جلب کند.علاوه بر این، ۴ جایزه بین‌المللی را نیز از آن خود کرده و باعث افتخار و سربلندی است که طراح و سازنده این پل، یک جوان ایرانی بوده و موفق شده است تا چنین سازه‌ای را از خود به‌جای بگذارد. وجود چنین سازه‌هایی که در کنار ایجاد هویت شهری باعث جذب گردشگر نیز می‌شوند، برای آنکه تهران برای گردشگران تنها محل گذر نباشد و تامل بیشتری بر این شهر داشته باشند، کمک بزرگی خواهد بود.

 


کپی لینک کوتاه خبر: https://smtnews.ir/d/4pwexd