آسیب شناسی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در ایران

پس‌اندازهایی که باید به صنایع تزریق شوند

سمیرا کرمی - گروه اقتصاد: فرصت‌های سرمایه‌گذاری در ایران کدام هستند و یک سرمایه دار در کدام بخش اقتصاد می‌تواند سرمایه‌اش را به گردش درآورد تا سود بیشتری کسب کند؟

این روزها در اقتصاد ایران حوزه سرمایه‌گذاری دست‌خوش تغییراتی مثبت شده و چشم‌انداز روشنی برای سرمایه‌گذاری ایجاد شده است. همت دولت یازدهم بر تقویت بخش خصوصی و شرایط روانی حاکم بر سرمایه‌داران رو به ترمیم گذاشته و امید به کاهش فرار سرمایه‌ها روز به روز بیشتر قوت می‌گیرد. اما هنوز ابهاماتی پیرامون فضای کسب و کار و سرمایه‌گذاری‌های کوچک وجود دارد. یکی از مهم‌ترین مشکلات در این زمینه، شفاف نبودن وضع سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف و صنایع گوناگون است. باید فرصت‌های سرمایه‌گذاری به تفکیک صنایع و استان‌ها مشخص شوند تا سرمایه‌گذار در ابتدای امر، با حجم بالای ابهامات روبه‌رو نباشد. برای بررسی فضای سرمایه‌گذاری در ایران و بررسی مفاهیم اولیه سرمایه و سرمایه‌گذاری به گفت‌وگو با چند اقتصاددان پرداختیم.


لزوم اصلاح ساختارهای نهادی سرمایه‌گذاری
مهدی پازوکی، مشاور معاونت نظارت راهبردی، در گفت‌وگو با صمت درباره فضای سرمایه‌گذاری در ایران گفت: در ایران ریسک سرمایه‌گذاری بالا نیست، اما ساختار نهادهای سرمایه‌گذار در اقتصاد ما، نیاز به اصلاحات جدی دارند و لازم است که دولت از طریق نهادهایی از قبیل وزارت صنایع و معادن، نهادهای بخش خصوصی، اتاق‌های بازرگانی، اتاق‌های تجارت و... اطلاعات حجم سرمایه‌گذاری در صنایع مختلف را محاسبه، شفاف‌سازی و منتشر کند تا به این ترتیب وقتی سرمایه‌گذار می‌خواهد برای سرمایه‌اش تصمیم‌گیری کند بتواند ارزیابی صحیحی در خصوص صنایع مختلف داشته باشد و ظرفیت‌های خالی را شناسایی کند و در انتخاب سرمایه‌گذاری خود دچار
 اشتباه نشود.


باید پس انداز به سرمایه‌گذاری تبدیل شود
این مدرس اقتصاد در ادامه افزود: باید شفاف‌سازی در سرمایه‌گذاری و ظرفیت‌های آن به گونه‌ای صورت بگیرد که افکار عمومی بتواند به قضاوت نشسته و رانت خواری متولیان اقتصادی را به چالش بکشد.
پازوکی همچنین اظهار کرد: حجم پس‌انداز در کشور ما بسیار بالاست و علت اصلی این موضوع قناعت مردم است. از محل این قناعت است که مصرف‌گرایی به‌شدت کاهش یافته و اگر زمینه لازم در کشور ایجاد شود سطح تولید بالا می‌رود و این پس اندازها به بخش صنعت تزریق خواهد شد. برای تضمین تزریق سرمایه‌گذاری به صنعت باید رقابت‌پذیری محصول داخلی با محصولات خارجی افزایش پیدا کند. در خصوص ریسک‌پذیری بخش‌های مختلف به لحاظ تئوریک هرچه سودآوری بیشتر باشد ریسک بالاتر خواهد بود.
وی در ادامه تاکید کرد: باید رقابت‌پذیری تولید داخلی افزایش پیدا کند. مردم مطلوبیت کمتر را بر بیشتر ترجیح می‌دهند، هرچه کیفیت بالاتر برود و کالای با کیفیت بالاتر، با مبلغ کمتری راهی بازار شود، تولیدکننده داخلی با بازار وسیع‌تری روبه‌رو خواهد شد. بنابراین برای وسعت دادن به بازار مصرف کالای ایرانی، ما باید با جهان تعامل داشته باشیم و صادرات را افزایش دهیم.


بخش خدمات، سودآورترین فعالیت اقتصادی
علی عبدالهیان، رییس اتاق مشترک ایران و سوئد، درباره سودآروی فعالیت‌های اقتصادی در ایران در گفت‌وگو با صمت اظهار کرد: درحال‌حاضر کشور ایران بهترین فرصت را برای هر نوع سرمایه‌گذاری داراست و تمامی صاحبان سرمایه خصوصا سرمایه‌گذاران ایرانی مقیم خارج باید دارایی‌های خود را در ایران سرمایه‌گذاری کنند.
وی در خصوص اینکه کدام بخش از صنایع یا حوزه‌های فعالیت اقتصادی در ایران از سودآوری بیشتری برخوردار است و ریسک پایین‌تری دارد، گفت: سودآوری در کشور ما در بخش‌های خدماتی بسیار بالا است و بخش خدماتی محدود به نیروی انسانی نمی‌شود بلکه بخش خدماتی می‌تواند در حوزه‌های مختلف اقتصادی مثل تولید، دلالی، تمامی مبادلات کالایی در داخل کشور و واسطه گری صورت بگیرد.
وی همچنین تاکید کرد: در خصوص مقایسه بستر مناسب سرمایه‌گذاری، باید گفت ایران اگر بهترین نقطه در جهان نیست ولی به یقین جزو نقاط خوب دنیاست.
وی درباره شاخصه‌های سرمایه‌گذاری در ایران و همچنین در تشریح خوب بودن بستر اقتصاد کشور برای پذیرش سرمایه‌های خارجی،گفت: از مهم‌ترین ویژگی‌های اقتصادهای در حال توسعه و به‌خصوص ایران این است که هزینه نیروی کار و مالیات و عوارض در ایران نسبت به سایر کشورها بسیار پایین است و اساس شکل گیری شرکت‌های فراملیتی هم همین موضوع بود. وی درباره اینکه چطور یک سرمایه‌گذار خرد می‌تواند به سود بالاتری دست پیدا کند گفت: به طورقطع اگر سرمایه‌گذار هدفمند عمل کند سود بالایی به‌دست خواهد آورد و نرخ سودآوری در ایران نسبت به سایر نقاط دنیا بسیار بالا است. باید دید هدف سرمایه‌گذار چیست. تولیدکننده یا صاحب سرمایه با هر هدفی هم که وارد سرمایه‌گذاری شود، سود بالایی به‌دست خواهد آورد. یعنی اگر منافع را فقط در پول ببینیم ایران جای مناسبی برای سرمایه‌گذاری است به‌خصوص اگر عرق‌ملی را هم به مجموعه هدف‌ها اضافه کنیم که دیگر بهترین نقطه ایران خواهد بود. 


میزان ریسک سرمایه‌گذاری در ایران
این متخصص در امور سرمایه‌گذاری درباره ریسک سرمایه‌گذاری در ایران افزود: هر کجای دنیا برویم ریسک سرمایه‌گذاری وجود دارد و به شکل اصولی سرمایه‌گذاری بدون ریسک بی‌معنی است. شاید به نظر بیاید ایران ریسک‌پذیری بالاتری دارد اما این موضوع به شخص سرمایه‌گذار بر می‌شود که چه تجربه‌ای را در این زمینه دارد هرچه سرمایه‌گذار با دامنه وسیع تری از تجارب و تخصص‌ها وارد حوزه صنعتی شود و اقدام به سرمایه‌گذاری کند ریسک بازگشت سرمایه و سود او کمتر خواهد بود بنابراین میزان سودآوری و ریسک، تا اندازه زیادی به تخصص و مهارت‌های فرد در زمینه تخصصی صنعت مورد نظرش بستگی خواهد داشت.
عبدالهیان در ادامه اظهار کرد: اگر اغراق نباشد می‌توان گفت اگر کسی صاحب تجربه تجاری، سرمایه و مبانی تئوری بالایی باشد در شرایط اقتصادی ایران هرگز زیان نمی‌کند و ورشکسته نخواهد شد مگر اینکه مسیر غلط برود یعنی بخواهد وارد رانت و سوءاستفاده‌های رانتی شود یا بلند پروازی کرده و بخواهد بدون تخصص وارد رشته‌های متفاوت سرمایه‌گذاری شود.
وی در ادامه تاکید کرد: سرمایه‌گذار باید در چارچوب ابزار علمی، عقل و تجربه وارد سرمایه‌گذاری شوند وگرنه در هر اقتصادی و با هر جایگاهی محکوم به شکست خواهد بود. 


پس انداز به معنی سرمایه‌گذاری نیست
غلامرضا سلامی عضو شورای راهبردی نظام مالیاتی کشور نیز در گفت‌وگو با صمت درباره فرصت‌های سرمایه‌گذاری در ایران گفت: فرصت‌های سرمایه‌گذاری در کشور بسیار زیاد است. وی در ادامه درباره مفهوم سرمایه‌گذاری در ایران گفت مفهوم سرمایه‌گذاری در ایران با پس‌انداز رقم می‌خورد و هر پولی که صرف کالای مصرفی نشود سرمایه گذرای خواهد شد.
سلامی همچنین در خصوص اختلاف پس انداز در مفهوم اقتصاد کلان با اقتصاد خرد بیان کرد: وقتی یک سرمایه‌گذار خرد یا یک خانوار پس انداز شخصی خود را صرف خرید سهام یا یک کالای با دوام سرمایه‌ای می‌کند اگر چه ممکن است به این نوع پس انداز، در اقتصاد خرد سرمایه‌گذاری اطلاق شود، اما در سطح اقتصاد کلان سرمایه‌گذاری نیست و منجر به رشد اقتصادی نخواهد شد.


چاپ