در گفت‌وگو با رئیس کمیته عضویت و ارزشیابی انجمن ‏روابط‏عمومی‏ ایران مطرح شد

ارزشیابی حرفه‏ای، بستری برای ارتقای صنفی در نظام ‏روابط‏ عمومی‏

مهم‌ترین راهبرد استراتژیک برای جلوگیری از اضمحلال بیش از پیش ‏روابط‏ عمومی‏ در کشور، تقویت و ارتقای توان فعالان روابط‏عمومی به‌منظور افزایش ظرفیت در نقش‌آفرینی در سازمان‌ها‏ی متبوع است که نخستین گام در تحقق این امر، پالایش و تدقیق صلاحیت حرفه‏‏ای ‏فعالان روابط ‏عمومی از طریق ارزشیابی توانمندی در ورود به حرفه یا پذیرش مسئولیت به تفکیک حوزه‏ها‏ی عملکردی سازمانی است.

چندی است انجمن ‏روابط‏ عمومی‏ ایران به‌عنوان یک تشکل حرفه‏ای که متعهد به پاسداشت جایگاه ‏روابط ‏عمومی‏ در ایران بوده و مکلف است در محدوده اختیارات و مسئولیت‏ها‏ی قانونی خود، اقدامات مقتضی برای رشد و تعالی آن را انجام دهد، در حال اجرای ‏آیین‏نامه‏‏ای است که به‌واسطه آن، سطح حرفه‏ای اعضای فعال خود را ارزشیابی کرده و با اعطای گواهینامه به آن دسته از فعالان که از امتیازات لازم برخوردار بوده‏اند، بر صلاحیت حرفه‏ای ایشان تصدیق می‌کند.
در گفت‌وگویی که با احمد پاکزاد، رئیسHOFH کمیته عضویت و ارزشیابی انجمن ‏روابط‏ عمومی‏ ایران در این‌باره انجام شده، ابعاد دقیق‏تری از این ‏آیین‏نامه‏ و نحوه عملکرد آن مورد بررسی قرار گرفته است.


تعیین جایگاه واقعی


رئیس کمیته عضویت و ارزشیابی انجمن روابط عمومی ایران با تشریح ضرورت ورود انجمن به مقوله ارزشیابی صلاحیت حرفه‏ای اعضا، گفت: در چند دهه‏‏ای ‏که از عمر روابط‏ عمومی در کشور می‏گذرد، همواره مقوله تعیین جایگاه واقعی برای این نهاد اداری، به‌عنوان یک عضو مشروع در سازمان‌ها‏ی اداری و اجرایی کشور چه در بخش‏ها‏ی خصوصی و چه در نهادها‏ی دولتی و عمومی مورد چالش بوده است و با وجود گذشت سال‌ها‏ی طولانی از تولد و عمر این دانش در کشور و حتی ایجاد رشته‏ها‏ی دانشگاهی در مقاطع مختلف و‏‏‏‏‏ تر‏بیت صدها تحصیلکرده این رشته، هنوز نهاد روابط‏ عمومی نتوانسته جای خود را در سازمان‌ها‏ پیدا کرده یا تعمیق دهد.

 بی‏شک این بلاتکلیفی مزمن، معلول عدم‌وجود فلسفه روشن و مورد وثوق اکثریت فعالان این رشته است که بروز چنین شرایطی هم به‌طور مستقیم به عدم‌حضور متخصصان واقعی در نهاد ‏روابط‏ عمومی‏ برمی‌گردد.
در دوره‏های متمادی، جای خالی متخصصان واقعی ‏روابط‏ عمومی‏ ازسوی مجموعه‌ای از افراد غیرمتخصص پر شده که بنا بر تمایلات و تعلقات خاطری که داشته‏اند، مسیر عملیاتی ‏روابط ‏عمومی‏ را از روی ریل اصلی خارج کرده و عملا به انحراف کشانده‏اند؛ بنابراین می‏توان ریشه مشکلاتی را که امروز گریبانگیر ‏روابط‏عمومی‏ شده است، در همین انحراف ناشی از حضور افراد غیرمتخصص در آن یافت.

 پس برای برگشت از مسیر انحرافی، لازم است متخصصان واقعی به تمامی سطوح ‏روابط ‏عمومی‏ بازگردند و آنهایی که امروز هم در حال فعالیت بوده و شاغل در آن هستند، دوباره مورد ارزیابی و پالایش قرار گیرند.
از آنجایی که انجمن ‏روابط‏ عمومی‏ ایران، تشکلی شناسنامه‏دار در این صنف تلقی می‌شود و با توجه به ظرفیت‏ها‏ی قانونی که دارد، می‏تواند در جامعه اعضای خود به این مهم مبادرت کند. بدین‌جهت مقرر شد با تنظیم یک ‏آیین‏نامه‏ جامع در گام نخست، وضعیت تمامی اعضای انجمن از مسیر مقررات ‏آیین‏نامه‏ عبور داده شده و پس از ارزشیابی، سطوح صلاحیت حرفه‏ای ایشان تدقیق شود.

رئیس کمیته عضویت و ارزشیابی انجمن با اشاره به جزییات این ‏آیین‏نامه‏ افزود: در تنظیم آیین‏نامه‏ سنجش، ارزشیابی و اعطای کارت و گواهی عضویت افراد حقیقی در انجمن روابط‏عمومی ایران تلاش‌شده از نمونه‏ها‏ی موفق در کشور و تجارب مؤثر در موارد مشابه استفاده شود تا بتوان از سطح قابل اعتمادی منطبق با شرایط مورد نیاز ‏روابط ‏عمومی‏ برای برون‌رفت از بحران پیش‌رو دسترسی پیدا کرد. 

این ‏آیین‏نامه‏ فعلا شامل افراد حقیقی فعال در ‏روابط‏عمومی‏ می‌شود. امید است با تکمیل ارزشیابی و تعیین سطوح حرفه‏ای افراد حقیقی، اقدام مشابهی برای افراد حقیقی (سازمان‌ها) هم به مورد اجرا گذاشته شود. در مورد اخیر نیز کمیته عضویت و ارزشیابی همزمان با اجرای ‏آیین‏نامه‏ افراد حقیقی در حال تنظیم مقررات و ‏آیین‏نامه‏ مورد نیاز افراد حقوقی است.

درحال‌حاضر ارزشیابی فعالان ‏روابط ‏عمومی روی اعضای کنونی انجمن متمرکز شده که شاخص‏ها‏یی همانند مدرک تحصیلی، رشته تحصیلی، سابقه اجرایی، مسئولیت‏ها‏ی شغلی مرتبط و عملکرد اعضا در تولید دانش اعم از تدوین و نگارش کتب تخصصی، طرح‏ها‏ی پژوهشی و مقالات علمی مرتبط مورد سنجش قرار گرفته و منطبق با جداول امتیازی جمع‌بندی می‌شوند. جمع امتیازات حاصل از شاخص‏ها‏ی ارزشیابی، به تعیین یکی از پایه‏ها‏ی ۳، ۲، ۱ و ارشد برای عضو ارزیابی شده می‌گردد.
بالاترین درجه حرفه‏ای در این ‏آیین‏نامه با عنوان الماس ‏روابط‏ عمومی‏ ایران تعیین‌شده که به آن دسته از اعضای انجمن که بتوانند حداکثر امتیاز را کسب کنند، اعطا می‌شود. مدت اعتبار گواهینامه‏ها‏ی ۳، ۲ و ۱، سه ساله و مدت اعتبار گواهینامه ‏ها‏ی ارشد ۵ ساله است.
 اعتبار نشان الماس نیز به‌طور مادام‌العمر تعیین شده است.

وی با تاکید بر ضرورت تخصص ‏روابط ‏عمومی‏ در نظام ارزشیابی حرفه‏ای ادامه داد: براساس مقررات مرجع و با توجه به اینکه اساس کار بر اصالت دانش ‏روابط‏عمومی‏ قرار گرفته، کسب بالاترین امتیاز در هریک از شاخص‏ها‏ی مورد سنجش، منوط به ارتباط مستقیم با ‏روابط‏ عمومی‏ دارد، به‌ویژه این مهم در رشته تحصیلی است که الزاما کسب بالاترین امتیاز به قید عنوان ‏روابط‏عمومی‏ در مدرک تحصیلی مرتبط است. سایر گرایش‏ها‏ی علوم ارتباطات به‌عنوان رشته‏ها‏ی مرتبط تعیین شده‌اند که امتیازی کمتر از رشته اصلی برای آنها منظور خواهد شد. از سوی دیگر، امتیازات مرتبط با مسئولیت سازمانی که نمایشگر میزان تجربه اعضاء است هم به اشتغال در مسئولیت‏ها‏ی مختلف در ‏روابط‏ عمومی‏ تکیه دارد و هرگونه تجربه شغلی خارج از ‏روابط ‏عمومی‏ مورد بررسی قرار نمی‏گیرد.

پاکزاد با اشاره به تاثیر عملکرد ‏روابط ‏عمومی‏ بر مبنای تنوع زمینه فعالیتی سازمان‌ها‏ی متبوع آن گفت: روابط ‏عمومی یک نهاد از کل بدنه سازمان تلقی می‌شود و ‏‏‏علی‏القاعده‏ همانند سایر ‏اندام‏ها‏ی سازمان مکلف است در خدمت سازمان و در جهت تحقق اهداف آن بوده و برای تداوم بقای سازمانش تلاش کند. از این‌رو تنوع فعالیتی هر سازمان، آنگونه که با سایر سازمان‌ها‏ متفاوت است، همین تفاوت را در حوزه ‏روابط ‏عمومی‏ خود هم ایجاد می‌کند. بنابراین یک متخصص ‏روابط‏ عمومی‏ در یک نهاد دولتی، اساسا با رویکردها، روال‏ها‏ و رویه‏ها‏ی خاص خود روبه‌رو است که به‌طور قطع برای متخصص دیگری که در بخش صنعت مشغول است در تمایز قرار دارد. از این‌رو در این ‏آیین‏نامه‏، در کنار تعیین پایه صلاحیت، زمینه کاری ‏حرفه‏ای‏ هم مورد بررسی قرار گرفته و در گواهینامه صادرشده قید می‌شود.
رئیس کمیته عضویت و ارزشیابی انجمن درباره نحوه تمدید و ارتقای پایه‏ها‏ی چهارگانه گفت: با توجه به اینکه افزایش دانش و مهارت‏ها‏ی اجرایی فعالان روابط‏ عمومی از اهمیت بسزایی برخوردار است؛ بنابراین آموزش و انتقال تجارب موفق علمی و کاربردی فعالان به‌عنوان مهم‌ترین عامل در تمدید یا ارتقای پایه‏ها‏ مدنظر قرار گرفته است.

 براساس مقررات ‏آیین‏نامه‏ ارتقای پایه‏ها‏ برای پایه‏ها‏ی ۳، ۲ و ۱ مستلزم طی دوره‏ها‏ی آموزشی به ترتیب ۱۰۰، ۲۰۰ و ۳۰۰ ساعت است که گواهی دوره آموزشی ‏باید مورد تأیید کمیته آموزش انجمن قرار گیرد. از سوی دیگر از آنجایی که برای پایه ارشد، ارتقای بالاتری وجود ندارد و از سوی دیگر این افراد طبیعتا از تجربه و دانش بالایی برخوردار هستند، تمدید پایه ارشد مستلزم انتقال تجارب و دانش ‏روابط عمومی‏ به سایر اعضاء بوده و مکلف به ارائه آموزش به میزان ۲۰۰ ساعت به‌عنوان مدرس هستند. هرچند حضور در کنفرانس‏ها‏ی معتبر علمی هم به‌عنوان بخشی از این ساعات آموزشی مدنظر قرار گرفته است.

در عین حال، اعضای دارنده گواهینامه حرفه‏ای در هر پایه می‏توانند به محض آنکه بنا به تغییراتی که در هریک از شاخص‏ها‏ی ارزیابی برای خود به‌وجود آورده‌اند، همانند ارتقای شغلی، ارتقای تحصیلی یا تولید دانش، درخواست تجدید ارزشیابی خود را به دبیرخانه انجمن ارائه کرده و در صورت کسب امتیاز بالاتر، گواهینامه جدید برای پایه مکتسبه را دریافت کنند. به‌منظور شفافیت موضوع، متن کامل ‏آیین‏نامه‏ از طریق وب‌سایت انجمن در اختیار همگان قرار دارد و اعضای انجمن و متقاضیان فعال در ‏روابط‏ عمومی‏ می‏توانند با مطالعه کامل و براساس خوداظهاری، از وضعیت پایه و زمینه ‏حرفه‏ای‏ خود مطلع شوند.

این پیشکسوت ‏روابط ‏عمومی‏ در پایان خاطرنشان کرد: در شرایط فعلی، نظام مدیریتی کشور در بخش‏های خصوصی، دولتی و عمومی به‌شدت نیازمند حضور متخصصان واقعی ‏روابط ‏عمومی‏ است و مجموعه وسیعی از انتظارات وجود دارد که به‌واسطه غیرتخصصی بودن برخی ‏روابط‏ عمومی‏‏ ها‏، وضعیت نامناسبی برای این دانش و تخصص ایجاد کرده است. مسلم است نخستین راهکار بهبود، پالایش سره از ناسره بوده و این ارزشیابی می‏تواند در این مسیر تأثیرات بسزایی را داشته باشد.
درحال‌حاضر، اهتمام هیأت مدیره انجمن ‏روابط ‏عمومی‏ و اعضای کمیته عضویت و ارزشیابی بر این مهم استوار است و موفقیت آن هم نیازمند استقبال تمامی فعالان متخصص و دلسوزان ‏روابط‏ عمومی‏ در اجرای دقیق این ‏آیین‏نامه‏ است.


چاپ