ارمغان ویروس تاجدار برای مشاغل ایرانی چه بود؟

از توسعه مشاغل‌ خانگی تا کسب‌وکارهای اینترنتی

به‌دنبال شیوع کرونا در ایران بیشتر کسب‌وکارها آسیب دیده و با مخاطرات بسیاری مواجه شدند. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در گزارشی به بررسی و تحلیل فرصت‌ها و تهدیدهای کرونا برای کسب‌وکارهای ایرانی پرداخته و ۳ سطح ریسک بین‌المللی، ملی و صنعت و کسب‌وکار را که کسب‌وکارهای ایرانی با آن مواجه شده‌اند، شناسایی کرده‌ است.

کاهش تولید و تقاضای جهانی

در ریسک اول و سطح بین‌المللی، به موازات کاهش تولید در جهان تحت تاثیر کرونا، زنجیره تامین نیز به‌شدت دچار چالش شده و تقاضای نهایی برای کالا و خدمات کاهش یافته است. فارغ از شوک کوتاه‌مدتی که به بازار عرضه و تقاضا وارد شده، به‌دلیل نامشخص بودن زمان پایان کامل کرونا در جهان، ریسک بازگشت آن و درگیری بیشتر کشورها با این بیماری، صادرات کالاهای غیرنفتی کشور به‌ویژه به کشورهای همسایه و تامین مواد اولیه مورد نیاز صنایع و کسب‌وکارهای داخلی نیز دچار مشکل شده است.

کاهش درآمدهای ارزی و مالیاتی

در ریسک دوم و سطح ملی، کاهش صادرات به کشورها، در کاهش درآمدهای ارزی و کاهش مالیات کسب‌وکارها در کاهش منابع درآمدی دولت اثرگذار است. کسری بودجه دولت نیز به‌دلیل افزایش هزینه‌های ناشی از کرونا از قبیل اختصاص تسهیلات حمایتی و بودجه‌های بهداشت و درمان افزایش و به‌دلیل ناپایداری وضعیت بنگاه‌ها و آسیب‌دیدگی کسب‌وکارها درآمدهای دولت کاهش یافته است.

کاهش فروش و بهره‌وری

ریسک سوم در سطح صنایع و کسب‌وکارها است که در این سطح، شرکت‌ها به لحاظ عرضه با مشکلات بسیاری در بحث لجستیک و زنجیره تامین مواد اولیه، کاهش فروش و بهره‌وری مواجه هستند و به لحاظ تقاضا نیز سلیقه و انتظار مشتریان در حال تغییر است که این امر افزایش ریسک کسب‌وکارها را به‌دنبال دارد. البته مشاغلی که بر بستر اینترنت به فعالیت ادامه داده و فروش آنلاین داشته‌اند، همچنین تولیدکنندگان محصولات بهداشتی و مواد غذایی و شرکت‌های دارای قابلیت دورکاری، ریسک پایین‌تری را تجربه می‌کنند. بررسی‌ها نشان می‌دهد مشاغل خدماتی با شیوع کرونا، بیشترین آسیب را متحمل و با کاهش تقاضا روبه‌رو شدند که در این بخش محاسبه میزان دقیق اثرپذیری مشاغل زیرمجموعه بخش خدمات مشکل‌تر از مشاغل زیرمجموعه بخش‌های تولیدی است.

تاب‌آوری مشاغل

براساس این گزارش، تجربه و سیاست کشورها در مواجهه با بحران‌هایی نظیر کرونا، افزایش تاب‌آوری است، چراکه تاب‌آوری کسب‌وکارها در این شرایط از اهمیت بالایی برخوردار است.
صرف‌نظر از چالش‌ها و تهدیدهایی که کرونا به‌وجود آورده، نباید فرصت‌هایی که در شرایط کرونا می‌توان خلق کرد را نادیده گرفت. پیش‌نیاز تبدیل تهدید فراگیری بیماری کرونا به فرصت برای کسب درآمد در انواع کسب‌وکارها، روی آوردن به تفکرات خلاقانه و مبتکرانه در زمینه‌های کاری و ظهور فرصت‌هایی نظیر توسعه مشاغل خانگی، رواج کسب‌وکارهای دیجیتالی، توسعه استارت‌آپ‌ها و همچنین استقرار کامل و رشد فزاینده دولت الکترونیک و تسهیل دریافت مجوزهای کسب‌وکار است.

سخن پایانی...

 برای حمایت از مشاغل و کسب‌وکارها در دوران کرونا، اعمال تخفیف‌های مالیاتی، معافیت‌های بیمه‌ا‌ی، حمایت‌های مالی و اعطای تسهیلات سرمایه در گردش از جمله پیشنهاداتی است که می‌تواند موردتوجه واقع شود. در عین حال ارائه مجوز برای راه‌اندازی فروشگاه‌های مجازی و توسعه کسب‌وکارهای اینترنتی و فعال شدن دیپلماسی اقتصادی کشور به جهت حفظ بازارهای صادراتی و وارداتی موضوعی است که در شرایط کرونا باید در دستور کار قرار گیرد.


چاپ