براساس گزارش دخل و خرج خانواده‌های ایرانی در سال ۹۸

سبد مصرف خانوار کوچک‌تر شد

بررسی هزینه و درآمد خانوار (بودجه خانوار) با هدف ارزیابی وضعیت هزینه‌ها و درآمدهای خانوار انجام می‌شود.

مرکز آمار و اطلاعات راهبردی وزارت تعاون در سالنامه آماری، گزارشی از وضعیت هزینه و درآمد خانوار شهری و روستایی در سال گذشته را منتشر کرد. براساس این گزارش سال گذشته هر خانوار شهری ۵۴ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان درآمد داشته و ۴۷ میلیون و ۴۳۷ هزار تومان هزینه کرده است. خانوار روستایی نیز برابر ۲۹ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان درآمد داشته و ۲۶ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان خرج کرده است. براساس این آمار، درآمد خانوارهای شهری در سال ۹۸ نسبت به سال قبل آن ۲۴ درصد و هزینه‌ها ۲۰ درصد رشد داشت.


استان‌های دارای بیشترین و کمترین درآمد


براساس گزارش مرکز آمار و اطلاعات راهبردی وزارت تعاون، سال گذشته به‌طور متوسط کارفرمایان ۷۹ میلیون و ۲۶۰ هزار تومان درآمد داشته و بخش کارگری به‌عنوان مزدبگیر خصوصی در مجموع ۴۷ میلیون و ۷۲۳ هزار تومان حقوق گرفته است.
بررسی جداول نشان می‌دهد چنانچه سال گذشته ۲ نفر در یک خانواده شاغل بودند مجموع درآمد آنها به‌طور میانگین در سراسر کشور معادل ۸۰ میلیون و ۲۰۳ هزار تومان بوده است.
خانوارهای ساکن پایتخت در سال ۹۸ بالاترین درآمد را داشته و ۸۱ میلیون و ۳۱۷ هزار تومان متوسط درآمد خانوار در این شهر بوده است. البته در تهران میزان هزینه خانوار در مقایسه با سایر استان‌ها قابل‌توجه است (۷۲ میلیون و ۷۱۷ هزار تومان هزینه خانوار شهری در سال ۹۸). خانوار کرمانی نیز با ۳۴ میلیون و ۳۳۸ هزار تومان درآمد و ۳۶ میلیون و ۵۳۵ هزار تومان هزینه، کمترین دخل و خرج را داشتند.


دهک‌های درآمدی


اقتصاددانان جمعیت هر جامعه‌ای را به لحاظ درآمد و مصرف به ۱۰ رتبه تقسیم‌بندی می‌کنند و هر یک از این رتبه‌ها را دهک می‌نامند.
دهک اول دربرگیرنده ۱۰ درصد خانوارهایی است که کمترین هزینه سالانه را داشته‌اند؛ بنابراین می‌توان گفت این دسته از خانوارها جزو فقیرترین اقشار جامعه محسوب می‌شوند. در نقطه مقابل دهک دهم، ۱۰ درصد خانوارهایی هستند که بیشترین مبلغ را صرف هزینه سالانه خود کرده‌اند؛ بنابراین این دسته از خانوارها از مرفه‌ترین اقشار جامعه هستند. براساس آمار وزارت تعاون، متوسط درآمد سالانه دهک اول در سال ۹۸ برابر ۱۳ میلیون و ۱۰۵ هزار تومان و دهک دهم ۱۴۳ میلیون و ۸۲۳ هزار تومان بود.


هزینه و درآمد خانوار روستایی


متوسط درآمد اظهار شده سالانه یک خانوار روستایی ۲۹ میلیون و ۷۰۲ هزار تومان بوده که نسبت به سال قبل ۲۷ درصد افزایش داشته است. منابع تامین درآمد خانوارهای روستایی نشان می‌دهد که ۳۰ درصد از مشاغل مزد و حقوق‌بگیری، ۳۳ درصد از مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی و ۳۵ درصد از محل درآمدهای متفرقه خانوار تامین شده است. متوسط هزینه خالص سالانه یک خانوار روستایی ۲۶ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان است که نسبت به سال قبل ۲۱ درصد افزایش نشان می‌دهد. از هزینه کل سالانه خانوار روستایی، ۱۰ میلیون و ۲۶۶ هزار تومان با سهم ۳۹ درصد مربوط به هزینه‌های خوراکی و دخانی و ۱۵ میلیون و ۸۳۴ هزار تومان آن با سهم ۶۰ درصدی مربوط به هزینه‌های غیرخوراکی بوده است. در بین هزینه‌های خوراکی و دخانی، بیشترین سهم مربوط به هزینه آرد، رشته، غلات، نان و فرآورده‌های آن و گوشت و در بین هزینه‌های غیرخوراکی، بیشترین سهم مربوط به مسکن، سوخت و روشنایی بوده است.


رشد حقیقی درآمد و هزینه خانوار


باتوجه به این آمار و با در نظر گرفتن تورم متوسط ۳۶ درصدی در سال ۹۸، می‌توان گفت رشد حقیقی درآمد و هزینه در سال ۹۸ منفی بوده است. 
رشد منفی درآمد و هزینه حقیقی به این معناست که رشد اسمی درآمد و هزینه در سال ۹۸ کمتر از رشد شاخص قیمت‌ها یا همان تورم بوده است.
 رشد منفی هزینه حقیقی خانوار باوجود تورم سنگین می‌تواند به‌معنای این باشد که سبد مصرف خانوارها کوچک‌تر شده و میزان مصرف به‌گونه‌ای کاهش پیدا کرده که کل هزینه حقیقی خانوار باوجود افزایش قیمت‌ها کاهش یافته است.


درآمد و هزینه برحسب استان


بررسی متوسط هزینه کل سالانه یک خانوار شهری نشان می‌دهد استان تهران با ۷۲ میلیون و ۷۱۷ هزار تومان بیشترین و استان کرمان با ۲۶ میلیون و ۳۲۰ هزار تومان کمترین هزینه را در سال ۱۳۹۸ داشته‌اند.
همچنین استان تهران با ۸۱ میلیون و ۳۱۷ هزار تومان بیشترین و استان کرمان با ۳۴ میلیون و ۸۸ هزار تومان، کمترین متوسط درآمد سالانه یک خانوار شهری را در سال ۱۳۹۸ به خود اختصاص داده است.
بررسی متوسط هزینه کل سالانه یک خانوار روستایی نیز نشان می‌دهد استان البرز با ۴۱ میلیون و ۷۷۱ هزار تومان بیشترین و استان سیستان و بلوچستان با ۱۴ میلیون و ۶۴۳ هزار تومان کمترین هزینه را در سال ۱۳۹۸ 
داشته‌اند.

همچنین استان البرز با ۴۶ میلیون و ۱۴۸ هزار تومان بیشترین و استان سیستان و بلوچستان با ۱۲ میلیون و ۸۱۰ هزار تومان کمترین متوسط درآمد سالانه یک خانوار روستایی را در سال ۱۳۹۸ به خود اختصاص داده‌اند.


چاپ