دفاع کمیسیون عمران از کارنامه نمایندگان

بار حمل‌ونقلی مجلس روی زمین ماند؟

حمل‌ونقل و مسکن به عنوان دو زیرساخت مهم پیشرفت کشور، نیازمند سیاست‌گذاری‌های دقیق و جامع هستند. در سال‌های گذشته، سیاست‌گذاری‌های کلان کشور نگاه ویژه‌ای به حمل‌ونقل ریلی داشته و بر توسعه ریل‌محور تاکید فراوانی شده است.

با این حال حمل‌ونقل و مسکن- که مدیریت آنها در یک وزارتخانه تجمیع شده است- حوزه‌هایی چنان وسیع و گسترده هستند که با همه تلاش‌ها، همچنان غفلت‌هایی در سیاست‌گذاری و نظارت‌های قانونی بر آنها دیده می‌شود.
براساس آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، بررسی مسائل مربوط به حوزه حمل‌ونقل، مسکن و عمران شهری و روستایی، برعهده کمیسیون عمران است و این کمیسیون برای انجام وظایف محوله در حوزه راه و ترابری، مسکن، عمران شهری و عمران روستایی تشکیل می‌شود.
نظارت بر عملکرد نهادهای مسئول در حوزه راه و شهرسازی، یکی از مهم‌ترین وظیفه اعضای کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی به نظر می‌رسد که با پرسش از مسئولان یا تحقیق و تفحص درباره عملکرد نهادها می‌تواند در این زمینه به نتیجه مطلوب برسد.
براساس آمار موجود در سایت مجلس شورای اسلامی، در ۲ سال گذشته درمجموع بیش از ۶۰ سوال نمایندگان به کمیسیون عمران ارجاع شده است که از این میان، ۱۳ سوال ملی و ۱۰ پرسش منطقه‌ای بوده و فقط یکی از پاسخ‌ها نماینده سوال‌کننده را قانع کرده است.
در بخش تحقیق و تفحص نیز عملکرد کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی قانع‌کننده به نظر نمی‌رسد. براساس آمار موجود، طرح مسکن مهر، قراردادهای خرید هواپیما در برجام و عملکرد وزارت راه و شهرسازی در زمینه توزیع قیر رایگان در استان‌های مختلف، از جمله مسائلی است که قرار بر تحقیق و تفحص آنها در کمیسیون عمران بوده اما تاکنون نتیجه‌ای از این تحقیق‌ها- در صورت انجام- اعلام نشده است.
عملکرد کمیسیون عمران در زمینه لایحه‌های ارجاع شده به این کمیسیون یا نظارت بر اجرای قانون‌های مصوب مربوطه نیز چندان قابل دفاع به نظر نمی‌رسد. نمونه این مسائل، قانون مالیات بر خانه‌های خالی است که در سال ۹۴ از لایحه به قانون تبدیل شده است اما دولت آن را اجرا نمی‌کند. به نظر می‌رسد کمیسیون عمران به عنوان قانون‌گذار بخش مسکن، می‌تواند نظارت بهتری در زمینه اجرای این قانون یا دیگر قوانین مهم حوزه مسکن باشد.

دفاع از عملکرد نمایندگان
اگرچه برخی انتقادها نسبت به عملکرد کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی وارد است، نائب رئیس اول این کمیسیون از عملکرد اعضای این کمیسیون دفاع کرده و می‌گوید او و همکارانش دستاوردهای خوبی داشته‌اند.
علیم یارمحمدی در پاسخ به صمت با بیان اینکه در زمینه مسائلی مانند مالیات بر خانه‌های خالی، کوتاهی از سوی کمیسیون عمران نبوده است، گفت: مسائل مالیاتی مربوط به کمیسیون اقتصادی مجلس است و کمیسیون عمران نقش مشاوره‌ای در زمینه این قانون‌ها و لایحه‌های مالیاتی داشته است.
یارمحمدی با بیان اینکه کمیسیون اقتصادی، کمیسیون مادر طرح‌هایی مانند مالیات بر خانه‌های خالی است و باید تصمیم نهایی را درباره مسائل مالیاتی بگیرد، یادآور شد: نقش کمیسیون عمران درباره این قانون، تجزیه و تحلیل‌های فنی درباره تعداد خانه‌های خالی، نسبت این خانه‌ها با جمعیت و... بوده است.
نماینده مردم زاهدان در مجلس شورای اسلامی یادآور شد: اگر لایحه‌های تخصصی در زمینه‌های عمرانی و حمل‌ونقلی به کمیسیون عمران برسد، به طور قطع تحلیل و بررسی می‌شود
او در پاسخ به انتقادهای مطرح شده به عملکرد کمیسیون عمران درباره تحقیق و تفحص‌ها از جمله تحقیق از قراردادهای خرید هواپیما گفت: مسائلی مانند قراردادهای خرید هواپیما به طور جدی از سوی کمیسیون عمران مورد بررسی قرار گرفته است. همه آنچه به عنوان تحقیق و تفحص به کمیسیون عمران ارجاع شده، مورد بررسی قرار گرفته و گزارش به هیات رئیسه اعلام شد، از این به بعد از حیطه کاری ما خارج است و باید ببینیم در صحن چه اتفاقی می‌افتد.
او با بیان اینکه به طور کلی هرطرح و لایحه‌ای که در کمیسیون اصلی بررسی می‌شود، به صحن می‌رود و در نوبت قرار می‌گیرد، ادامه داد: همین حالا هم مصوبه‌های فراوانی داریم که در نوبت طرح در صحن است، مانند لایحه قانون نظام مهندسی. همچنین با همکاری کمیسیون‌های دیگر لایحه درآمدهای پایدار شهرداری‌ها را بررسی کردیم که به تازگی کار آن به پایان رسیده و در صحن نیز مصوب شده است. این مصوبه از کارهای خوب کمیسیون عمران و از مصوبه‌های خوب مجلس است.
نایب رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه کمیسیون عمران در سال‌های گذشته، بیش از همه، پروژه‌های ناتمام ملی و استانی را به طور جدی دنبال کرده است. یکی از نتایج این پیگیری‌ها این است که به لایحه پیمان رسیده‌ایم، یعنی لایحه‌ای درباره شیوه قرارداد بخش خصوصی و دولتی. این مسئله‌ای است که درحال‌حاضر در آن ضعف داریم و منجر به ناتمام ماندن بسیاری از پروژه‌ها در اثر بی‌پولی شده است.
او با بیان اینکه بررسی‌های لایحه پیمان در کمیسیون عمران انجام شده و بعد از لایحه بودجه، در صحن بررسی خواهد شد، اضافه کرد: بسیاری از پروژه‌های ناتمام کشور نیازمند بودجه هستند و تبدیل به پروژه‌هایی با عمر بیش از چند دهه شده‌اند. اگر تکلیف شیوه قرارداد بخش خصوصی و دولتی روشن شود، می‌توانیم از سرمایه‌گذاران بخش خصوصی داخلی و خارجی برای پایان دادن به این پروژه‌ها استفاده کنیم.

لزوم تخصصی شدن کمیسیون‌ها
یک کارشناس حمل‌ونقل معتقد است کمیسیون‌های مختلف مجلس از جمله کمیسیون عمران باید تخصصی و بر اساس تجربه و رشته تحصیلی نمایندگان تشکیل شود، نه بر اساس علایق و منافع فردی آنان.
مهرداد فرشیدی در پاسخ به صمت با انتقاد از عملکرد منطقه‌ای نمایندگان به جای عملکرد ملی گفت: در همه کمیسیون‌های مجلس، نمایندگان بدون توجه به منافع ملی، فقط دنبال طرح‌های منطقه‌ای هستند که این مسئله به‌ویژه در طرح‌های عمرانی و حمل‌ونقلی خود را نشان می‌دهد.
وی ادامه داد: به عنوان مثال هنوز که هنوز است کارشناسان می‌گویند ساخت اتوبان قم- کاشان- اصفهان در مسیری که اکنون راه‌اندازی شده، توجیه نداشته است اما به دلیل نفوذی که نمایندگان کاشان در زمان ساخت این آزادراه در مجلس و دولت داشتند، این مسیر تصویب شد. همین بلا را می‌خواستند بر سر قطار پرسرعت اصفهان- قم- تهران نیز بیاورند که خوشبختانه موفق نشدند.
او با بیان اینکه دیدگاه نمایندگان مجلس در پیگیری طرح‌ها باید ملی باشد، ادامه داد: اگر طرح‌های ملی پیگیری شود، در زمان اجرای طرح‌های ملی، خود به خود ناحیه‌های مختلف کشور نیز بهره‌مند می‌شوند.
فرشیدی با انتقاد از ساخت فرودگاه‌های جدید در کشور گفت: تعداد زیادی فرودگاه در کشور داریم که بسیاری از آنها سالانه پروازهای انگشت‌شماری دارند اما هزینه نگهداری آنها به دولت تحمیل می‌شود، با این حال به دلیل نفوذی که یک نماینده مجلس داشته، بودجه جذب چنین پروژه‌ای شده است.
او با انتقاد از شناخت نداشتن برخی نمایندگان از مسائل و ظرفیت‌های حوزه تخصصی خود گفت: داد: از دهه ۳۰ خورشیدی که راه‌آهن تهران- تبریز به مرز ترکیه کشیده شد، راه‌آهن از ۲۰ کیلومتری شهر خوی عبور کرده است اما تاکنون هیچ یک از نمایندگان مجلس تلاش نکرده زمینه ساخت این مسیر ۲۰ کیلومتری را فراهم یا ساخت آن را پیگیری کند تا کشور از مزیت‌های آن بهره‌مند شود.
این کارشناس با بیان اینکه حمل‌ونقل ریلی، مهم‌ترین شیوه حمل‌ونقلی است که هم اشتغال و هم رونق منطقه‌ای ایجاد می‌کند، ادامه داد: بسیاری از شهرستان‌ها و مسیرها در کشور هستند که می‌توان با اتصال آنها به راه‌آهن، زمینه رشد کشور بدون سرمایه‌گذاری‌های سنگین را ایجاد کرد.
او با تاکید بر لزوم تخصص‌گرایی در کمیسیون‌های مختلف مجلس شورای اسلامی گفت: حضور نمایندگان در کمیسیون‌های مختلف باید بر اساس تخصص‌های شغلی و تحصیلی باشد، نه براساس علاقه نمایندگان. متاسفانه این اصل درحال‌حاضر رعایت نمی‌شود و بیشتر نمایندگان بر اساس سلیقه و منافع به دنبال عضویت در کمیسیون‌های مختلف هستند.
فرشیدی ادامه داد: کسی که عضو کمیسیون عمران می‌شود باید در حوزه‌های عمران، حمل‌ونقل و شهرسازی تخصص و اطلاعات لازم را داشته باشد. اگر این تخصص‌ها وجود ندارد، کمیسیون عمران باید گروه مشاوران برای خود تشکیل دهد، البته این گروه باید متشکل از مشاوران واقعی یعنی افراد متخصص و باتجربه در رشته‌های عمران و حمل‌ونقل باشند، نه دوست و آشنای نمایندگان.


چاپ