ریزش ۴۲ درصدی ثبت‌نام‌کنندگان در طرح مسکن ملی

پیغام بحران مسکن به گوش مسئولان رسید؟

اکرم امینی: ۴۲درصد کسانی که در طرح اقدام ملی مسکن ثبت نام کرده‌اند، شرایط لازم برای استفاده از این طرح را ندارند.

این درحالی است که پیش از آغاز ثبت‌نام، بارها ۴ شرط اصلی ثبت نام در طرح مسکن ملی اعلام شده بود. برخی معتقدند کمبود مسکن از یک سو و مشکلات مردم در تامین سرپناه از سوی دیگر، موجب شده آنان به هر شیوه‌ای برای خانه‌دار شدن خود چنگ بزنند.
به گزارش صمت، بیش از ۷ ماه از رونمایی طرح ملی مسکن با هدف ساخت ۴۰۰ هزار واحد مسکونی از سوی وزارت راه و شهرسازی می‌گذرد. نخستین مرحله ثبت نام متقاضیان از آبان به طور پلکانی در استان‌های مختلف آغاز شد و تا دی ادامه داشت. پس از پایش اطلاعات ثبت‌نام‌کنندگان از سوی وزارت راه و شهرسازی، ارسال پیامک تکمیل مدارک به متقاضیانی که مرحله ثبت نام را با موفقیت پشت سرگذاشته‌اند، دوشنبه این هفته انجام شد و کسانی که پیامک وزارت راه و شهرسازی را دریافت کردند، از امروز ۱۶ بهمن باید برای تکمیل مدارک و ثبت‌نام نهایی اقدام کنند.
بنا به اعلام معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، کسانی که ۱۴ بهمن پیامکی دریافت نکرده‌اند، دارای شرایط دریافت مسکن اقدام ملی تشخیص داده نشده‌اند. آنها می‌توانند از یکم تا ۱۰ اسفند با مراجعه به سایت tem.mrud.ir به نتیجه اعتراض و مشکل را پیگیری کنند.
براساس اعلام وزارت راه و شهرسازی، فقط ۵۸ درصد ۲۴۰ هزار نفری که در طرح اقدام ملی مسکن ثبت نام کرده‌اند، دارای شرایط لازم هستند و ۴۲ درصد ثبت نام‌کنندگان حذف شده‌اند.

لزوم تامین آورده ۴۰ میلیون تومانی
با توجه به ریزش ۴۲ درصدی ثبت‌نام‌کنندگان در طرح اقدام ملی مسکن، کسانی که از ثبت نام باز مانده‌اند، می‌توانند هنوز امیدوار باشند، البته علاقه‌مندان به ثبت نام باید بدانند که دولت روی آورده نقدی آنها در ابتدای کار به میزان ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان حساب باز کرده است.
متقاضیان ثبت نام در طرح اقدام ملی مسکن نباید زمین یا واحد مسکونی (از اول فروردین ۸۴) داشته باشند. همچنین نباید از ۲۲ بهمن ۵۷ از هیچ یک از امکانات نهادهای عمومی غیردولتی در حوزه مسکن شامل زمین، واحد مسکونی یا تسهیلات یارانه‌ای خرید و ساخت واحد مسکونی استفاده کرده باشد، به عبارت دیگر فرم «ج» آنها در استعلام از سامانه مربوطه (موضوع ماده یک آیین‌نامه اجرایی قانون ساماندهی عرضه و تأمین مسکن) باید سبز باشد.
از دیگر شرایط ثبت نام در طرح اقدام ملی مسکن این است که متقاضی متاهل یا سرپرست خانوار باشد، زنان خودسرپرست نیز مشروط به داشتن حداقل ۳۵ سال سن مشمول این طرح می‌شوند. متقاضی باید حداقل ۵ سال سابقه سکونت در شهر مورد تقاضا را داشته باشد.
نداشتن منع قانونی برای دریافت تسهیلات بانکی همچون چک برگشتی، تسهیلات معوقه و توانایی تامین هزینه ساخت مسکن مازاد بر تسهیلات بانکی، امکان سپرده‌گذاری حداقل ۳۰ درصد هزینه ساخت مازاد بر تسهیلات بانکی و توانایی پرداخت اقساط ماهانه تسهیلات دریافتی، از دیگر شرایطی است که متقاضیان باید داشته باشند. همچنین در روزهای اخیر وزارت راه و شهرسازی اعلام کرد کسانی که پیش‌تر از تسهیلات تعمیر واحد مسکونی استفاده کرده‌اند، از این طرح کنار گذاشته خواهند شد.
وزارت راه و شهرسازی از احتمال آغاز دور جدید ثبت نام در طرح اقدام ملی مسکن در اسفند خبر داده است.
تسهیلات بانکی در نظر گرفته شده برای طرح اقدام ملی مسکن ۷۵ میلیون تومان و نرخ سود بازپرداخت آن ۱۸ درصد است. بر اساس اعلام وزارت راه و شهرسازی، دوره ساخت خانه‌ها حداکثر ۲ سال است و پس از آن پرداخت اقساط آغاز می‌شود. دوره بازپرداخت اقساط حدود ۱۰ سال و رقم اقساط ماهانه دست‌کم ۱.۵ میلیون تومان است.

قیمت نهایی واحدها مشخص نیست
بنا به اعلام معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، نرخ تمام شده مسکن ملی هنوز به طور دقیق مشخص نیست.
براساس اعلام وزارت راه و شهرسازی، ثبت‌نام‌کنندگانی که دارای شرایط شناخته شدند، در مرحله نخست باید بین ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان پرداخت کنند. همچنین ممکن است با توجه به ویژگی‌های پروژه از جمله ارتفاع و زیربنا، نیاز باشد متقاضیان هزینه بیشتری در جریان کار پرداخت کنند. نرخ ساخت پروژه مسکن ملی درحال‌حاضر متری ۲.۵ تا ۳.۵ میلیون تومان در نظر گرفته شده اما بنا به اعلام وزارتخانه، این نرخ علی‌الحساب است و در زمان تحویل، واحد مسکونی بر اساس نرخ تمام شده تحویل داده می‌شود.
برخی کارشناسان به مشخص نبودن نرخ واحدهای مسکونی در طرح اقدام ملی انتقاد دارند و معتقدند این مسئله می‌تواند زمینه‌ساز گرانفروشی در آینده شود.
حسین عبداللهی در پاسخ به صمت با انتقاد از مشخص نبودن نرخ نهایی واحدهای مسکن ملی بیان کرد: براساس اظهار نظر معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، نرخ واحدهای مسکونی در این طرح متری ۲.۵ تا ۳.۵ میلیون تومان است.
او با انتقاد از مقطوع و مشخص نبودن نرخ نهایی واحدها گفت: ممکن است سازندگان بعد از پایان کار، نرخ بالاتری نسبت به آنچه براساس متری ۲.۵ تا ۳.۵ میلیون انتظار می‌رود، به متقاضی بدهند. به عنوان مثال ممکن است به خریداران گفته شود نرخ ساخت افزایش داشته و به همین دلیل نرخ تمام شده واحد مسکونی بیشتر شده است.
این کارشناس اقتصاد مسکن بیان کرد: بالا رفتن نرخ تمام شده مسکن موجب می‌شود متقاضی نتواند از پس پرداخت اقساط وام مربوطه برآید و برای فروش خانه اقدام کند. این مسئله زمینه خرید این واحدها از سوی دلالان را فراهم می‌کند و به افزایش نرخ در بازار مسکن دامن می‌زند.
عبداللهی یادآور شد: مشابه چنین اتفاقی در مسکن مهر نیز افتاد و با توجه به اینکه برخی دلالان به خرید و فروش مسکن مهر پرداختند، نرخ این خانه‌ها افزایش یافت.


نشانه‌های بحران مسکن
دبیر کانون انبوه‌سازان کشور می‌گوید ثبت‌نام کسانی که شرایط طرح اقدام ملی را نداشته‌اند، نشانه‌ای از بحران مسکن در کشور است که به دلیل کمبود ساخت‌وساز در سال‌های گذشته شکل گرفته است.
فرشید پورحاجت در پاسخ به صمت با بیان اینکه آزموده را آزمودن خطاست، افزود: آیا در وزارت راه و شهرسازی نخستین باری است که سیاست‌گذاری کلانی در حوزه مسکن رخ داده است یا پیش‌تر نیز الگوهای مختلفی از تولید مسکن داشته‌ایم که می‌شد با ارزیابی و آسیب‌شناسی آنها، برنامه جدید طراحی شود.
این فعال حوزه مسکن با اشاره به ریزش ۴۲ درصدی ثبت‌نام‌کنندگان در طرح اقدام ملی مسکن یادآور شد: اگر به سال ۸۸ و زمان ثبت نام مسکن مهر بازگردیم، می‌بینیم که پروژه مسکن مهر نیز با چنین مشکلاتی روبه‌رو بود. در آن زمان با وجود اینکه برای ۲ میلیون واحد مسکونی برنامه‌ریزی شده بود، بیش از ۴.۵ میلیون نفر در سامانه ثبت نام کردند، با آگاهی از اینکه شرایط اولیه را ندارند و شاهد این بودیم که بسیاری از این افراد، حتی یک میلیون تومان پیش‌پرداخت را نیز نداشتند و از ثبت‌نامی‌ها حذف شدند.
پورحاجت با اشاره به اینکه ظرفیت ثبت نام مسکن ملی در برخی شهرها در نیم ساعت نخست به پایان رسید، بیان کرد: این مسئله نشان‌دهنده نیاز شدید جامعه به مسکن است. همچنین اشتباه راهبردی در ثبت نام متقاضیان نیز وجود داشت. بهتر بود ظرفیت بیشتری در این مرحله گذاشته می‌شد تا کسانی که مشمول طرح هستند، از ثبت‌نام بازنمانند و امروز با ریزش ۴۲ درصدی متقاصیان روبه‌رو نباشیم.
این کارشناس حوزه مسکن با اشاره به لزوم پرداخت ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان در ابتدای آغاز طرح از سوی متقاضیان گفت: معلوم نیست ۵۸ درصدی که مشمول طرح اعلام شده‌اند، توان پرداخت این پیش‌قسط را دارند یا باز هم ریزش خواهیم داشت و وزارت راه و شهرسازی مجبور می‌شود دوباره ثبت نام را تکرار کند.
وی با ابراز تردید در به پایان رسیدن طرح در زمان اعلام شده از سوی وزارت راه و شهرسازی یعنی سال ۱۴۰۰ با توجه به اشتباه‌های راهبردی در زمان ثبت نام بیان کرد: این آزمون و خطاها مشکلات را دوچندان می‌کند، ما در مسکن مهر نیز چنین مشکلاتی داشتیم و دیدیم که طرح چندین سال طول کشید و هنوز هم پرونده آن بسته نشده است، با این حال از این تجربه استفاده نشد.
پورحاجت با اشاره به پیغام‌های نهفته‌ای که مسئولان باید از میزان استقبال مردم از طرح اقدام ملی مسکن بگیرند، اظهار کرد: اینکه در نیم ساعت نخست، ظرفیت ثبت‌نام در برخی شهرها تکمیل شد، نشان می‌دهد تقاضای بسیار پرقدرت مسکن در کشور داریم که نباید از آن غافل شویم. بنا به اعلام مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، درحال‌حاضر با انباشت تقاضا و کمبود ۴.۵ میلیونی در حوزه مسکن روبه‌رو هستیم که تهدیدی برای حوزه مسکن به شمار می‌رود. پورحاجت با بیان اینکه نبود شرایط تولید و اصلاح نشدن قوانین و ضوابط شهرسازی، این تقاضای بالقوه را ایجاد کرده است، ادامه داد: کمبود مسکن بازار و جامعه را به طور جدی تهدید می‌کند، با این حال شاهد سیاست‌گذاری مناسب در این زمینه نیستیم.


چاپ