تغییر کاربری املاک مسکونی به خدماتی و تجاری رونق گرفته است

نو نواری خانه‌های کهن با فکر‌های نو

تجارت و گردشگری

زهرا طهرانی: تا همین یک دهه پیش، خانه‌های قدیمی؛ یعنی خیلی قدیمی را روی هوا می‌زدند برای ساخت‌وساز و سود کلان و کشتن خاطراتی که پر از دلخوشی و مهر بود.

کافی بود یک خانه آجری لب خیابان بیفتد؛ یک ماه بعد یک آپارتمان به جای آن قد علم می‌کرد اما این روزها خانه‌های قدیمی تغییر کاربری می‌دهند و تبدیل آنها به کافه و مجموعه‌های گردشگری و فرهنگی رونق خوبی گرفته و با آن درآمدزایی می‌کنند.
خانه‌های قدیمی و گاه بناهای تاریخی چند سالی‌است به بهترین نحو تغییر کاربری داده‌اند و به فضایی برای گذران ساعاتی خوش و پرآرامش تبدیل شده‌اند. خانه‌هایی که یا کافه فرهنگی و هنری شده‌اند مثل «عمارت روبه‌رو» که خانه‌ای قدیمی در انتهای یک کوچه بن‌بست به‌نام کیانپور(صاحب همین خانه)، درست در ضلع شمال شرق چهار‌راه ولیعصر است یا مثل «هتل مهینستان راهب کاشان» که به اقامتگاهی برای مسافران ایرانی و خارجی تبدیل شده‌اند؛ این خانه تاریخی قدیمی که متعلق به راهب کاشانی در دوران قاجار بود در سال ۸۹ بنا به درخواست مهین راهب یکی از نوادگان راهب کاشانی مرمت و در سال ۹۳ نیز به اقامتگاه سنتی مهینستان راهب تبدیل شد.
از این دست خانه‌کافه‌ها و هتل‌ها کم نیستند و حالا در هر شهر و منطقه‌ای حتما یکی از همین خانه‌های قدیمی باصفا را می‌بینید که خلاقانه، هم مدرن‌ هستند و هم حال و هوای قدیمی دارند؛ هم جوان‌پسند است و هم جوانان قدیم را جذب خود می‌کند چون تلفیق سنت و مدرنیته است.
جدا از این فضا که برای این روزهای شلوغ مردم بسیار ضروری و رضایتبخش است، اقتصاد نیز از این اتفاق، حال خوشی نصیبش شده چراکه پیش از این خانه‌‌‌ها که بیشتر آنها خانه‌باغ‌ بودند، خراب می‌شد و جای خود را به برج‌های سر به فلک کشیده یا آپارتمان‌ها بلند قامت می‌داد اما حالا با تبدیل آنها به کافه‌ و مجموعه‌های گردشگری و فرهنگی، این تغییر کاربری هم برای مردم خوشایند است و هم دولت. چراکه این مکان‌ها، هم منبع درآمدی برای دولت به‌شمار می‌آید و هم اینکه اشتغالزایی دارد و مردم را از این روزهای پر از هیاهوی دور می‌کند.


اگر خانه‌ قدیمی دارید، بشتابید!
خلاصه که بدانید و آگاه باشید که اگر خانه‌ای قدیمی دارید که قابلیت تبدیل به یک اقامتگاه تفریحی و کافه‌خانه را دارد، از فرصت بهره ببرید و با مرمت آن خانه را احیا کنید؛ یک کرسی وسط اتاق بگذارید؛ چند دست رختخواب تهیه کنید و با چند گلدان شمعدانی و پشتی و کاسه و بشقاب گل‌سرخی به استقبال گردشگران بروید.
این ناآگاهی برای بسیاری از مردم وجود دارد؛ آنها نمی‌دانند می‌توانند از چنین فرصتی بهره ببرند تا هم برای خود درآمدزایی داشته باشند و اشتغالزایی کرده و هم اینکه به جذب گردشگر کمکی کنند.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان گیلان می‌گوید: مشکلی که در گیلان داریم این است که بسیاری از افرادی که بناهای تاریخی ثبت شده دارند اطلاعی ندارند که می‌توانند خانه‌های خود را به کاربری اقامتی و پذیرایی تغییر دهند. این اطلاع‌رسانی باید به‌نوعی برای مردم انجام شود.
شهرود امیرانتخابی در گفت‌وگو با صمت تصریح کرد: به‌عنوان نمونه، فردی عمارت خانوادگی دارد و همینطور مانده و در معرض تخریب است اما اگر مالکان اطلاع داشته باشند که می‌توانند این بنا را به اقامتگاه گردشگری و بومگردی و... تبدیل کنند می‌توان از آن بهترین بهره را برد و درآمدزایی داشته باشد.
وی با بیان اینکه به این موارد کاربری تجاری نخواهند داد و فقط در قالب ارائه خدمات به گردشگران می‌توانند فعالیت کنند، اظهار کرد: به طور قطع تبدیل خانه‌های قدیمی و بناهای تاریخی به اقامتگاه‌های گردشگری و خانه‌کافه‌ها و... هم برای مردم و هم برای دولت مزیت‌هایی به همراه خواهد داشت، اظهارکرد: ما در استان گیلان مقدمات این کار را آغاز کردیم چراکه چنین بناها و خانه‌هایی باید به بخش خصوصی واگذار شود و در نتیجه باید ببینیم بخش خصوصی تا چه میزان راغب به سرمایه‌گذاری در این بخش‌ها است.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان گیلان ادامه داد: بافت‌های تاریخی استان گیلان، در محله‌هایی قرار دارد که هنوز جاذبه لازم را ندارد چراکه این بافت‌ها و مناطق مانند یزد جهانی نشده‌اند تا جذب گردشگر بسیار داشته باشد.
امیرانتخابی تاکید کرد: ضمن اینکه بناهای ما در مناطق کوهستانی صعب‌العبوری است که اگر به‌طور رایگان هم واگذار کنیم متقاضی نخواهد داشت. چراکه فصلی است و پس از پاییز نمی‌توان بهره‌ای از آن برد و برای بخش خصوصی صرفه اقتصادی ندارد.
وی افزود: فهرست بخشی از بناهای تاریخی استان که متعلق به دولت است را آماده کرده‌ایم که از طریق ماده ۲۷ به بخش خصوصی واگذار می‌شود و در مراحل مقدماتی آن هستیم. مالکان بناهایی هم که خصوصی است را می‌توانیم آگاه کنیم که می‌توانند چنین کاری را انجام دهند و حتی از دولت تسهیلات هم بگیرند.
مدیر کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان گیلان با بیان اینکه این واگذاری‌ها هدفمند است، اظهارکرد: بناهای ما مرمت شده و آماده بهره‌برداری است و بخش خصوصی فقط می‌تواند در قالب ارائه خدمات به گردشگران داخلی و خارجی عمل کند. به‌عنوان نمونه، درخواستی در حریم قلعه رودخان داشتیم که چون جزء نفائس به‌شمار می‌رود، مجوزی ارائه نمی‌شود و نمی‌توان آن را به بخش خصوصی واگذار کرد.


دو هدف ویژه دولت محقق می‌شود
مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان اصفهان با بیان اینکه تعداد بناهای تاریخی که در کشور داریم متعدد و بالاست و طبیعی است که نگهداری آنها با منابع دولتی امکا‌ن‌پذیر نباشد، اظهارکرد: مردم نیز در محله‌های قدیمی به‌دلیل اینکه شرایط زیستی در بافت‌های تاریخی با ارزش تغییر کرده، این مناطق را ترک می‌کنند.
فریدون اله‌یاری در گفت‌وگو با صمت تصریح کرد: آنچه مسلم است این است که باید زمینه‌هایی برای اینکه این فضاها و هویت‌های جغرافیایی در شهرها به ارزش‌های موثرتری در حیات اقتصادی و معیشت شهر تبدیل شوند را فراهم کنیم.
 در نتیجه تبدیل این بناها به تاسیسات گردشگری فرصت و ظرفیتی ایجاد کرده که باعث می‌شود بخش مهمی از سرمایه‌گذاری در بخش گردشگری ایجاد شود و مردم نیز انگیزه داشته باشند تا سرمایه‌‌های خود را در خانه‌های قدیمی و بناهای تاریخی هزینه کرده و با احیای بناها آنها را وارد چرخه توسعه گردشگری کنند.
 وی ادامه داد: در بسیاری از مکان‌ها تعریف کاربری‌های مناسب و مفیدی که می‌تواند هم در توسعه گردشگری موثر باشد و هم به حفظ این بناهای تاریخی منجر شود وجود دارد و این مهم دو هدف ویژه میراث‌فرهنگی را نیز دنبال می‌کند؛ نخست بخش حفاظت و مرمت بناهای تاریخی و دوم تاسیسات گردشگری.


برندسازی کنیم
مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان اصفهان با بیان اینکه امروز بیشتر گردشگرانی که از کشورهای گوناگون جهان به کشور ما سفر می‌کنند، تمایل دارند تجربه زندگی و زیست در خانه‌های قدیمی و بناهای تاریخی را داشته باشند، اظهارکرد: ما می‌توانیم در بخش هتل‌سازی و اقامتگاه‌های سنتی به سمت برندسازی حرکت و خدمت متفاوتی در حوزه گردشگری ایجاد کنیم. اله‌یاری تصریح کرد: بسیاری از گردشگران خارجی ممکن است هتل‌های لوکس جهان را تجربه کرده‌ا‌ند و طبیعتا گذران وقت در بناهای تاریخی و خانه‌های قدیمی که به محلی برای ارائه خدمت گردشگری و تفریحی تبدیل شده‌اند، برای آنها بسیار جذاب خواهد بود. او تاکید کرد: با توجه به کشش و تقاضایی که برای این بناها وجود دارد می‌توانیم سرمایه‌گذاری را به سمت این بناها باید سوق دهیم. مدیر کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان اصفهان با بیان اینکه درحال‌حاضر حدود ۵۰واحد در استان اصفهان به اقامتگاه‌ سنتی تبدیل شده که علاوه برآن اقامتگاه‌های بوم‌گردی نیز فرصتی است که در احیای مکان‌ها و بافت‌های تاریخی بسیار موثر است. به‌گفته اله‌یاری، استان اصفهان از نظر اقامتگاه‌های بوم‌گردی رتبه نخست در کشور را دارد چراکه برای ۴۴۰واحد مجوز صادرشده و بیش از ۳۵۰واحد از آن به بهره‌برداری رسیده است. عمده اینها نیز در خانه‌های تاریخی یا خانه‌هایی که واجد ارزش معماری سنتی و بومی مناطقی از استان هستند، ثبت شده‌اند.

چاپ