همجواری پرندگان و پرنده‌نگران در تالاب بوجاق

گروه تجارت: کسی می‌داند که چند نفر از مردم ایران به پرنده‌نگری علاقه دارند و به این بهانه سفر می‌کنند؟

شاید این نوع از سرگرمی حتی برای بعضی ایرانی‌ها عجیب و ناشناخته باشد و ندانند پرنده‌نگری به چه معنا است. پرنده‌نگری نوعی سرگرمی است که مربوط به مشاهده و بررسی پرندگان در طبیعت می‌شود. این نوع سرگرمی بین مردم جهان رواج یافته و علاقه‌مندان به آن، جدا از نوع شغل یا تخصص با شوق و ذوق وافر به این تفریح سالم می‌پردازند. خلاف تصور بعضی، برای پرنده‌نگری لازم نیست پرنده‌شناس بود و علاقه به طبیعت کافی است. پرنده‌نگری بخشی از فعالیت بومگردی (اکوتوریسم) به‌شمار می‌آید و جالب است بدانیم که ایران یک روز (۲۵ آبان) را به پرنده‌نگری اختصاص داده است. حال برای پرنده‌نگری در این فصل به کجا می‌توان سفر کرد؟
بنابر گزارش میدانی عکاس صمت و براساس داده‌هایی گردآوری شده از منابع گوناگون خبری، بوجاق یکی از جاهایی است که این روزها میزبان پرنده‌ها است و گردشگرانی را که علاقه‌مند به تماشای پرندگان، تالاب، طبیعت یا قایق سواری هستند، به خود جلب می‌کند.
بوجاق در محدوده بندر کیاشهر تا زیباکنار واقع شده و بخشی از نوار ساحلی دریای مازندران را شامل می‌شود. تمام پارک ملی بوجاق با عنوان تالاب کیاشهر در فهرست تالاب‌های بین‌المللی کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده است. این تالاب یکی از بهترین تالاب‌های کشور برای پرنده‌نگری است. تالاب بوجاق علاوه بر میزبانى گونه‌هاى گوناگون پرنده، زیستگاه بیش از ۵۰ گونه ماهى و آبزیان بومى و مهاجرِ و از معدود زیستگاه‌هاى فک خزر است. بوجاق با وجود زخم‌های زیادی که بر تن دارد با تلاش محیط‌بانان منطقه و دوستداران حیات‌وحش همچنان پابرجا و تماشایی است.
پارک ملی بوجاق منطقه‌‌ای حفاظت‌شده در بندر کیاشهر استان گیلان است. این منطقه نخستین «پارک ملی خشکی ـ دریایی» ثبت‌ شده در ایران به‌شمار می‌رود و ۳هزار و ۲۶۰ هکتار وسعت دارد. از این مقدار حدود هزار و ۶۰۰ هکتار آن محوطه دریایی، حدود ۱۶۰ هکتار محوطه تالابی و بقیه آن محوطه خشکی شامل زمین‌های ساحلی، جلگه‌ای و علفزار است.
این منطقه از ۳ تالاب ِکیاشهر در شرق، بوجاق در غرب و ۲۲ بهمن در مرکز همراه دلتای سفیدرود، جلگه‌ها و علفزارهای غرب دلتای سفیدرود و زمین‌ها و آب‌های ساحلی دریای خزر تشکیل می‌شود. این منطقه از سال ۸۱ به‌عنوان پارک ملی تعیین شده‌است.
انواع قو، غاز، مرغابی، فلامینگو، آنقوت، چنگر(پرلا)، پرستوی دریایی، بوتیمار، قار، خوتکا، مرغ سقا، گیلانشاه، گیلار، کشیم، لک‌لک، کاکایی، باکلان، حواصیل، درنا، قرقاول، بلدرچین، چاخ‌لق، زنگوله بال، سلیم، خروس‌کولی، آبچلیک، ابیا، پاشلک، تلیله، جغد، چکاوک، دارکوب، هدهد، سبزه قبا، زنبورخوار، ماهی‌خورک و پرندگان شکاری مانند انواع عقاب، کورکور، سارگپه، سنقر، عقاب دریایی، هما، قرقی، طرلان، پیغو، ترمتای، دلیجه، لیل، بالابان، لاچین و بحری، سسک، پپت، زرده‌پره، توکا، قمری، چرخ ریسک، مگس‌گیر، دم جنبانک، سنگ چشم، بلبل، سینه سرخ، کوکو و چلچله از جمله پرندگان بوجاق هستند.
البته تعداد پرندگان بومی ساکن این پارک، فقط ۲۰گونه است و بقیه از پرندگان مهاجر و عبوری هستند که بیشتر آنها فصل زمستان را در منطقه می‌گذرانند و سپس به زادگاه‌های خود باز‌می‌گردند. شناگر بلوطی پرنده نادری است که تاکنون فقط ۲ بار در ایران دیده شده که یک بار در بوجاق و بار دیگر در جنوب کشور بوده است. پرندگان نادر دیگری چون عروس‌غاز، فالاروپ، غاز پازرد، و غاز پیشانی‌سفید کوچک هم در این منطقه دیده شده‌اند. همچنین حضور پرندگانی مثل طرقه کوهی و چکچک ابلق که به‌طور معمول در مناطق کوهستانی زندگی می‌کنند تعجب کارشناسان را برانگیخته است.
بیش از ۵۰ گونه از آبزیان گوناگون هم در منطقه شناسایی شده که ماهی سفید، کپور، اردک ماهی، کُلمه، ماهی کاراس، لای‌ماهی، سیم‌پرک و سرخ‌باله از جمله آنها هستند. همچنین فک خزری، تنها پستاندار دریای خزر هم در این منطقه دیده می‌شوند. تعداد گونه‌های گیاهی شناسایی شده در این منطقه هم ۲۴۸ گونه است.
 این منطقه از طریق جاده‌های حسن‌رود به زیباکنار، لشت نشاء به زیباکنار و نیز از طریق جاده خاکی زیباکنار هم که در جوار رودخانه اشمک قرار دارد و مسیرهای خاکی گوناگون دیگر برای بازدیدکنندگان و پژوهشگران قابل دسترسی است. گردشگران در روزهای پایانی تابستان ۹۸ هنوز در حال ورود به این منطقه هستند و از قایق‌سواری و قدم زدن روی پل چوبی در کنار پرندگان زیبا، در این منطقه لذت می‌برند. با این حال مشکلاتی گریبانگیر گردشگری در تالاب بوجاق است.
بومیان تالاب بوجاق قایق‌هایی را برای گردشگران در نظر گرفته‌اند اما به دلیل اینکه این تالاب لایروبی نشده است گاهی قایق‌ها در گل‌گیر می‌کنند و قایقرانان برای رفع مشکل گردشگران، به آب می‌زنند، آن را هل می‌دهند تا از گل خارج شده و به راه افتد. هرچند منابع مالی برای ساخت زیرساخت‌ها برای صنعت گردشگری همواره دلیل چنین مشکلاتی مطرح می‌شود اما ما ایرانی‌ها بر این باوریم که هر مشکلی را راه‌حلی است و با همین امید به رفع مشکلات است که گردشگران از بازدید از تالاب بوجاق، استقبال می‌کنند.

talab02.jpg

talab03.jpg

talab04.jpg

talab05.jpg

talab06.jpg

talab07.jpg

talab08.jpg


چاپ