تجربه‌ای از مهاجرت معکوس به روستا با هدف جذاب‌‌سازی زندگی سنتی

گردش سرمایه در خانه‌های کاهگلی

گروه تجارت: گاهی از زندگی بی‌روح شهرنشینی خسته می‌شویم و در مهاجرتی معکوس به روستا و خانه آباء و اجدادی سفر می‌کنیم و با تجربه‌ای که از شهر با خود می‌بریم، شاید قدر داشته‌های روستایی را بهتر بدانیم.

بعد شروع به جاذبه‌سازی زندگی سنتی می‌کنیم؛ کاری مثل راه‌اندازی یک اقامتگاه بوم‌گردی. به این ترتیب کاری جدید اما همسو و همراستا با کارهای زیبایی که اجدادمان کرده‌اند انجام می‌دهیم. کم نیست تعداد افرادی که به این کار مشغولند و بسیار جالب است که چنین کارهایی در ایران، زن و مرد ندارد و هر کس هر چه بتواند انجام می‌دهد و تفاوت‌ها در سلیقه‌ها، دغدغه‌ها و امکانات است. به عنوان نمونه، اقامتگاه نورخونه، خانه‌ای کاهگلی و ساده است که خانم تقدیسی آن را راه‌اندازی ‌کرده است. به گزارش صمت این بانوی ایرانی‌ بعد از سال‌ها شهرنشینی به روستای پدری خود، «روستای پاده» بازگشته و خانه پدریش را بازسازی و آن را با امکاناتی سنتی به اقامتگاهی زیبا برای گردشگران منطقه تبدیل کرده که منبع درآمدی هم برای زنان روستایی شده است. انواع غذاهای محلی در آشپزخانه این اقامتگاه و به‌دست زنان روستایی طبخ می‌شود و در اختیار مسافران قرار می‌گیرد. راهنمای تور، شبکه سرمایشی و گرمایشی و اینترنت رایگان از جمله امکانات این خانه بومی است. تجربه چوپانی و صرف صبحانه بی‌نظیر محلی در دل دشت از ویژگی‌های بارز این اقامتگاه است. تعداد اتاق‌های این اقامتگاه ۳ واحد و ظرفیت پذیرش آن بین ۱۲ تا ۱۵ نفر است. اقامتگاه بوم‌گردی نورخونه در بخش آرادان شهرستان گرمسار استان سمنان و در روستایی به نام پاده قرار دارد. پاده روستایی پلکانی است که در نزدیکی منطقه حفاظت‌شده توران یا خارتوران واقع شده که پناهگاه بسیاری از خزندگان، پرندگان و پستانداران از جمله یوزپلنگ آسیایی و گورخر است. این منطقه که به افریقای ایران معروف بوده به صنعت اکوتوریسم کشور رونق خاصی بخشیده است.


«پاده» دیدنی است
روستای پاده از توابع شهرستان آرادان با جاذبه‌های فراوان گردشگری یادآور تاریخی کهن و باشکوه در دل کویر است. تاریخی که از رونق و اعتبار این روستا در روزگاران قدیم سخن به میان می‌آورد. پاده بخش عمده‌ای از شهرت خود را به دلیل قرار گرفتن بر سر راه تاریخی ابریشم، بناهای تاریخی و سفرنامه‌های مختلفی که درباره آن نوشته شده، دارد تا جایی که ناصرالدین‌شاه قاجار، هرتوم شیندلر(سفیر کبیر پروس) و صنیع‌الدوله از جمله افرادی هستند که در سفرنامه یا کتاب خود، اطلاعات مهمی از وضعیت پاده پیش آورده‌اند. به عنوان نمونه، صنیع‌الدوله در کتاب مرآت‌البلدان درباره این روستای تاریخی می‌گوید: «اصل اسم این ده، پایین‌ده است چون سمت مغرب از این ده که می‌گذرد، خاک‌‌خوار‌(گرمسار کنونی) است ولی آبادی نیست به جز روستای ده نمک که آن هم جمع دیوانی ندارد.» امامزاده سلطان ابوسعید پاده به شماره ۲۰۱۶۵ در سال ۱۳۸۶، قلعه پاده به شماره ۵۸۱۱ در سال ۱۳۸۱، حمام پاده در سال ۱۳۹۰، یخچال پاده به شماره ۲۰۱۵۷ در سال ۱۳۸۶، آب‌انبار روستا به شماره ۱۹۹۵۳ در سال ۱۳۸۶ و این روستا به‌عنوان میراث فرهنگی در سال ۱۳۹۱ به ثبت میراث فرهنگی کشور رسیده است. مهم‌ترین خانه‌های قدیمی روستا که تاکنون به‌جامانده است خانه حاج عباس میرزایی، محمد جان ترابری، مشهدی علی‌محمد، غلامرضا ترابری، حاج تقی ترابری است و همه این امکان ظرفیت بالایی در جذب گردشگر دارند. حفظ نماها و بافت تاریخی روستای پاده و وجود ساختمان‌های قدیمی با معماری‌های کهن در سر‌اسر روستا، جلوه‌ای خاص به این روستا بخشیده است. اهالی این روستا تا حدود ۱۵۰ سال پیش همگی در داخل قلعه زندگی می‌کرده‌اند اما به مرور از قلعه خارج‌شده و شروع به ساختمان‌سازی در اطراف قلعه کردند. تکیه روستای پاده، یکی دیگر از بناهای تاریخی روستا است، که حدود سال ۱۳۰۰ هجری قمری ساخته‌ شده است. این بنا در غرب مسجد قمر بنی‌هاشم واقع و به آن چسبیده است. ساختمان تکیه مستطیل شکل در ابعاد ۱۹×۲۳.۵ متر است. نمای داخلی تکیه شامل ۵ تاق نمای ۲ طبقه در دیواره شرقی و ۵ تاق نمای ۲ طبقه در قسمت غربی و ۳ طاق‌نمای بزرگ در قسمت جنوبی است. طاق‌نمای میانی در قسمت جنوبی تکیه، بزرگ‌ترین طاق‌نمای تکیه است و قبر شیخ علی(بانی آب‌انبار تکیه) در این قسمت واقع‌شده است. «در»‌ ورودی تکیه در قسمت شمالی بنا قرار دارد و با شیب ملایمی به داخل تکیه منتهی می‌شود و در گوشه شمال شرقی این بنا، راهرویی تکیه را به مسجد روستا متصل می‌کند؛ هر ‌سال‌‌ آیین تعزیه و عزاداری ماه محرم در این تکیه برگزار می‌شود و گفتنی است که ۷۵ هکتار از اراضی زراعی روستای پاده وقف تکیه است.


گرمسار را از دست ندهید
در مسیر رفت یا برگشت روستای پاده در شهر گرمسار هم توقف کنید و از جاذبه‌های متنوع آن دیدن کنید. در نقاط مختلف شهرستان گرمسار مردم به زبان تاتی و مازندرانی صحبت می‌کنند اما زبان مردم خود گرمسار ‌‌فارسی است. همچنین مردم این شهرستان شامل اقوام ترک، مازنی، الیکایی‌ها، گیلک‌های منطقه قالیباف، شهمیرزادی‌ها، عرب‌زبانان، ترک‌های قراچورلو، لرهای دیناروند و کردهای شادلو هستند. از این رو، این منطقه انتخاب خوبی برای گردشگران فرهنگی است. از سوی دیگر، گرمسار مناطق دیدنی زیادی هم دارد و همین امر موجب شده تا برخی از گردشگران در ایام تعطیلات به این شهرستان سفر کنند. در ادامه به برخی از جاذبه‌های گرمسار اشاره می‌کنیم:
کاروانسرای قصر بهرام: کاروانسرای قصر بهرام از مکان‌های دیدنی گرمسار است. این بنا به دستور شاه عباس در دوره صفویه مرمت شد‌ به همین دلیل به آن بنای شاه عباس نیز گفته می‌شود. پلان این کاروانسرا به شکل مستطیل است و از بناهای مهم دامنه سیاه‌کوه و جنوب شهر گرمسار به شمار می‌رود. چند برج با نمای سنگ‌های از جنس آهک که صیقل داده شده‌اند، در دروازه جنوبی و شمالی کاروانسرا قرار دارد. این کاروانسرا محوطه بزرگی دارد که حدود ۲۰ اتاق کوچک را به هم متصل می‌کند. در اطراف دروازه شمالی قصر یک کتیبه نهاده شده است. زمان دقیق ساخت کاروانسرا مشخص نیست اما با توجه به وجود نشانه‌های از دوره تیموری و دوره ساسانی به احتمال زیاد ساخت بنا مربوط به همان دوره‌ها است و گویا از سوی بهرام گور‌(ساسانی‌) ساخته شده است. در قصر اتاق‌های کوچکی برای قراولخانه، مکان‌هایی برای پخت‌و‌پز، لوله‌ها و مجراهای سفالین برای مسیر آب و همچنین طویله‌های بزرگ برای نگهداری چارپایان ساخته شده است.
کاروانسرای عین‌الرشید: این کاروانسرا در ۲ کیلومتری قصر بهرام و در بین کویر بزرگ و دریاچه نمک واقع شده است. نشانه‌هایی از وجود چشمه آب شیرین در داخل کاروانسرا مشاهده می‌شود. ۲ حیاط بزرگ دارد، در ۲ تالار هرکدام با ۵ در به حیاط کاروانسرا راه دارند که در ۲ سمت ایوان ورودی بنا شده‌اند.
قصر حرم‌سرا: یکی دیگر از مکان‌های دیدنی گرمسار که در یک کیلومتری جنوب شرقی کاروانسرای قصر بهرام قرار گرفته، قصر حرم‌سراست و به عنوان حرم‌سرا در زمان مسافرت خاندان سلطنتی مورد استفاده قرار می‌گرفته است و در ایام دیگر شکارچیان سلطنتی در آن سکونت داشتند.
موزه اقوام: این موزه زیبا در دوران قاجار و پهلوی بنا نهاده شده است و اشیای بسیار نفیس و گرانبها در این مکان نگهداری می‌شود. بنای موزه در وسط شهر قرار دارد.
قلعه استاناوند ناروهه: در سال ۶۱۳ هجری قمری شخصی به نام یاقوت حموی پیشینه قلعه را ۳ هزار سال تخمین زده است. این بنا در دامنه جنوبی رشته کوه البرز ساخته شده است. قلعه دارای برج‌های دیده‌بانی بلندی است که می‌توان به خوبی مناطق اطراف مانند حاشیه جنوبی رودخانه، کناره‌های شمالی کویر و دره را نظاره‌گر بود. این مکان یکی از دیدنی‌ترین قلعه‌های ایران به شمار می‌رود.
بنه‌کوه: به دلیل وجود رودخانه حبله‌رود در کنار بنه‌کوه این منطقه زیستگاه انواع ماهی‌ها و پرندگان است. همچنین در گذشته از لحاظ نظامی و تاریخی اهمیت زیادی برای این منطقه قائل بودند. این روستا ایستگاه قطار نیز دارد.از دیگر مکان‌های دیدنی گرمسار می‌توان از باغ موزه علم و صنعت، غار نمکی، مرقد امام‌زاده شمس‌الدین اسماعیل، آب انبار و همچنین پارک ملی کویر گرمسار نام برد. با تمام این توضیح‌ها اگر قصد سفر دارید می‌توانید به شهر تاریخی گرمسار سفر کنید، از نزدیک از جاذبه‌های تاریخی و مکان‌های دیدنی گرمسار دیدن کرده و در نهایت از اقامتگاه‌های بوم‌گردی آن برای سکونت و تجربه‌ای لذت‌بخش از زندگی روستایی را امتحان کنید.

gardeshgari04.jpg

gardeshgari03.jpg

gardeshgari02.jpg

gardeshgari01.jpg




چاپ