جـاذبـه‌های «تخـت سلیـمان»

گروه تجارت: تخت سلیمان نام محوطه تاریخی بزرگی در نزدیکی تکاب در استان آذربایجان غربی است.

برای رسیدن به مجموعه جهانی تخت سلیمان اسرارآمیز مسیرهای گوناگونی از جمله دندی-زنجان-تکاب- ارومیه-شاهین‌دژ-‌تکاب و جاده بیجار وجود دارد؛ مسیرهایی که در فصل تابستان چشم‌انتظار گردشگران و مهمانان داخلی و خارجی است.
به گزارش صمت بعد از به ثبت رسیدن مجموعه ساسانی تخت سلیمان تکاب به عنوان چهارمین اثر ایرانی در فهرست آثار جهانی از سوی سازمان یونسکو تلاش‌هایی برای آشکار شدن رازهای سر به مهر این مجموعه آغاز شده که هنوز هم بی‌وقفه ادامه دارد.
قلعه تاریخی تخت سلیمان بازمانده از دوره ساسانیان با بخش‌های مختلفی همچون آتشکده آذر گشسب به عنوان یکی از مهم‌ترین آتشکده‌های دوره ساسانی، آتشکده شاهی و جنگ‌آوران، ایوان خسرو، معبد آناهیتا، آتشگاه‌های کوچک و دروازه‌ها و دیوارهای مستحکمش از بناهای مهم تاریخی جهان به شمار می‌رود.
مجموعه باستانی تخت سلیمان پیش از اسلام به عنوان بزرگ‌ترین مرکز آموزشی، مذهبی، اجتماعی و عبادتگاه ایرانیان به شمار می‌رفت اما در سال ۶۲۴ میلادی و در حمله هراکلیوس، امپراتور رومیان به ایران تخریب شد، بکارگیری سنگ‌های تراش‌دار و آجرهای بزرگ در ساخت این بنای تاریخی و واقع شدن دریاچه عجیب و همیشه جوشانی به عمق ۱۱۲ متر در وسط این مجموعه جلوه زیبا و خاصی به این مکان تاریخی بخشیده است.
این مکان تاریخی در زمان ایلخانیان و در دوره حکمرانی آقاخان در قرن ۷ هجری به عنوان تفرجگاه تابستانی مورد استفاده قرار گرفت، این حکمران مغول با ساخت بناهای گوناگونی همچون سالن شورا، ایوان شرقی و ساختمان‌های ۸ و ۱۲ ضلعی یک بار دیگر جان تازه‌ای به مجموعه تاریخی تخت سلیمان تکاب بخشید.
بخش طبیعی مجموعه تخت سلیمان متشکل از یک کوه آهکی است که در قله آن، چشمه بسیار بزرگی (با دریاچه‌ای به قطر حدود ۱۰۰ متر) وجود دارد، کوه بلند زندان سلیمان نیز یکی از همین کوه‌های رسوبی است که در ۵ کیلومتری تخت سلیمان هزاران سال پیش شکل گرفته است.
مجموعه جهانی تخت سلیمان با آثاری پررمز و راز دارای عجایب سحرآمیزی از زادگاه زرتشت بوده که بازدید از آن ۵ دوره تاریخ تمدن بشری و ایرانی را به علاقه‌مندان معرفی می‌کند.
این مجموعه تاریخی کم‌نظیر و آثار باستانی آن یکی از مهم‌ترین و مشهورترین مراکز تاریخ و تمدن کشور ایران است، این آثار تاریخی که در کوهستان‌های غرب کشور و در محل بسیار مصفا و خوش آب و هوای تکاب قرار گرفته، در زمان‌های قدیم دارای موقعیت سوق‌الجیشی حساس بوده است.
بقایای مجموعه روی جبهه‌ای از سنگ در ۴۸ کیلومتری شمال شرق تکاب قرار گرفته و در میان انبوهی از آثار طبیعی و مصنوعی مانند دریاچه‌ها، آبگرم‌ها، قبرهای قدیمی و بناهای تاریخی دیگر احاطه شده است. تخت سلیمان امروزی باقی‌مانده قلعه و آثار بزرگ و عمارات مخصوص برای سکونت موبدان بوده که در زمان اشکانیان و ساسانیان در نهایت آبادی و اوج قدرت قرار داشته و در نتیجه حمله رومیان و تاخت و تاز اقوام عرب و مغول ویران شده و آثار تمدن آن از بین رفته است.
تخت سلیمان بزرگ‌ترین مرکز آموزشی، مذهبی، اجتماعی و عبادتگاه ایرانیان در پیش از اسلام به شمار می‌رفت اما در سال ۶۲۴ میلادی و در حمله هراکلیوس، امپراتور رومیان به ایران تخریب شد.
شرح ویرانی شیز و آتشکده آن هم در کتاب تاریخ امپراتوری صغیر، نوشته شارل لُ‌بو فرانسوی آمده است. «تخت طاقدیس» یا «تخت تاق ویس» که وصف آن در شاهنامه آمده، یکی از شگفتی‌های شیز بوده که به‌دست هرقل ویران شد. شارل لُ‌بو درباره تخت طاقدیس می‌نویسد: «هراکلیوس و گروهی از تازیان که مزدورش بودند و پیشاپیش لشکریانش می‌رفتند بر پیشروان سپاه ایران تاختند و چنان هراس انگیختند که خسرو‌پرویز همان دم با همه لشکریانش گریخت. هراکلیوس بی‌مانع وارد گنجک شد. می‌گفتند که زرتشت در این سرزمین به دنیا آمده و در آنجا زیسته ‌است. مجسمه بسیار بزرگی از خسروپرویز با غرور در میان کاخ در زیر گنبدی که نمایش آسمان بود، نشانده بودند، در گرداگردش خورشید و ماه و ستارگان دیگر را می‌دیدند، همراه با فرشتگان که چوب به‌دست داشتند. به‌وسیله بعضی دستگاه‌ها باران می‌ریخت و تندر به صدا درمی‌آمد. هراکلیوس همه را همراه با سه هزار خانه اطراف آتشکده، دستخوش آتش کرد.»
آباقاخان برادرزاده هلاکوخان که به دین اسلام گرویده بود روی ویرانه‌های تخت سلیمان مسجدی بنا کرد که آن نیز بعدها ویران شد و تنها کاشی‌هایی با نقوش و خط برجسته از آن به جا مانده است که درحال‌حاضر موزه رضا عباسی نگهداری می‌شود.
این شهر باستانی در دوره‌های مختلف محل سکونت اقوامی مانند مادها، هخامنشیان، اشکانیان، ساسانیان و مغولان بوده و در هر یک از این دوران‌ها، این محل در اوج قدرت و تمدن زمان مربوط به خود بوده اما اکنون نشانی از این شهر در آذربایجان دیده نمی‌شود.
درباره این اثر پررمز و راز تاریخی که دارای مجموعه‌ای از آثار بی‌نظیر تاریخی است باورها و اعتقادهای زیادی بین مردم شکل گرفته و نقل می‌شود یکی از مشهورترین این باورها درباره کوه زندان است.
در ۳ کیلومتری غرب تخت سلیمان، کوه مخروطی میان‌تهی وجود دارد که هزاران سال پیش، بر اثر وقوع آتشفشان به وجود آمده، اهالی محل این کوه زیبا را زندان سلیمان یا زندان دیو می‌شناسند و معتقدند که حضرت سلیمان دیوهایی را که از فرمانش سرپیچی می‌کردند در این کوه زندانی می‌کرده است.
نکته قابل توجه درباره کوه زندان سلیمان وجود گاز و چشمه‌های گازدار داخل این گودال است که هنوز هم دیواره‌های فرونشسته یک چشمه گازدار در کف حفره زندان فعالیت دارد که همین پدیده موجب جذب شمار زیادی از گردشگران داخلی و خارجی برای صعود به دهانه این کوه شده است.

1009-1.jpg

1008-1.jpg

1007-1.jpg

1006-1.jpg

1005-1.jpg

1004-1.jpg

1003-1.jpg

1002-1.jpg

1001-1.jpg


چاپ