ثبت آثار تاریخی و فرهنگی ایران در یونسکو لازم است

ثبت جهانی به سود گردشگری

صبا رضایی - گروه تجارت: تاکنون هزار و ۳۱ میراث از ۱۶۳ کشور جهان در یونسکو به ثبت جهانی رسیده است. ۲۰

اثر تاریخی به ثبت جهانی رسیده ایران در یونسکو شامل تخت جمشید، چغازنبیل، میدان نقش جهان اصفهان، تخت سلیمان، ارگ بم، پاسارگاد، گنبد سلطانیه، سنگ نوشته بیستون، مجموعه کلیساهای آذربایجان، سازه‌های آبی شوشتر، مجموعه تاریخی بازار تبریز، مجموعه خانقاه و بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی، باغ‌های ایرانی، مسجد جامع اصفهان، گنبد قابوس، کاخ گلستان، شهر سوخته، منظر فرهنگی میمند، شوش و قنات‌های ایرانی در استان یزد هستند و تنها میراث طبیعی ثبت شده ایران در یونسکو نیز کویر لوت است.
به عقیده بسیاری از مدیران میراث فرهنگی کشور، هنگامی که آثار تاریخی و میراث فرهنگی کشوری به ثبت جهانی می‌رسند مردم جهان آن کشور را با آثار تاریخی به ثبت رسیده در یونسکو می‌شناسند. هرچه آثار تاریخی بیشتری از یک کشور به ثبت جهانی برسد آن کشور در عرصه جهانی بیشتر شناخته می‌شود.
در حالی که کارشناسان صنایع‌دستی معتقدند ثبت جهانی صنایع‌دستی و شهرهای مختلف ایران به تنهایی کاری از پیش نمی‌برد و فایده چندانی نخواهد داشت اما به عقیده کارشناسان گردشگری ثبت میراث فرهنگی، بناهای باستانی و بافت تاریخی شهرهای مختلف کشور می‌تواند جذب گردشگران خارجی را افزایش داده و ارزآوری و درآمدزایی خوبی به همراه داشته باشد. به عقیده کارشناسان گردشگری زمانی که اثری، بنایی یا ساختمانی به ثبت جهانی می‌رسد سازمان‌های جهانی مانند یونسکو از این آثار به ثبت رسیده حمایت می‌کنند. به هر روی بر اساس گفته‌های کارشناسان آثاری که به ثبت جهانی رسیده‌اند بسیار بیشتر از دیگر آثار تاریخی و جاذبه‌های گردشگری کشور در اینترنت توسط گردشگران کشورهای خارجی جست‌وجو شده‌اند و گردشگران بیشتری نسبت به بازدید از این آثار علاقه‌مندی نشان داده‌اند.
از طرفی بسیاری از کشورهای همسایه پیشدستی کرده و بااستفاده از غفلت مدیران کشور بسیاری از میراث ملموس و ناملموس ایران را به نام خود در یونسکو ثبت جهانی می‌کنند. حتی مشاهده شده که برخی از سازهای سنتی یا غذاهای محلی ایرانی را کشورهای همسایه به نام خود در یونسکو به ثبت رسانده‌اند. ثبت آثار ناملموس فرهنگی می‌تواند از این‌گونه اقدامات کشورهای همسایه جلوگیری کند.

 


ضرورت ثبت جهانی
به عقیده بسیاری از کارشناسان گردشگری باید آثار تاریخی و فرهنگی بیشتری را در یونسکو به ثبت جهانی برسانیم تا هم از آنها محافظت کرده و هم تقاضا برای بازدید از ایران را در سطح جهانی افزایش دهیم.
ابراهیم اسدی بشلی، رییس انجمن توسعه صنعت گردشگری متخصصان ایران به صمت گفت: تاکنون ۲۱ اثر جهانی ثبت کرده‌ایم. این در حالی است که کشوری مانند ایتالیا که آثار باستانی و تاریخی کمتری نسبت به ایران دارد، ۵۵ اثر خود را در یونسکو به ثبت جهانی رسانده است.
او درباره اینکه ثبت آثار باستانی در یونسکو چه سودی برای صنعت گردشگری کشور دارد، عنوان کرد: زمانی که آثار باستانی و میراث فرهنگی کشور ثبت جهانی می‌شوند بسیاری از مردم جهان در سایت‌ها و در موتورهای جست‌وجوی اینترنتی آن را جست‌وجو می‌کنند و تعداد افرادی که از این آثار بازدید می‌کنند افزایش می‌یابد. با این اقدام گردشگران بیشتری با هدف بازدید از آثار باستانی و تاریخی به ثبت جهانی رسیده به کشور سفر می‌کنند. به این ترتیب درآمد و ارز بیشتری نیز وارد کشور می‌شود.
بودجه مرمت یونسکو کجا رفت؟
این استاد دانشگاه در ادامه بیان کرد: بیشترین جست‌وجوهای اینترنتی متعلق به تخت جمشید بوده است. همچنین سازمان جهانی یونسکو پس از ثبت جهانی آثار باستانی آنها را متعلق به مردم جهان دانسته و بر شرایط نگهداری از این آثار نظارت می‌کند. به عنوان نمونه در سال‌های گذشته کارشناسان یونسکو نگران گنبدکاووس در گلستان بودند و در سال ۲۰۰۴ میلادی چند میلیون دلار برای آن بودجه در اختیار مدیران مربوطه قرار گرفت اما این اثر باستانی مرمت نشده است و مدیران اعلام کرده‌اند که بودجه لازم را در اختیار ندارند!
او افزود: همچنین یونسکو برای ارگ بم نیز پس از زلزله بم اظهار نگرانی کرده و بودجه در اختیار مدیران وقت قرار داده بود.
اسدی بشلی درباره میراث ثبت نشده اظهار کرد: شهر سوخته یکی از آثاری بود که کارشناسان میراث فرهنگی نتوانستند مدارک لازم را برای ثبت جهانی آن پیدا کنند. به گفته برخی از کارشناسان بیش از یک میلیون اثر تاریخی در زیر خاک وجود دارد که هنوز کشف نشده‌اند. او درباره تخت جمشید بیان کرد: یکی از مشکلات اساسی تخت جمشید در پذیرایی از مهمانان خارجی نبود نورپردازی مورد نیاز در شب‌ها بوده که بازدید از این اثر جهانی را برای آنها در هنگام شب مشکل‌ساز کرده است.

 


فراوانی و تنوع در ثبت آثار جهانی
به گفته کارشناسان و مدیران میراث فرهنگی کشور هرچه ثبت جهانی آثار تنوع بیشتری داشته باشد، گردشگران بیشتری را نیز به خود جذب می‌کنند و درآمد و ارزآوری برای ایران نیز افزایش می‌یابد.
 سید محمد بهشتی، رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی به صمت گفت: کشورها با آثار ثبت شده در فهرست میراث جهانی در سطح دنیا معرفی می‌شوند و هرچه آثار بیشتری از یک کشور به ثبت جهانی برسد آن کشور بیشتر در میان گردشگران کشورهای مختلف جهان مطرح می‌شود. او افزود: به عنوان نمونه مردم جهان چین را با دیوار چین و کشور مصر را با اهرام ثلاثه مصر می‌شناسند که اینها آثار به ثبت جهانی رسیده در یونسکو هستند. هرچه آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی که از سوی یک کشور در یونسکو به ثبت جهانی می‌رسند، فراوان‌تر و متنوع‌تر باشند، در میان مردم جهان بیشتر شناخته شده و گردشگران بیشتری را به سوی آن کشور سرازیر می‌کنند و تقاضا برای بازدید از کشور از سوی گردشگران دیگر کشورها افزایش می‌یابد. بهشتی اظهار کرد: ایران کشوری است که در حوزه گردشگری فرهنگی در سطح جهان شناخته شده و بسیاری از گردشگران جهانی که به کشور سفر می‌کنند گردشگران تاریخی و علاقه‌مند به بازدید از جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی ایران هستند. بنابراین هرچه میراث فرهنگی و آثار تاریخی و باستانی بیشتری از ایران در فهرست جهانی یونسکو به ثبت برسد گردشگران فرهنگی بیشتری نیز به ایران سفر کرده و درآمدزایی گردشگری نیز بیشتر خواهد شد.


مرزهای فرهنگی وسیع ایران
او درباره آثار ناملموس ایرانی که در کشورهای همسایه ثبت جهانی می‌شوند، عنوان کرد: مرزهای فرهنگی ایران بسیار وسیع‌تر از مرزهای سیاسی آن است. به عنوان نمونه مولوی در بلخ دفن شده و این شهر اکنون یکی از مراکز گردشگری ترکیه است.
بهشتی افزود: بسیاری از آثار ناملموس ایرانی که در یونسکو از سوی کشورهای همسایه به ثبت جهانی می‌رسند در نهایت منجر به تشکیل پرونده مشترک می‌شوند، نمونه آن نوروز است که این جشن نیز سالانه گردشگران بسیاری را از سوی کشورهای جهان به ایران جذب می‌کند و درآمد هنگفتی برای گردشگری کشور به همراه دارد.
جشن نوروز در یونسکو به عنوان میراث ناملموس جهانی برای ۱۱ کشور جهان به ثبت رسیده و ایران به همراه افغانستان، عراق، ترکیه، آذربایجان، هند، پاکستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان این جشن را به طور مشترک ثبت جهانی کرده‌اند.


چاپ