باوجود تلاش برای کنترل آشفتگی قیمت‌ها در بازار

گرانی لوازم خانگی حریف می‌طلبد

در هفته‌های اخیر بازار لوازم خانگی کشور دستخوش تغییر فاحش قیمت شده و باوجود تاکید دستگاه‌های نظارتی بر بازرسی‌های دوره‌ای و موردی، این بازار قیمت‌های عجیب و غریبی را پیش روی خریداران گذاشته است.

در فضای مجازی اوضاع بدتر است و قیمت‌های سر به فلک کشیده لوازم خانگی، اپلیکیشن‌ها و صفحه‌های مختلف جولان می‌دهند. مسئولان مدام با هشدار و اخطار سعی دارند فروشندگان را وادار به پایین نگه داشتن قیمت‌ها کنند اما گویا این روش هم چندان جوابگو نیست. این اتفاقات در حالی رخ می‌دهد که کیوان گردان، مدیرکل لوازم خانگی وزارت صنعت، معدن و تجارت با حضور در برنامه تلویزیونی اعلام کرد که سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان در سال ۱۳۹۹ هیچ‌گونه افزایش قیمتی را مصوب نکرده و افزایش قیمت‌ها مورد تایید این وزارتخانه نیست. گردان در این باره افزود: فرآیند قیمت‌گذاری رسمی در روزهای آینده تعیین‌تکلیف خواهد شد. روز شنبه نیز عباس تابش، رئیس سازمان حمایت مصرف‌کنندگان تولیدکنندگان در نشست خبری درباره درصد افزایش قیمت لوازم خانگی گفت: براساس تصمیمات اتخاذ شده قیمت تلویزیون ۲۰ درصد و سایر کالاهای لوازم خانگی ۲۵ درصد می‌تواند افزایش یابد و از ۲۰ خرداد، یک هفته به ذی‌نفعان مهلت داده شده که قیمت‌ها را در سامانه ۱۲۴ درج کنند.

ورود رئیس‌جمهوری به کنترل قیمت‌ها در بازار لوازم خانگی

تداوم افزایش قیمت‌ها در هفته‌های اخیر که در بازار لوازم خانگی نمود بیشتری داشته و نارضایتی مردم از این موضوع باعث شد رئیس‌جمهوری نیز به این موضوع ورود کند و با دستور به سرپرست وزارت صنعت، معدن و تجارت، بر ضرورت اجرای نظارت‌های دقیق و اقدام فوری برای ساماندهی و کنترل قیمت‌ها در بازار لوازم خانگی تاکید کند. حسن روحانی در گفت‌وگو با حسین مدرس خیابانی، سرپرست وزارت صنعت، معدن و تجارت، با اشاره به گزارش‌ها درباره افزایش قیمت بعضی از کالاها و لوازم خانگی، بر ضرورت نظارت دقیق و اقدام عاجل و سریع برای ساماندهی قیمت‌ها در این بخش تاکید کرد.

رئیس‌جمهوری با اشاره به افزایش تقاضا برای خرید لوازم خانگی پس از بازگشایی نسبی فعالیت‌ها و کسب‌وکارها و رفع برخی محدودیت‌ها، اظهار کرد: باید با استفاده از توانمندی و ظرفیت ایجاد شده برای تولید لوازم خانگی در داخل کشور و جلوگیری سریع از روند افزایشی قیمت این کالاها در بازار، از به وجود آمدن تنگنا و مشکل برای مردم ازسوی برخی دلالان و افراد سودجو جلوگیری کنیم. روحانی همچنین با تقدیر از تلاش‌ها و خدمات فعالان، دست‌اندرکاران و کارگران تلاشگر در زمینه تولید لوازم خانگی داخلی در کشور، از سرپرست وزارت صنعت، معدن و تجارت خواست تا با هماهنگی با اصناف و اجرای نظارت‌های دقیق نسبت به کنترل و ساماندهی بازار لوازم خانگی اقدام و گزارش‌های مربوط را در ستاد اقتصادی دولت ارائه کند. رئیس‌جمهوری تاکید کرد: شایسته نیست باوجود تلاشی که تولیدکنندگان کشور به‌ویژه در ماه‌های اخیر در زمینه افزایش تولید لوازم خانگی باکیفیت دارند، مردم برای خرید این محصولات دچار فشار و تنگنا باشند و باید تمام دستگاه‌های ذی‌ربط در دولت با همکاری سایر بخش‌ها این مشکلات را برطرف کنند.

کالا را با فاکتور خریداری کنید

قاسم نوده فراهانی، رئیس اتاق اصناف تهران درباره افزایش قیمت لوازم خانگی در بازارهای داخلی در گفت‌وگو با صمت عنوان کرد: در چند وقت اخیر گزارش‌هایی درباره افزایش ناگهانی قیمت لوازم خانگی داشته‌ایم که این نوع افزایش قیمت غیرقابل‌توجیه است.
نوده فراهانی با اشاره به افزایش نرخ ارز و تاثیر آن بر قیمت لوازم خانگی در چند ماه اخیر تاکید کرد: باوجود افزایش نرخ ارز و تاثیر آن بر نرخ لوازم خانگی، افزایش قیمت سازکار خاص خود را دارد و نمی‌توان بدون در نظر گرفتن این سازکارها قیمت‌گذاری‌های جدید انجام داد.
رئیس اتاق اصناف تهران همچنین از تشدید بازرسی‌ها در حوزه لوازم خانگی خبر داد و گفت: بازرسی‌های نهادهای نظارتی در حوزه لوازم خانگی با شدت و گستردگی بیشتری انجام می‌شود تا بازار مدیریت شود و قیمت این کالاها تحت کنترل درآید.
نوده فراهانی همچنین با تاکید بر لزوم حفظ حقوق مصرف‌کنندگان و تامین نیازهای آنها با قیمت مناسب خاطرنشان کرد: حفظ حقوق مصرف‌کننده یکی از اهداف و اولویت‌های مهم اتحادیه و اتاق اصناف تهران است و باتوجه به وضعیت تولید، واردات و نوسانات نرخ مواد اولیه سعی بر این است که در حق مصرف‌کنندگان اجحافی نشود و در این راستا با افرادی که قصد گرانفروشی کالا را داشته باشند، برخورد خواهد شد.

نوده فراهانی با اشاره به سقف افزایش قیمت که ازسوی سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان برای تلویزیون ۲۰ درصد و برای سایر لوازم خانگی ۲۵ درصد اعلام شده، تصریح کرد: با هرگونه گرانفروشی و افزایش قیمت غیرمجاز برخورد جدی می‌شود و باتوجه به گفته‌های مسئولان ذی‌ربط امیدواریم مشکلی در تامین کالا در این بازار به‌وجود نیاید. نوده فراهانی از همه افرادی که در این ایام قصد خرید لوازم خانگی دارند درخواست کرد: حتما از فروشنده فاکتور خرید دریافت کنید تا در صورت گرانفروشی فروشندگان، باتوجه به قیمت‌های خرید در سامانه، بتوان موضوع را از مجاری قانونی دنبال کرد.


۳ دلیل عمده افزایش قیمت

محمدرضا غزنوی، سخنگوی انجمن صنفی تولیدکنندگان لوازم خانگی هم از افزایش قیمت ۵۰ درصدیفولاد و کاهش عرضه این کالا در امسال خبر داد و درباره افزایش قیمت لوازم خانگی در روزهای اخیر عنوان کرد: باتوجه به افزایش قیمت مواد اولیه تولیدکنندگان پیشنهاد افزایش قیمت ۲۰ تا ۳۰ درصدی لوازم خانگی را به سازمان حمایت ارائه کردند. غزنوی افزایش نرخ ارز در امسال را دلیل دیگر افزایش قیمت لوازم خانگی عنوان کرد و گفت: واحدهای تولیدی لوازم خانگی بین صفر تا ۵۰ درصد ارزبری دارند و عمق ساخت داخل در هر کارخانه متفاوت است که این موضوع باید در افزایش قیمت‌ها در نظر گرفته شود. وی همچنین گفت: علاوه بر افزایش نرخ ارز نیمایی از شروع امسال، این نوع ارز برای تامین مواد اولیه تخصیص داده نشده که این موضوع هم به افزایش قیمت‌ها دامن زده است.

افزایش ۲۵ درصدی مجوز گرفت


باوجود تاکید مسئولان بر تخلف بودن افزایش ۲۵ تا ۳۰ درصدی قیمت لوازم خانگی، سرانجام سقف افزایش قیمت در این حوزه مشخص شد. به گزارش صمت، عباس تابش، رئیس سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان در نشست خبری خود با اصحاب رسانه ضمن اعلام این مطلب که اولویت اصلی این سازمان به‌عنوان عضوی از ستاد تنظیم بازار، رصد تامین کالا است، درباره میزان افزایش قیمت مجاز برای لوازم خانگی گفت: براساس بررسی‌های انجام شده در ستاد تنظیم بازار حداکثر افزایش قیمت مجاز برای تلویزیون ۲۰ درصد و برای سایر لوازم خانگی ۲۵ درصد تعیین شده است.
وی همچنین از الزام فروشندگان برای ثبت نرخ کالاها در سامانه ۱۲۴ خبر داد و تاکید کرد که ثبت نشدن نرخ کالاها در این شبکه به‌منزله عرضه خارج از شبکه است و تخلف محسوب می‌شود.

گشتی در بازار


در حالی که مردم از گرانی کالاها به میزان ۲۵ تا ۳۰ درصد گلایه دارند، فروشندگان نیز در این زمینه عنوان می‌کنند که شرکت‌های تولیدی در امسال حداقل ۳ بار فروش خود را متوقف کردند و بعد از آن هر بار بین ۵ تا ۱۰ درصد قیمت خود را افزایش دادند و درحال‌حاضر قیمت کالاهای ایرانی در این بازار ۲۵ تا ۳۰ درصد گران شده است. برخی شرکت‌ها هم کالای خود را نمی‌فروشند تا مجوز افزایش قیمت را از سازمان حمایت دریافت کنند. البته این گلایه‌ها از افزایش ۲۵ تا ۳۰ درصدی قیمت کالاها در حالی مطرح می‌شود که گزارش‌هایی از فروش محصولاتی مثل یخچال و فریزر سایدبای‌ساید یک برند خاص به قیمت ۳۰۰ میلیون تومان در یکی از نمایندگی‌های شمال شهر هم دست به‌دست می‌شود.

گزارش میدانی از بازار لوازم خانگی هم نشان می‌دهد کالاهای ایرانی تا حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد و کالاهای خارجی که عمدتا به‌صورت قاچاق وارد شدند تا ۱۰۰ درصد افزایش قیمت داشته است. بیشتر فروشندگان می‌گویند شرکت‌های تولیدی در امسال حداقل ۳ بار برای مدت ۴ تا ۵ روز فروش خود را متوقف کردند و بعد از آن هر بار بین ۵ تا ۱۰ درصد قیمت خود را افزایش دادند. به‌گفته یکی از آنها، الان هم برخی شرکت‌ها کالای خود را نمی‌فروشند تا مجوز افزایش قیمت را از سازمان حمایت دریافت کنند.
یکی دیگر از مغازه‌داران می‌گوید برخی کالای موجود در بازار مربوط به قبل از خروج برندهای کره‌ای از کشور است و بخش بیشتری از آنها به‌صورت قاچاق وارد کشور شدند که به‌تازگی قیمت آنها تا حدود ۱۰۰ درصد نسبت به قبل از عید افزایش داشته است. نکته جالب هم این است که باوجود اینکه از دی سال گذشته اجرای طرح آیین‌نامه اجرایی شناسه‌های کالا و رهگیری کالا آغاز و اعلام شد که لوازم خانگی فاقد شناسه کالا در سطح بازار کالای قاچاق تلقی می‌شوند و با فروشگاه‌ها برخورد می‌شود، مغازه‌داران به‌راحتی درباره افزایش قیمت کالاهای قاچاق صحبت می‌کنند! 

البته به‌نظر می‌رسد در مواردی افزایش قیمت تا ۵۰ درصد هم در کالاهای ایرانی اتفاق افتاده است؛ برای مثال یکی از مغازه‌دارانی که معتقد است کسادی بازار بعد از کرونا حداقل ۳۰ درصد بیشتر از قبل شده، می‌گوید قیمت یک یخچال ۱۴ فوت ایرانی بهمن سال گذشته ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بوده، اما بعد از بازگشایی واحدها به ۳ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان رسیده و حالا قیمت آن ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است که یعنی قیمت آن بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است. همچنین به‌گفته او قیمت یک نوع ماشین لباسشویی ایرانی از ۵ میلیون تومان در بهمن، حالا به ۷ میلیون تومان رسیده که یعنی ۴۰ درصد افزایش قیمت داشته است.

یخچال و فریزر ۳۰۰ میلیونی هم داریم!


همچنین مشاهدات میدانی نشان می‌دهد قیمت یخچال و فریز سایدبای‌ساید ایرانی بین ۱۵ تا ۲۱ میلیون تومان و کالای خارجی از ۲۵ تا ۸۵ میلیون تومان است؛ البته یکی از مغازه‌داران می‌گوید نمایندگی یک شرکت خارجی در ولنجک یخچال و فریزر سایدبای‌ساید ۳۰۰ میلیون تومانی هم می‌فروشد! قیمت یخچال و فریزر دوقلو ایرانی و خارجی نیز به ترتیب از ۱۴ و ۲۳ میلیون تومان شروع می‌شود. ماشین لباسشویی ایرانی با نرخ بین ۴ تا ۹ میلیون تومان عرضه می‌شود، اما مشابه خارجی آن ۸ تا ۳۰ میلیون تومان قیمت دارد.
 قیمت ماشین ظرفشویی نیز از حدود ۷ میلیون تومان شروع می‌شود و به‌گفته مغازه‌داران کالای ۶۰ میلیون تومانی هم در این بخش در بازار عرضه می‌شود. قیمت گاز فردار ایرانی هم از حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان شروع می‌شود، اما مغازه‌داران می‌گویند قیمت برخی گازهای خارجی به ۶۰ میلیون تومان هم می‌رسد.

تقاضا همچنان وجود دارد


مجیدرضا حریری، کارشناس اقتصاد در این باره به خبرنگار صمت گفت: ارز کافی برای واردات وجود ندارد و این مسئله به خودی خود قیمت‌ها را افزایش خواهد داد و چون عملا وارداتی به‌صورت قانونی انجام نمی‌شود، میزان کالا نیز به‌تدریج در بازار کاهش می‌یابد که این موضوع نیز بر افزایش قیمت‌ها موثر است. وی در این باره افزود: علاوه بر این، وقتی عرضه کالایی کاهش می‌یابد، دلیلی بر کاهش تقاضای آن نیست و اگر تقاضا برای آن کالا همچنان وجود داشته باشد، کالا از مسیرهای غیرقانونی وارد بازار خواهد شد که به‌دلیل هزینه ریسک، باز هم قیمت کالاها افزایش خواهد یافت. حریری در این باره خاطرنشان کرد: طبیعی است که با این شرایط افزایش قیمت اتفاق بیفتد و نمی‌توان با برخوردهای دستوری آن را کاهش داد و باید راهکاری اصولی برای آن پیدا کرد.

سخن آخر

با این تفاسیر به‌نظر می‌رسد افزایش ۲۰ تا ۲۵ درصدی قیمت لوازم خانگی دیگر جنبه قانونی دارد و خریداران باید با این موضوع کنار بیایند. البته هنوز زمان زیادی از رسانه‌ای شدن خبر افزایش ۲۵ درصدی قیمت لوازم خانگی نمی‌گذرد و باید دید واکنش بازار به این تصمیم به چه شکل خواهد بود. 
آیا قیمت‌ها به همین ترتیب تثبیت می‌شوند یا سوداگران همچنان راهکارهایی را برای عرضه محصولات خود با قیمتی بیش از قیمت‌های مصوب می‌یابند. البته همچنان در برخی سایت‌ها و صفحه‌های مجازی لوازم خانگی با قیمت‌های نجومی دیده می‌شوند که گویا علاقه‌مندان و خریداران خاص خود را نیز دارند که حساب آنها از روند بازار جداست.


چاپ