در گفت‌وگوی صمت با رئیس کارگروه جشنواره و زیبایی فدراسیون سوارکاری مطرح شد

افسار صنعت اسب در دست دولتی‌های کم‌تجربه

ایران را مهد اسب می‌دانند اما این ظرفیت نتوانسته به رونق صنعت اسب منجر شود و گردش مالی آن، سهم قابل‌قبولی در اقتصاد کشور داشته باشد. موازی‌کاری‌های وزارت جهاد کشاورزی و فدراسیون اسب‌سواری،

ناآگاهی کامل و اشراف نداشتن متولیان بر دنیای اسب و لازمه‌های آن، رقابت‌های کور و بی‌هدف، عزل‌ها و نصب‌های مبتنی بر روابط شخصی، نبود یک انجمن تخصصی، معضل ممنوعیت صادرات، بودجه ناچیز و در حد صفر، نبود برنامه منطقی برای واردات و کمبود دامپزشک متخصص اسب، تنها بخشی از دریای مشکلات این حوزه است.

جهاد کشاورزی حرفی برای گفتن ندارد
پرورش اسب در بسیاری از کشورهای دیگر یک صنعت و اقتصاد پویاست و گردش مالی بالایی دارد؛ چرا ما جزو آن کشورها نیستیم؟ سهیل یوسف‌نیا، مدرس دانشگاه و رئیس کارگروه جشنواره و زیبایی فدراسیون سوارکاری کشور در تحلیل این موضوع گفت: قبل از هر چیز باید دو مقوله پرورش و ورزش را از هم جدا کرد. قبل از انقلاب، مدیریت این دو بخش ازسوی انجمن سلطنتی اسب انجام می‌شد. این حوزه بعدها به سازمان تربیت بدنی واگذار شد. من در یکی از اداره‌های تابع این سازمان که اداره سوارکاری و پرورش اسب نام داشت مسئول صدور شناسنامه و تبارنامه برای نژادهای مختلف بودم. ارتباط با سازمان‌های بین‌المللی، ارتقای دانش سوارکاری و برگزاری مسابقات به کمک فدراسیون سوارکاری کشور از جمله کارهای دیگری بود که در این اداره انجام می‌شد. وی در ادامه افزود: چند سال قبل جهاد کشاورزی به این حوزه وارد شد.
یکی از مصوبات مجلس باعث ایجاد اختلاف در این حوزه شد. بر این اساس، حوزه پرورش اسب و موضوعاتی مثل شناسنامه به جهاد کشاورزی مربوط می‌شود اما این وزارتخانه به‌واسطه پرمشغلگی و وسعت کاری و نداشتن ردیف بودجه کافی و کارشناسان مجرب عملا حرفی برای گفتن ندارد. فدراسیون افزون بر ۴۰ سال است که همه این امور را انجام می‌داد. با تصویب این قانون، میان دو تشکیلات مهم یعنی جهاد کشاورزی و وزارت ورزش اختلاف ایجاد شد.

امارات چگونه موفق شد؟
این مدرس دانشگاه در ادامه افزود: برای صنعتی شدن به ساختار و بستر مناسب نیاز است؛ به‌عنوان مثال در عرصه اسب‌دوانی، در همه جای دنیا رسم بر این است که بخش خصوصی متولی می‌شود، مسابقات را برگزار می‌کند، حامی مالی جذب می‌کند و... به این ترتیب کار رونق می‌گیرد و گردش مالی کلانی ایجاد می‌شود. در امارات پیست شناخته‌شده‌ای راه‌اندازی کرده‌اند و جایزه جهانی می‌دهند. این اعتبار بین‌المللی به‌سادگی به‌دست نیامده است.
وی تاکید کرد: دولت، متخصصان و اسپانسرهای توانمند دست به‌دست هم داده‌اند تا چنین نتیجه‌ای به‌دست آید. از همه جای دنیا روی نتیجه مسابقات این کشور شرط‌بندی می‌شود. ما تصور می‌کنیم که با وضع یک قانون همه چیز سامان می‌گیرد. قانون زمانی مفید خواهد بود که بسترهای لازم برای اجرای بهینه آن فراهم شود، کارشناسان موردنیاز تربیت شوند، اعتبار لازم اختصاص داده شود و برنامه بلندمدت ۱۰ یا ۲۰ ساله تعریف شود.
اگر این پارامترها نباشد قانون وجاهت اجرایی نخواهد داشت. مشکل اینجاست که سیاست‌گذاران ما کارشناس متخصص نیستند و اسب و دنیای اسب را نمی‌شناسند. مشکل اینجاست که فقط براساس احساسات شخصی و لابی‌گری، سیاست‌گذاری می‌شود. دود این وضعیت به چشم فعالان واقعی صنف می‌رود. به این ترتیب هزینه نگهداری اسب بالاتر می‌رود و به دارنده آن تحمیل می‌شود.

سایه سنگین دولتی‌ها و جای خالی انجمن اسب
این کارشناس صنعت اسب در تشریح بیشتر معضل مطرح شده اظهار کرد: سایه دولتی‌ها بر تمام بخش‌ها سنگینی می‌کند. در همه جای دنیا انجمن‌ها عهده‌دار این قبیل حوزه‌ها می‌شوند و کار را به خوبی انجام می‌دهند و دولت‌ها فقط حمایت می‌کنند. باید به این نتیجه برسیم که دولت و دولتی‌ها باید در کنار تشکل‌ها باشند. دولت باید زمینه قدرتمند شدن تشکل‌ها را فراهم کند. کشوری که زمانی مهد اسب جهان بود اکنون به واردکننده اسب درجه ۳ تبدیل شده و این فاجعه است.
در این زمینه همه متهم هستیم. فلان اسب‌دار، اسب می‌خرد اما نمی‌داند اسب چه نیازهایی دارد. اسب را در یک فضای ۹ متری نگهداری می‌کنند و توقع دارند کره خوب تولید شود. پرورش اسب به مرتع نیاز دارد. در جایی مثل یزد اسب پرورش می‌دهند. به این ترتیب هزینه بالا می‌رود و کار به‌صرفه نخواهد بود. سیاست کارشناسی‌شده و بلندمدت نداریم.

قانون‌گذار وظایف و اختیارات را مشخص نکرده
سهیل یوسف‌نیا که یکی از کارشناسان رسمی دادگستری در کانون کارشناسان (در رشته دامپزشکی و دامپروری) نیز هست در پاسخ به این سوال که به نظر شما مدیریت امور این حوزه باید به کدام نهاد واگذار شود؟ گفت: جهاد کشاورزی باید در مقوله پرورش و فدراسیون سوارکاری در مقوله ورزش متولی باشد؛ به‌عبارت دیگر تولید و تکثیر و مدیریت موضوعاتی مانند تهیه مرتع، علوفه و... به جهاد کشاورزی واگذار شود و متصدی مسابقات و ارزیابی اسب‌ها هم فدراسیون باشد که متاسفانه این‌گونه نیست و این دو در کار یکدیگر دخالت می‌کنند. دلیل این گرفتاری آن است که قانون‌گذار بر موضوع اشراف نداشته و وظایف و جایگاه‌ها را به‌درستی بیان نکرده است.

هر هفته چند میلیارد جایزه داده می‌شود
وی درباره گردش مالی این عرصه گفت: آمار کامل و دقیقی وجود ندارد اما ارقام بالاست؛ به عنوان مثال در هر هفته چند میلیارد تومان جایزه داده می‌شود. نرخ بعضی اسب‌ها به ۲ میلیارد تومان می‌رسد. بخشی از گردش مالی هم به تولید مربوط می‌شود. به‌عنوان مثال اسپرم وارد می‌کنند و با مادیان لقاح می‌دهند. مانع مهم در این حوزه صادرات است. به دلیل مشکلات مربوط به دامپزشکی و قرنطینه نمی‌توانیم اسب صادر کنیم. برای صادرات باید از طریق یک کشور ثالث عمل کرد که آن هم مشکلات و گرفتاری‌های خاص خودش را دارد.
محمدرضا تابش که اکنون یکی از اعضای فراکسیون محیط‌زیست مجلس است بعد از آنکه رئیس فدراسیون سوارکاری شد شعارهای زیادی داد. او وعده داد مشکل قرنطینه حل شود اما ۱۵ سال بعد از ایشان، هیچ اتفاقی نیفتاده است. متاسفانه کسانی که این نوع حرف‌ها را می‌زنند بر حوزه مسلط نیستند و نمی‌دانند که سازمان دامپزشکی جهانی، تابع یک‌سری قوانین و مقررات است.

سوارکاران نمی‌توانند با خود اسب ببرند
وی در تشریح بیشتر این بخش از سخنان خود گفت: سوارکاری که برای مسابقات دوبی، راهی این کشور می‌شود نمی‌تواند با خود اسب ببرد چون هزینه بسیار زیادی دارد. فدراسیون در آنجا اسب اجاره می‌کند. هزینه قرنطینه به ما اجازه نمی‌دهد که اسب را به خارج از کشور ببریم. دوستان به جای آنکه این معضل قدیمی را حل کنند درگیر موضوعات و اختلاف‌های جزئی و بی‌اهمیت می‌شوند.

۴۰ سال کار را نادیده گرفتند
در مجموع آیا پرورش اسب توجیه اقتصادی دارد؟ سهیل یوسف‌نیا در پاسخ به این سوال اظهار کرد: پرورش اسب اگر با رعایت اصول انجام شود توجیه اقتصادی دارد اما در کشور ما از این اصول خبری نیست. وقتی وزارت جهاد از دادن زمین، علوفه و موارد دیگر خودداری کند نمی‌توان انتظار داشت که این صنعت رشد کند. در همه جای دنیا انجمن‌ها و تشکل‌های اسب بسیار فعال هستند.
 فدراسیون حدود ۴۰ سال است که با تعدادی از این انجمن‌ها تعاملات تنگاتنگ دارد؛ به عنوان مثال با تشکیلات جهانی اسب عرب ارتباط داریم و در نگارش تبارنامه کتاب خود، تایید آنها را می‌گیریم. چطور می‌شود که بعد از ۴۰ سال کار و ارتباط گرفتن، ناگهان همه چیز به وزارتی واگذار می‌شود که چیزی از دنیای اسب نمی‌داند.
 از همه مهم‌تر موضوع دانش فنی است. کلاس‌های آموزشی زیادی برگزار کرده‌ایم و شرایط را تا حدی تغییر داده‌ایم اما کافی نیست. دانش فنی ما زمانی به بلوغ می‌رسد که اسب ورزشی مربوط به هر رشته را داشته باشیم. در ورزش اسب‌سواری، اسب و سوارکار بدون همدیگر نمی‌توانند عملکرد خوبی داشته باشند. اسبی که در کشورهای دیگر تولید می‌شود یک متر و ۶۰ سانتی‌متر می‌پرد اما در ایران چنین اسبی نداریم. نژادهای بسیار خوبی داریم اما نتوانستیم مانند اسبی که در کشورهای اروپایی تولید می‌شود را تولید کنیم. ناچار به واردات هستیم اما برای واردات هم برنامه درست نداریم.
 به جای آنکه اسب بی‌کیفیت وارد کنیم باید اصولی‌تر عمل کنیم و به‌عنوان مثال جنین وارد کنیم. می‌توان جنین دو اسب درجه یک را وارد کرد و پرورش داد. باید پای بزرگان اقتصادی جهان را به این حوزه باز کنیم اما به‌واسطه مسائلی مانند تحریم، محدودیت داریم. در کشورهای دیگر شرکتی ماند ولوو اسپانسر مسابقه می‌شود، اما در اینجا برای برگزاری مسابقه و تامین هزینه‌های آن به‌شدت مشکل داریم.
وی در تشریح کارهایی که می‌توان برای اشاعه فرهنگ اسب‌سواری انجام داد گفت: صداوسیما می‌تواند کانالی را به این موضوع اختصاص دهد. برای پخش مسابقات باید پول زیادی پرداخت کرد. خوشبختانه الان تعاملاتی میان مدیران شبکه سه و فدراسیون شکل گرفته اما کوتاه‌مدت و مقطعی است و نمی‌توان امیدوار بود که به بار بنشیند یا ادامه داشته باشد. در صورت عوض شدن مدیران همه چیز از دست می‌رود.

دامپزشک متخصص اسب نداریم
وی درباره موضوع دامپزشکی دام اظهار کرد: اسب به دامپزشک خاص خود نیاز دارد و یکی از معضلات ما همین است.. یکی از زیرساخت‌های توسعه صنعت اسب این است که دانشکده‌های دامپزشکی، دامپزشک متخصص اسب تربیت کنند. مقوله تغذیه اسب هم بسیار مهم است و متخصص خاص خودش را طلب می‌کند. بیش از ۲۰ درصد عملکرد و بهره‌وری اسب به نوع تغذیه آن بستگی دارد. سازمان دامپزشکی واکسن‌ّهای لازم را دارد اما قاچاق و واردات غیرقانونی اسب از مرزهای غربی کشور باعث ورود بیماری‌هایی مثل مشمشه می‌شود. یکی از دلایل عاری نشدن صنعت اسب کشور از بیماری، کنترل ضعیف مرزهاست. وقتی ورود حیوان قانونی باشد ۲۱ روز در قرنطینه نگه داشته و واکسن‌های لازم تزریق می‌شود. وضعیت سلامت اسب در کشور ما به نسبت خوب است.
به موضوعات دیگر هم باید توجه داشت. یکی از آنها حقوق است. به‌عنوان مثال اگر سوارکار یک مدرسه اسب‌سواری از اسب افتاد تکلیف چیست و چه کسی مسئول است. ما در کانون کارشناسان دادگستری در حوزه دامپزشکی به‌طور مستمر با این موضوع سروکار داریم.

انجمن ملی اسب، راه را نشان دهد
سهیل یوسف‌نیا در بیان راه‌حل مشکلات گفته شده اظهار کرد: باید انجمن ملی اسب داشته باشیم که تمام وظایف جهاد کشاورزی و فدراسیون سوارکاری ازسوی این انجمن، راهبری شود. انجمن‌ها غیرانتفاعی هستند و راه را نشان می‌دهند. دو نهاد دیگر کار خود را انجام دهند و انجمن هم سیاست‌گذاری کند. با تکروی به جایی نخواهیم رسید. تا وقتی این اتفاق نیفتاده کوچک‌ترین موضوعات به معضلات بزرگ تبدیل می‌شوند.

قیمت اسب از ۱۰ میلیون تا ۳ میلیارد
وی درباره نرخ اسب در بازار ایران گفت: نرخ اسب از ۱۰ میلیون تومان شروع می‌شود و تا ۳ میلیارد تومان هم می‌رسد. اسب‌های سیلمی (اسب‌های نری که ارزش نژادی دارند) گران هستند. صاحبان مادیان برای جفت‌گیری این نوع اسب با مادیان خود باید پولی به مالک نریان پرداخت کنند (حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان). در همه جای دنیا کسب‌وکار کلانی حول این حوزه شکل گرفته است.


چاپ