نشست دوره‌ای جی۲۰ به پایان رسید

اجلاسی با حاشیه‌های پررنگ‌تر از متن

گروه بین‌الملل: نشست دوره‌ای امسال گروه جی ۲۰ از جمعه ۹ آذر به مدت ۲ روز در آرژانتین برگزار شد.

این گروه متشکل از ۱۹ کشور اقتصادی جهان و اتحادیه اروپا است که درمجموع ۸۵ درصد اقتصاد جهان را مدیریت می‌کنند و دارای دوسوم جمعیت کره زمین هستند. نشست دوره‌ای این اجلاس امسال در پایتخت آرژانتین برگزار شده است.
به گزارش صمت، گروه جی ۲۰ در سال ۱۳۷۱ خورشیدی (۱۹۹۹ میلادی) و در واکنش به بحران‌های مالی دهه ۹۰ شکل گرفت. هدف از تشکیل گروه ۲۰ نیز مشارکت دادن قدرت‌های اقتصادی نوظهور در مباحث مربوط به اقتصاد جهانی اعلام‌ شده بود. اعضای گروه ۲۰ می‌گویند که تلاش می‌کنند از طریق این مجموعه هماهنگی بین‌المللی را افزایش دهند.
گروه ۲۰، یک سازمان بین‌المللی نیست. دبیرخانه و دبیر ندارد بلکه می‌توان از آن به‌عنوان یک مجموعه‌ای بین‌المللی یاد کرد که به گروه ۸ یا گروه ۷ شباهت دارد.
این مجموعه تا سال ۱۳۸۷ خورشیدی (۲۰۰۸ میلادی) در سطح وزیران اقتصاد نشست برگزار می‌کرد اما از این سال به بعد به‌ شکل دوره‌ای نشست‌هایی در سطح سران برگزار می‌کند.
«تقویت ثبات مالی بین‌المللی، ایجاد فرصت‌های گفت‌وگو میان کشورهای صنعتی و کشورهای درحال‌توسعه و اقتصادهای نوظهور و بحث و بررسی مسائلی که نتوان در نشست‌های وزیران دارایی گروه ۷ آنها را حل کرد» ازجمله اهداف گروه عنوان شده است. اگرچه آیین گشایش و آیین پایانی آن با حضور همه رهبران حاضر برگزار می‌شود اما تصمیم‌های اصلی در خلال دیدارهای دوجانبه میان کشورها شکل می‌گیرد.
اما در یک سال و چند ماه گذشته که ترامپ به کاخ سفید راه‌ یافته، اجلاس‌های جهانی مانند جی ۲۰، آپک و آ‌سه‌آن و سایر موارد مشابه نه‌تنها نتیجه قابل‌توجهی به‌دست نیاورده، بلکه حاشیه‌های زیادی داشته و بر اختلاف‌ها بین اعضا اضافه کرده است. بخشی از آن به خاطر سیاست‌های یک‌جانبه‌گرایی ترامپ بوده است اما تنگ‌تر شدن حوزه منافع و تشدید بحران‌های مالی و اقتصادی در اقتصادهای بزرگ جهان که خواسته و ناخواسته بر سایر کشورهای جهان نیز تاثیر می‌گذارند، پیامد مکمل سیاست‌های ترامپ است.
به هر صورت تا زمان تنظیم گزارش ما حاشیه این اجلاس از متن آن پررنگ‌تر بود و هنوز خبری از توافق‌های دوجانبه و چندجانبه آن منتشر نشده است.
در همین حال دویچه‌وله گزارش داد بر سر سامان دادن تجارت بین‌المللی بین رهبران و سران کشورهای گروه۲۰ توافق‌نظر وجود ندارد. مشکلات اقلیمی، گرمایش زمین و کانون‌های بحران‌زده جهان از یمن تا شبه‌جزیره کریمه در برابر دهمین اجلاس گروه ۲۰ قرار دارند.
مائوریسیو ماکری رئیس‌جمهوری آرژانتین در سخنرانی گشایش اجلاس سران و رهبران کشورهای گروه ۲۰ در بوینس‌آیرس خطاب به شرکت‌کنندگان در این اجلاس گفت: «چالش‌های جهانی، پاسخ‌های جهانی می‌طلبند.»
رئیس‌جمهوری آرژانتین در سخنان خود به تغییرات اقلیمی اشاره کرد و گفت برای یافتن راه‌حلی مشترک برای گرمایش زمین نیاز به گفت‌وگو و دیالوگ است. رهبران و سران شرکت‌کننده در این کنفرانس باوری مشترک نسبت به علت‌های ناظر بر تغییرات اقلیمی ندارند. به‌عنوان نمونه، دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری امریکا نقش انسان در گرمایش زمین را انکار می‌کند.
دونالد توسک رئیس شورای اروپا نیز در سخنرانی خود کوشید تا با بهره گرفتن از امکان برخاسته از دهمین اجلاس رهبران و سران کشورهای گروه ۲۰، توجه همگان را به مسائل و مشکلات واقعی موجود در جهان جلب کند. توسک به‌موازات اشاره به مشکلات اقتصادی و ازجمله به تجارت جهانی، به مسائل سیاسی و کانون‌های بحران‌زده جهان نیز اشاره کرد. وی از جنگ یمن و همچنین دور جدید تنش‌ها در مناسبات بحرانی روسیه و اوکراین مانند مشکلات جدی لحظه حاضر سخن گفت.
دونالد توسک در اظهارات خود در برابر خبرنگاران گفت: «کشورهای گروه ۲۰ باید همه توان خود را متمرکز کرده و در راستای حل مشکلات تلاش کنند. همه پیش‌شرط‌های حل این مشکلات وجود دارند و تنها به رویکردی مثبت نیاز است.»
خبرنگاران می‌گویند درباره اینکه پشت درهای بسته شرکت‌کنندگان درباره چه مسائلی سخن گفته‌اند، اطلاعات زیادی منتشر نشده است. تنها اطلاعات ناچیزی از دیدارهای دوجانبه رهبران و سران کشورهای گروه ۲۰ در حاشیه این اجلاس منتشر شده است.
شبکه تلویزیونی ۹ آرژانتین با بهره گرفتن از ارزیابی یک کارشناس بر آن بوده تا از طریق تحلیل رفتار شرکت‌کنندگان در این همایش به نکته‌هایی پی ببرد که در کلام و به‌طور شفاف مطرح نمی‌شوند؛ اینکه دو سیاستمدار در برخورد با یکدیگر آیا به سردی باهم دست دادند یا اینکه همدیگر را در آغوش گرفتند یا تلاش کردند فاصله را حفظ کنند.
به‌عنوان نمونه، نگاه‌ها متوجه محمد بن سلمان شاهزاده عربستان بود؛ کسی که گفته می‌شود در ماجرای قتل جمال خاشقجی دست داشته است.
سلام و استقبال گرم ولادیمیر پوتین با محمد بن سلمان از نگاه ناظران به دور نمانده است. گفته می‌شود که پوتین به‌زودی برای انجام یک دیدار رسمی به عربستان سفر خواهد کرد. این در حالی است که دیگران در تماس خود با شاهزاده عربستان سعی بر حفظ فاصله داشتند.
گفته می‌شود که امانوئل مکرون رئیس‌جمهوری فرانسه در دیدار با محمد بن سلمان از نگرانی عمیق خود نسبت به ماجرای قتل خاشقجی سخن گفته و شاهزاده عربستان در پاسخ به او گفته است که دلیلی برای نگرانی وجود ندارد.
شی‌جین‌پینگ رئیس‌جمهوری چین برخلاف رهبران و سران کشورهای اروپایی ابایی از برگزاری یک نشست جداگانه با محمد بن سلمان نداشته است.
حال‌آنکه دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری امریکا در برخورد خود با محمد بن سلمان ترجیح داده بود فاصله خود را حفظ کند. ترامپ البته پیش از شروع اجلاس گفته بود که قرار فروش میلیاردها دلار جنگ‌افزار به عربستان به قوت خود باقی است.
ترزا می‌نخست‌وزیر بریتانیا نیز در حاشیه اجلاس با محمد بن سلمان دیدار و گفت‌وگو کرده است. گفته می‌شود می‌‌از شاهزاده عربستان خواسته است در آینده مانع از بروز چنین مسائلی شود.
قرار دیدار بین پوتین و ترامپ از سوی کاخ سفید لغو شده است. امریکا دلیل لغو این قرار را برخورد گارد ساحلی روسیه با قایق‌های نظامی نیروی دریایی اوکراین در تنگه کرچ اعلام کرده است. در همین رابطه دونالد توسک رئیس شورای اروپا خواستار تشدید تحریم‌ها علیه روسیه شده است. توسک بر حمایت و پشتیبانی اتحادیه اروپا از اوکراین تاکید کرده است.
ولادیمیر پوتین از سیاست تحریم‌ها و تلاش‌هایی که برای منزوی کردن روسیه انجام می‌شود به‌شدت انتقاد کرده است. او گفته است که برخی از کشورها با دنبال کردن این سیاست بر آن هستند تا از نظر اقتصادی سود بیشتری در رقابت با روسیه برای خود کسب کنند.
پوتین تاکید کرده است که تحریم‌ها نه‌تنها به بازرگانی جهانی به‌گونه‌ای جدی آسیب می‌رساند، بلکه زمینه‌های اعتماد متقابل را نیز از بین می‌برد.
موضوع تجارت جهانی یکی از موضوع‌های اصلی گفت‌وگوهای رهبران و سران کشورهای گروه ۲۰ است. گفته می‌شود که ترامپ از دیدار با رئیس‌جمهوری چین استقبال کرده و پیشاپیش گفته است که به نتیجه مثبت این دیدار و گفت‌وگو باور دارد.
از سوی دیگر به گزارش ایرنا به نقل از شبکه خبری ان‌دی‌تی‌وی، نارندا مودی نخست‌وزیر هند پس از نخستین دیدار سه‌جانبه با ژاپن و ایالات‌متحده در حاشیه نشست گروه ۲۰ از روابط این ۳ کشور با عنوان موفقیتی بزرگ یاد کرد.
وی گفت: «این نشست سه‌جانبه پیام موفقیتی بزرگ و شروعی تازه است، در کنار هم قرار گرفتن این کشورها نقش بسزایی در ترویج صلح و رفاه جهانی ایفا خواهد کرد. خوشحالم که ایالات‌متحده و ژاپن شریکان استراتژیک ما هستند، هر دو رهبر این کشورها دوستان خوب من هستند. این فرصت بسیار خوبی برای همکاری با یکدیگر است.»
ویجای گوخاله وزیر خارجه هند نیز در نشست مطبوعاتی از این دیدار با عنوان نشستی دوستانه یاد کرد و گفت که رهبران هر دو کشور از هند به دلیل اصلاحات و پیشرفت‌های انجام شده در هند تعریف و تمجید کردند.


چاپ