تعدیل قیمت‌ها نیاز به زمان و ثبات دارد

به‌دنبال نوسان‌های ایجاد شده در بازارهای تاثیرگذار بر تجارت داخلی و خارجی، آینده بازار یکی از محورهای اصلی هفته‌های اخیر در گپ و گفت‌های حوزه اقتصاد بود. در این بین یکی از بازارهای اصلی که با نوسان بالا همراه شد نرخ ارز بود که البته بعد از چند روز ریزش، موفق به حفظ روند صعودی شد.

نوسان نرخ دلار به‌عنوان ارز مرجع تاثیر غیرقابل انکاری بر سایر بازارهای خرد و کلان دارد، به همین دلیل کارشناسان بر این نکته تاکید دارند که در صورت کاهش نرخ ارز سایر بازارها از ملک و طلا و خودرو گرفته تا اقلام خوراکی و مصرفی با کاهش نرخ مواجه خواهند شد؛ روندی که در بازارهای ایران به کندی ایجاد می‌شود یا اصلا ایجاد نمی‌شود.

 از سوی دیگر بسیاری از کارشناسان نوسانات اخیر ارزی را بیش از آنکه دارای پشتوانه‌ منطقی بدانند، حاصل جو روانی موجود در جامعه تلقی می‌کنند، اما شاید همین جو روانی و حواشی ارزی آن هم بتواند برآوردی از آینده تجارت ایران در دوره جدید ریاست‌جمهوری ایالات متحده امریکا به‌دست بدهد. حالا ارز در نرخ‌هایی کمی پایین‌تر از روزهای اول پیروزی جو بایدن در انتخابات به ثبات نسبی رسیده و کارشناسان و فعالان اقتصادی از اوضاع تجارت و به تبع آن بازار در این شرایط سخن می‌گویند. ‌با گزارش صمت در این خصوص همراه باشید:


تاثیر آنی نیست


ابراهیم درستی، نایب ‌رئیس اتاق اصناف کشور درباره تاثیرپذیر نبودن بازارهای داخلی از کاهش نرخ ارز و تمایل نداشتن بازار به این کاهش قیمت، در گفت‌وگو با صمت گفت: گرچه نرخ ارز در کشور طی روزهای گذشته روند به نسبت کاهشی داشته اما درحال‌حاضر نمی‌توان درباره ادامه‌دار بودن روند کاهشی آن به‌طور قطعی سخن گفت. درستی درباره واکنش بازارهای داخلی و اقلام خوراکی و مصرفی به کاهش نرخ ارز عنوان‌کرد: باید منتظر اتفاقات آینده در این زمینه باشیم. تولیدکنندگان ممکن است در روزهای اوج نرخ ارز برای تداوم تولید خود مجبور به خرید مواد اولیه شده باشند؛ بنابراین نمی‌توان از آنها انتظار داشت کالاهای تولیدی خود را برمبنای کاهش قیمت‌های امروز ارز عرضه کنند. نایب ‌رئیس اتاق اصناف کشور در توضیح این مطلب عنوان‌ کرد: همانطور که در افزایش نرخ ارز تاکید بر ارائه نرخ فروش براساس نرخ خرید بود، امروز هم منطق حکم می‌کند تصمیم‌گیری بر همین مبنا باشد و انتظاری غیر از این مبنای منطقی ندارد. وی در پایان بیان کرد: در هر حال ما نمی‌توانیم از بازار بخواهیم کالا را با قیمتی کمتر از نرخ تمام‌شده عرضه کند، زیرا با این کار چرخه تولید را مختل می‌کنیم؛ مگر اینکه دولت و نهادهای دست‌اندرکار در این باره وارد عمل شوند و راهکاری برای جبران خسارت تولیدکنندگان در نظر بگیرند. 

البته برخلاف گفته‌های نایب ‌رئیس اتاق اصناف کشور در بسیاری از موارد مشاهده شد برخی فروشندگان و تولیدکنندگان با افزایش نرخ ارز، کالای تولید و خرید قبل را هم با احتساب نرخ روز ارز به‌فروش می‌رساندند. 
در هر حال با شرایط به‌وجود آمده فعلی و تغییر و تحولات نرخ ارز، طبیعی است که تا مدتی نرخ کالاها در بازار دچار تلاطم شود و گذر از این حالت نیاز به گذشت زمان و ثبات نرخ ارز دارد. با این همه تاکید بر این نکته است که چرا در شرایطی که بازار آماده ریزش قیمت‌هاست، این اتفاق نمی‌افتد و عوامل موثر در این رخداد کدامند؟


ثبات نرخ ارز سبب تنظیم قیمت‌ها می‌شود


در همین حال رئیس اتاق اصناف تهران گفت: ثبات بازار ارز، سبب تنظیم قیمت‌ها در بازار می‌شود و انتظار می‌رود با کاهش نرخ ارزهای عمده شاهد تعادل بیشتر قیمت‌ها باشیم. قاسم نوده فراهانی در گفت‌وگو با ایرنا افزود: کاهش نرخ ارز تاثیر خود را بر بازار خودرو و مسکن گذاشته و امید می‌رود با ثابت شدن نرخ آن، شاهد کاهش نرخ کالاها در بازار باشیم. وی افزود: گرچه اکنون گرانی در بازار محسوس است اما کمبود کالا در هیچ زمینه‌ای وجود ندارد. 
نوده فراهانی با بیان اینکه اول باید نیاز بازار به هر کالایی تامین و سپس مازاد آن صادر شود، تصریح کرد: صادرات تخم‌مرغ باعث کمبود و افزایش قیمت آن در بازار شده بود اما اکنون کمبودی در این زمینه وجود ندارد.
وی درباره نوسانات قیمت مرغ در بازار نیز گفت: کمبود نهاده‌های دامی باعث کمبود مرغ و نوسان ۴ تا ۵ هزار تومانی نرخ این محصول شده‌ بود.


اقتصاد نیازمند رفع تحریم


گذشته از بازارهای داخلی تجارت در بعد کلان نیز با همین سوال مواجه است. میرهادی رهگشای، ‌کارشناس اقتصاد در گفت‌وگو با صمت درباره وضعیت تجارت در دوره جدید و پس از انتخابات امریکا معتقد است نحوه عملکرد دولت در دوران تحریم به‌گونه‌ای بوده که حالا مجبوریم پس‌لرزه‌های انتخابات امریکا را در کشور حس کنیم.

وی در این باره خاطرنشان کرد: ما زمان‌های زیادی را در حوزه اقتصاد از دست دادیم و به‌جای بومی‌سازی و اتکا به تولید داخل، در بیشتر موارد فرصت‌سوزی کرده، سرمایه‌ها را در حوزه‌های نامناسبی پیش برده و با این روش مسیرهای اقتصادی خود را محدود کردیم. این کارشناس اقتصاد با اشاره به تغییرات نرخ ارز در روزهای اخیر و تاثیر آن بر سایر بازارها عنوان کرد: طبیعی است که با رویکرد نامناسب اقتصادی کشور، نتیجه انتخابات امریکا تا این حد بر بازار داخلی ما تاثیر بگذارد. هرچند هنوز هیچ اتفاقی در رویکردهای اقتصادی دو کشور به‌وجود نیامده و نباید انتظار داشت که تغییر نرخ ارز، در سایر بازارها نیز تاثیر قابل‌توجهی بگذارد، اما آنچه مسلم است اقتصاد منتظر رفع تحریم‌هاست.

رهگشای عنوان کرد: در هر حال هنوز برای مشاهده تاثیرات تغییر نرخ ارز بر بازار داخلی بسیار زود است و ما باید در انتظار تغییرات واقعی نرخ ارز در نتیجه تصمیمات جدید اقتصادی دو کشور باشیم که البته این موضوع می‌توانست بیش از آنچه امروز با آن مواجهیم به نفع ما باشد.


باید منتظر باشیم


سپهر عبداله‌پور، کارشناس اقتصاد نیز در گفت‌وگو با صمت در این‌باره عنوان کرد: تفاوت‌های بسیاری بین رویکرد دولت جدید امریکا نسبت به گذشته وجود دارد که می‌تواند در تجارت ما اثر داشته باشد اما برای اینکه بتوانیم درک درستی از میزان تاثیرگذاری این مسئله داشته باشیم باید منتظر گذشت زمان و تعیین سیاست‌های اقتصادی دو کشور باشیم.

عبداله‌پور درباره تاثیرپذیری بازار داخلی از تغییرات نرخ ارز نیز یادآور شد: آنچه درحال‌حاضر با آن مواجهیم بیش از آنکه کاهش نرخ ارز باشد، نوسان در این حوزه است و نباید انتظار داشت تغییرات در بازارها تاثیرات پایدار داشته باشد.
وی گفت: حتی اگر تغییر رویکرد در سیاست‌های ایالات متحده امریکا رخ دهد و در نتیجه آن نرخ دلار کاهش پیدا کند، نمی‌توان توقع داشت قیمت‌ها در بازار داخلی به‌سرعت با این رویه هماهنگ شود؛ ضمن اینکه نوسانات این چند ماه خواسته یا ناخواسته، مقاومت‌هایی را در برابر تغییرات نرخ ایجاد خواهد کرد.

 عبداله‌پور درباره راهکارهای کشور برای بهبود شرایط اقتصادی در ادامه مسیر نیز تصریح کرد: اگر تغییری در سیاست‌های اقتصادی موجود رخ دهد، باید برای بهبود وضعیت راهکارهای حساب‌شده‌ای ازسوی دست‌اندرکاران در پیش گرفته شود. طبیعتا در این حوزه یکی از مهم‌ترین خواسته‌های کشور ما باید امکان از سرگیری صادرات نفت، صادرات آزاد این محصول و دریافت درآمد حاصل از آن باشد که درحال‌حاضر به مشکلی بزرگ تبدیل شده است.

وی گفت: از دیگر موارد قابل‌طرح در این باره می‌توان به ایجاد امکان دسترسی به منابع بلوکه‌شده ایران در کشورهای دیگر اشاره کرد. برطرف شدن این مشکل باعث خواهد شد مقادیر زیادی از تقاضای ارز موردنیاز برای واردات تامین شود و از این طریق، دولت بتواند پاسخگوی تقاضاهای انباشته شده فعلی در حوزه‌های مختلف و تامین نیازهای کشور باشد؛ ضمن اینکه این کار باعث می‌شود آرامش نسبی بر بازار ارز که در طول ماه‌های گذشته نوسانات بسیاری را از سر گذرانده حاکم شود.

وی گفت: خواه‌ناخواه برخی عوامل در این حوزه دست به‌دست هم می‌دهند تا قیمت‌ها به‌سرعت کاهش نیابد و کاهش نرخ ارز به‌سرعت به بازارهای دیگر تسری پیدا نکند، زیرا در هر حال اقتصاد کشور در این ماه‌ها با این شکل از تورم و افزایش نرخ تطابق پیدا کرده و در مقابل تغییرات آنی نرخ ارز مقاومت خواهد کرد.

عبداله‌پور در پایان گفت: تاثیر مورد انتظار ما برای تعدیل قیمت‌ها نیاز به دو فاکتور زمان و ثبات دارد و نمی‌توان از تغییرات نوسانی، انتظار تاثیر بر نرخ بازارها داشت.


سخن پایانی


باتوجه به آنچه از گفته‌های کارشناسان و فعالان اقتصادی برمی‌آید، هنوز برای مشاهده تاثیرات کاهش نرخ ارز بر بازارهای مصرفی و حتی تعیین نقطه تعادل در بازار زود است و آنچه مطرح می‌شود در حد برآورد و پیش‌بینی است، اما دور از انتظار نخواهد بود که این تغییرات حتی در صورت تثبیت، مقاومت‌هایی را به همراه داشته باشد و در کل بازاری که برمبنای قیمت‌های صعودی شکل گرفته، به‌راحتی روند نزولی را نمی‌پذیرد و بی‌شک در این مسیر فراز‌ونشیب‌های فراوانی در پیش خواهد بود.


چاپ