بررسی صمت از روند تامین زیر ساخت‌های مورد نیاز صنایع لوازم خانگی و حضور در شهرک‌های صنعتی نشان داد

مفید به شرط تامین مواد اولیه

صفیه رضایی - گروه‌صنایع‌کوچک: حضور و استقرار صنایع لوازم‌خانگی در شهرک‌های صنعتی باعث می‌شود این صنایع از امکانات و مزیت‌های بسیاری برخوردار شوند که واحدهای صنعتی بیرون از شهرک‌ها به این امکانات دسترسی ندارند.

این در حالی است که این صنعت در سال‌های اخیر با رکود مواجه شده است و تامین امکانات زیرساختی در شهرک‌های صنعتی برای تولید لوازم‌خانگی می‌تواند حجم بار مشکلات رکود را از شانه صنعتگران این حوزه کم کند. تولیدکنندگان و فعالان صنعت لوازم‌خانگی معتقدند که اگر برای تامین مواد اولیه و قطعات مصرفی در شهرک‌های صنعتی تدبیری شود، حضور واحدهای صنعتی لوازم‌خانگی در شهرک‌ها صرفه اقتصادی بیشتری خواهد داشت. لوازم‌خانگی نیز ازجمله صنایعی است که در سال‌های اخیر با رکود مواجه شده است. هرچند سیاست‌های رونق‌دهی کوتاه‌مدت برای این صنعت پیشنهاد شده اما همچنان تحریک تقاضا در داخل و افزایش کیفیت محصولات تولیدی نخستین و اصلی‌ترین راهکارهای پیشرفت در این صنعت است. با این حال گردش مالی تولید لوازم‌خانگی در کشور درحال‌حاضر ۸میلیارد دلار است و ۷۵درصد انواع لوازم‌خانگی مورد نیاز کشور، در داخل تولید می‌شود. همچنین لوازم‌خانگی تولیدی کشورمان از نظر کیفیت با کالای کشورهایی همچون چین، کره‌جنوبی، برزیل، ترکیه و امریکا قابل رقابت است تا جایی که قیمت برخی محصولات داخلی تا ۵۰درصد ارزان‌تر از کالای مشابه خارجی است. درحال‌حاضر نیز برخی از محصولات لوازم‌خانگی تولید داخل از جمله کولر آبی، بخاری گازی، آبگرمکن، اجاق گاز، چرخ خیاطی و ماشین لباسشویی صادر می‌شود که سالانه بیش از۲۵۰ میلیون دلار برای کشور ارزآوری دارد. در مجموع می‌توان گفت در صنعت لوازم‌خانگی کشور۴۰۰ واحد تولیدی کوچک و بزرگ فعال هستند که۳۰هزار نفر نیز به صورت مستقیم در این واحدها اشتغال دارند. با این حال ممکن است سوال شود آیا واحدهای صنعتی لوازم‌خانگی که در شهرک‌های صنعتی مستقر هستند با آنهایی که بیرون از شهرک‌ها فعالیت می‌کنند چالش‌های یکسانی دارند یا حضور واحدهای لوازم‌خانگی در شهرک‌های صنعتی توانسته است بخشی از بار مشکلات را در این صنعت کم کند؟ این سوال در حالی مطرح می‌شود که توسعه و رونق در این صنعت از سال گذشته تا به حال بیشتر بر سر زبان‌ها است؛ سوالی که پاسخ‌های گوناگونی می‌تواند داشته باشد.


شرایط یکسان کسب‌وکار
مهدی جلیلی، رییس هیات‌مدیره شرکت آلیش گاز معتقد است که تولیدکنندگان لوازم‌خانگی برخی مشکلات و چالش‌های یکسانی دارند که ناشی از شرایط یکسان کسب‌وکار است. با این حال استقرار در شهرک‌های صنعتی در کنار مزیت نزدیکی به دیگر واحدهای مشابه می‌تواند امنیت را برای صنایع لوازم‌خانگی به همراه داشته باشد. جلیلی به صمت گفت: هر چند واحد صنعتی آلیش گاز در داخل شهرک صنعتی واقع نشده است اما اگر این‌گونه بود مزیت‌های زیادی را به همراه داشت. وی افزود: دوری از شهرها شاید دلیل اصلی باشد که تولیدکنندگان لوازم‌خانگی مایل نباشند در داخل شهرک‌های صنعتی فعالیت کنند. البته اگر این دلیل را از مزیت‌های بسیار حضور در شهرک‌های صنعتی کم کنیم، می‌توان به جرات گفت که کاهش آلایندگی هوا، کاهش هزینه‌های زیاد تصفیه آب برای صنایع و دیگر امکانات در شهرک‌های صنعتی می‌تواند دلایل ترغیب صاحبان صنایع لوازم‌خانگی برای حضور و فعالیت در شهرک‌های صنعتی باشد. با وجود این، احسان محکم‌کار، تولیدکننده لوازم‌خانگی معتقد است که استقرار در شهرک‌های صنعتی کمبودهایی را نیز با خود به همراه دارد. وی که در شرکت ارشیا الکتریک در شهرک صنعتی «جی» اصفهان فعالیت می‌کند، به صمت گفت: هرچند امکانات شهرک صنعتی جی اصفهان برای واحدهای صنعتی مطلوب است اما اصلی‌ترین مشکلی که برای صنایع وجود دارد تامین مواد اولیه است به این صورت که تامین مواد اولیه و قطعات در داخل همان شهرک برای ما مقدور نیست. محکم‌کار با انتقاد از رویه بانک‌ها در قبال واحدهای صنعتی گفت: سود تسهیلات بانکی در بازاری که نرخ ارز در نوسان است، واحدهای صنعتی را با مشکل روبه‌رو می‌کند این در حالی است که تمام تولیدکنندگان نیازمند حمایت از تولید هستند؛ چراکه اقتصاد مقاومتی تنها در حرف نیست و باید خود را در عمل نشان دهد. از این‌رو باید به نیازمندی‌ها و تقاضاهای تولیدکنندگان نیز توجه شود.


موانع و چالش‌ها
به نظر می‌رسد واحدهای صنعتی که در زمینه تولید لوازم‌خانگی کوچک فعالیت می‌کنند چندان تمایلی برای حضور در شهرک‌های صنعتی نشان نمی‌دهند دلیل آن نیز به تامین مواد اولیه و قطعات برمی‌گردد. به این معنی که واحدهای صنعتی باید وقت و هزینه بسیاری برای رفت‌وآمد به داخل شهرها و خرید قطعات صرف کنند. نادر مسلمی، مدیر «آرانددی» شرکت نانیوا در این زمینه به صمت گفت: بعد مسافت در شهرک‌های صنعتی باعث می‌شود که وقت و هزینه زیادی را برای تامین مواد اولیه در داخل شهرک‌های صنعتی صرف کنیم از این‌رو اگر کارخانه ما در شهرک صنعتی مستقر می‌شد، صرفه اقتصادی دربر نداشت. با این حال، مسلمی معتقد است که واحدهای صنعتی که در داخل شهرک‌های صنعتی فعالیت می‌کنند فضای بزرگ‌تری دارند اما در داخل شهرها صاحبان صنایع باید به فضای کوچکتری برای تولید رضایت دهند.


امکاناتی که شامل حال همه نمی‌شود
گویا برخی چالش‌های ریشه‌ای باعث می‌شود که برخی از واحدهای صنعتی امکان حضور در شهرک‌های صنعتی را نداشته باشد. البته برخی از واحدهای صنعتی قدیمی نیز ممکن است از ابتدا در داخل شهرها واقع شده باشند و امکان حضور در شهرک‌ها را نداشته باشند. این‌گونه می‌شود که امکانات موجود در شهرک‌ها را می‌بینند و کوشش می‌کنند که بخشی از امکانات شامل حال آنها نیز شود. محمد فرهاد کیایی، مدیر کارخانه هیمالیا در این زمینه به صمت گفت: مجموعه امکانات و امتیازاتی که شامل حال واحدهای تولیدی در داخل شهرک‌های صنعتی می‌شود شامل حال واحدهای صنعتی بیرون از شهرک‌ها نمی‌شود. مانند دریافت تسهیلات گمرکی یا برخی معافیت‌های مالیاتی. کیایی با تاکید بر امکانات شهرک‌های صنعتی برای واحدهای تولیدی لوازم‌خانگی گفت: واحدهای تولیدی در داخل شهرک‌های صنعتی دارای زمین گسترده‌تری هستند این در حالی است که ما برای توسعه فضای تولیدی مشکلات زیادی داریم؛ چرا که به ما گفته شده که در شعاع ۱۲۰ کیلومتر هستید و اجازه ساخت ندارید. وی با اشاره به مشکلات صاحبان صنایع لوازم‌خانگی گفت: سود تسهیلات بانکی بسیار زیاد است و اگر صنایع لوازم‌خانگی بخواهند رشد و توسعه داشته باشند توجیه اقتصادی ندارد که به سراغ تسهیلات بانکی روند. کیایی درباره دیگر مشکلات و چالش‌های صنعت لوازم‌خانگی گفت: تنها با افزایش کیفیت و تولید و رقابت‌پذیری از نظر قیمت صنعت لوازم‌خانگی می‌تواند بازار خارجی‌ها در داخل کوچک‌تر کند. البته از آنجا که هنوز امکان انتقال منابع مالی به بانک‌های اروپایی وجود ندارد، هنوز نمی‌توان به بازارهای اروپایی دلخوش بود. این تولیدکننده لوازم‌خانگی معتقد است که توسعه صنعت لوازم‌خانگی با وجود کنترل قاچاق و واردات بی‌رویه میسر است. وی در توضیحات بیشتری گفت: در همین ۲ سال گذشته که رکود در بازار وجود داشت توانسته‌ایم ۲۰۰ نفر را استخدام کنیم. این نشان می‌دهد که اگر فضای توسعه امیدوارکننده باشد، می‌توان به رونق بیشتر صنعت لوازم‌خانگی خوشبین بود.


درد مشترک
سخنان فعالان صنعت لوازم‌خانگی گویای اهمیت امکانات شهرک‌های صنعتی در پیشبرد رونق در این صنعت نیز هست. به علاوه اینکه در این صنعت برخی چالش‌ها وجود دارد که درد مشترک دیگر صنایع کوچک نیز ممکن است به شمار آید. محمدعلی تربتی، مدیر فنی «شرکت مواد مهندسی مکرر» با تایید این مطلب به صمت گفت: امکانات در داخل شهرک صنعتی را در بیرون از محدوده آن به سختی می‌توان به‌دست آورد.  تربتی با اشاره به اینکه شرکت مواد مهندسی مکرر در شهرک صنعتی لیا در استان قزوین واقع شده است، گفت: اگر واحدهای صنعتی در شهرک‌ها حضور داشته باشند، می‌توانند روند توسعه خود را تسریع کنند با این حال در شهرک‌ها نیز کمبودهایی از جنس زیربنایی همچون خیابان‌کشی و ساخت معابر وجود دارد که ممکن است حرکت در مسیرها را با کندی مواجه کند. با این حال هزینه‌هایی که واحدهای صنعتی در داخل شهرک‌ها دارند کمتر از واحدهای صنعتی که در بیرون از شهرک‌های صنعتی واقع شده‌اند.


چند نکته
اگر بخواهیم نتیجه‌گیری ملموسی از گفته‌های فعالان صنایع لوازم‌خانگی در پاسخ به سوال و فرضیه ابتدایی این مطلب داشته باشیم می‌توانیم سوال دیگری را اما تنها با یک پاسخ قانع‌کننده دیگر مطرح کنیم؛ سوالی با این محتوا که آیا شهرک‌های صنعتی می‌تواند دست یاریگری برای کاهش اثرات رکود در صنعت لوازم‌خانگی باشد؟ به طور قطع پاسخ به این سوال، مثبت است؛ چراکه تامین امکانات برای تولید و تسهیل فعالیت صنعتی چیزی نیست که از چشم صاحبان صنایع در شهرک‌های صنعتی دور بماند. البته از آنجا که واحدهای صنعتی لوازم‌خانگی به تامین قطعات و مواد اولیه خود در داخل شهرک‌های صنعتی نیاز دارند، بهتر است که شرکت شهرک‌های صنعتی برای این چالش نیز تصمیمی بگیرد تا روند تولید این واحدها با اخلال و تحمل وقت، هزینه و خستگی همراه نباشد.


چاپ