رکود اقتصادی با چاشنی واکسن

از بازار چه خبر؟

مشاهدات ناظران از بازار تهران حاکی از فعال بودن اغلب حجره‌ها و فروشگاه‌ها در طول هفته گذشته بوده که باعث جذب انبوهی از مردمی شده که با نادیده گرفتن محدودیت‌های اعلام شده، خطر ابتلا به کووید۱۹ را پذیرفته و مشغول خرید هستند.
توجیه کسبه برای اجرا نکردن مصوبات ستاد ملی مقابله با کرونا هم شنیدنی و جالب است؛ این عده با اشاره به محقق نشدن وعده‌های پرتکرار مسئولان وزارت بهداشت در باب شروع قریب‌الوقوع واکسیناسیون، معتقدند سناریوی مبارزه با کووید۱۹ توسط وزارت بهداشت تا امروز شکست خورده است؛ از همین رو نمی‌توان دست روی دست گذاشت و در شرایطی که حتی بانک‌ها نیز به فعالیت خود ادامه می‌دهند کسب‌وکار خود را تعطیل کرد و به امید آغاز فرآیند واکسیناسیون ازسوی دولت نشست.


فعالیت بانک، باوجود وضع محدودیت‌ها

همان‌طور که گفته شد ادامه فعالیت بانک‌ها در سراسر کشور (باوجود اعلام محدودیت‌های زمانی و تعطیلی پنجشنبه‌ها) باعث شده فعالان صنوف مختلف در شرایط بسیار سختی قرار بگیرند، زیرا در شرایطی تعهدات بانکی صاحبان کسب‌وکارهای خرد امکان پیگیری دارد که فعالان این حوزه اجازه بازگشایی و از سر گرفتن خرید و فروش‌ در حوزه فعالیت را ندارند. صاحب‌نظران هم ضمن تاکید بر محق بودن فعالان اقتصادی (خصوصا بازار)، نسبت به روشن نبودن تکلیف واکسیناسیون در ایران ابراز نگرانی کرده و تداوم شرایط فعلی را باتوجه به مشکلات معیشتی کشور، غیرقابل تصور می‌دانند. البته در این بین کارمندان و کارکنان بانکی را هم نباید فراموش کرد، زیرا بارها از ریسک بالای ابتلا به ویروس کرونا به‌دلیل حضور مداوم در محل کار گلایه کرده و این تصمیم دولت مبنی بر ادامه فعالیت بانک‌ها را در تناقض با اصول فاصله‌گذاری اجتماعی می‌دانند.


واکسن‌سازان در بورس

واکسیناسیون به‌دلیل ایجاد مشکلاتی در روند تولید و توزیع واکسن‌های متعدد داخلی و خارجی به‌کندی پیش می‌رود و به همین دلیل شاهد واکنش‌هایی ازسوی بخش‌های مختلف اقتصاد هستیم که در پی به تعویق افتادن واردات واکسن یا تولید آن رخ داده است؛ برای مثال در پی انتشار خبر وجود مشکل در خط تولید نخستین واکسن ایرانی، سهام گروه دارویی برکت که تولیدکننده واکسن «کووایران» است در بازار سرمایه تهران با واکنش‌های هیجانی فعالان حقیقی بورس تهران مواجه شد که به‌زعم کارشناسان ناامیدی سهامداران نسبت به عملکرد مثبت و همچنین پربازده بودن خط تولید این مجموعه دارویی در ماه‌های آینده زمینه‌ساز بروز این رفتارها بوده، این در حالی است که سهام برکت در اردیبهشت و خرداد امسال و در پی اعلام خبر نهایی شدن مراحل تولید و تست واکسن کرونا با رشد قابل‌ملاحظه‌ای روبه‌رو شده بود. در هر صورت خوشبینی‌ها نسبت به بازدهی بالای گروه دارویی در بورس اوراق بهادار دوام نیافته و باوجود رشد چشمگیر شاخص کل در روزهای پس از برگزاری سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری در خرداد گذشته، فعلا امیدها نسبت به افزایش ارزش سهام برکت و زیرمجموعه‌هایش در بورس تهران رنگ باخته است.


چشم‌انداز

بسیاری از اقتصاددانان مستقل در روزها و هفته‌های اخیر با تاکید بر اهمیت و لزوم احیای برجام برای خروج اقتصاد ایران از رکودی که گرفتارش شده، بر این باورند که اگر دولت سیزدهم در مسیر دستیابی به تفاهم برای زنده کردن توافقنامه برجام با کشورهای ۱+۴ نباشد، باید خود را برای وخامت هرچه بیشتر وضعیت اقتصاد در نیمه دوم سال آماده کرد. این عده با اشاره به روند کند و کم‌رمق واکسیناسیون در کشور معتقدند باتوجه به تحریم‌های بانکی و همچنین محدودیت‌های ناشی از قرار گرفتن ایران در لیست سیاه FATF نه می‌توان به منابع ارزی بلوکه شده در کشورهای خارجی دسترسی پیدا کرد و نه امکانی برای تهیه بی‌واسطه و بدون مشکل واکسن کرونا وجود خواهد داشت؛ از همین رو انتظار می‌رود در صورت حاصل نشدن توافقی بین ایران و ۵ قدرت جهانی، خیمه رکود روی اقتصاد زخم‌خورده ایران از خروج غیرمسئولانه دولت ترامپ از برجام، سنگین‌تر از قبل شده و عرصه برای فعالان اقتصادی و شهروندان معمولی دشوارتر از هر زمان دیگری شود.

سهند اینانلو-روزنامه نگار


چاپ