نگاهی به شاخص‌های ارتقا کیفیت

بهره‌وری در صنعت به شاخص‌هایی مانند مهارت نیروی انسانی، تجهیزات مدرن، استفاده از فناوری‌های پیشرفته، بومی‌سازی قطعات، وابستگی ‌نداشتن به قطعات خارجی و مدیریت منابع مالی، منابع انسانی و بهره‌وری بستگی دارد. این شاخصه‌ها در صنعت فولاد نیز موردتوجه قرار دارند. بررسی‌ها حکایت از آن دارد که صنایع فولاد کشور از بهره‌وری بالا و قابل‌قبولی در مقایسه با سایر صنایع برخوردار هستند و این امتیاز را باید ناشی از حضور کارشناسان و مهندسان توانمند و باتجربه در صنعت فولاد دانست.


با وجود این، بهره‌وری در صنعت فولاد ایران در مقایسه با سایر کشورهایی که در این صنعت از جایگاه و رتبه‌ای برخوردار هستند، چندان بالا برآورد نمی‌شود و باید با شناخت دقیق دلایل این کمبود برای رفع آن تلاش کرد. این ضعف موجب می‌شود بهای تمام‌شده محصولات در صنعت فولاد به‌مراتب بیشتر از کشورهایی با صنایع فولاد پیشرفته باشد.
در چنین شرایطی، رقابت قیمتی فولاد دشوار می‌شود. چنانچه بهره‌وری افزایش یابد، بهای تمام‌شده کاهش می‌یابد و سودآوری بیشتر می‌شود؛ بنابراین می‌توان رقابت آسان‌تری را در بازار بین‌المللی داشت و زمینه را برای رشد فروش فراهم کرد.


بهره‌وری در عملکرد نیروی انسانی یکی دیگر از شاخصه‌هایی است که هرگاه سخن از بهره‌وری به میان می‌آید، مطرح می‌شود. در اغلب صنایع کشور، نیروی انسانی به‌مراتب بیشتری در مقایسه با سایر کشورها فعالیت می‌کنند. همین موضوع در نرخ تمام‌شده تولید تاثیر منفی دارد. باید تاکید کرد که بهره‌گیری از فناوری‌های روز زمینه را برای کاهش تعداد نیروی انسانی فراهم می‌کند. یکی از دلایل اصلی برای بهره‌وری پایین منابع انسانی در صنعت فولاد را می‌توان جذب غیرکارشناسی نیروی انسانی و تحت‌تاثیر انواع فشارها نام برد.
در همین حال در مواردی شاهدیم که این کارکنان از طریق مصاحبه و آزمون استخدام نمی‌شوند، بلکه عوامل سیاسی و اجتماعی در جذب آنها دخیل است.
در چنین شرایطی ممکن است برخی از این افراد مشخصات یا ویژگی‌های لازم برای کسب آن موقعیت شغلی را نداشته باشند‌ یا در مواردی شاهد هستیم که منابع انسانی برخی مجموعه‌های فولادی مسن شده‌اند. البته این افراد از تجربه ‌کاری بالایی برخوردار هستند‌ اما بهره‌وری دوران جوانی خود را ندارند. به‌علاوه آنکه با ورود فناوری‌های جدید باید از حضور افرادی کمک گرفت که به دانش روز مسلط باشند.صفحه


در ادامه از ضعف‌ در فناوری و تجهیزات مورداستفاده در تولید باید از دیگر دلایل کاهش بهره‌وری در صنعت فولاد کشور نام برد. مهم‌ترین ضعف ما نبود ماشین‌آلات روز جهان است. در مواردی به‌‌دلیل تحریم‌ها نتوانسته‌ایم از آخرین فناوری روز جهان در تولید فولاد استفاده کنیم و همین موضوع نیز به کاهش و افت شاخصه موردبحث منجر شده است.
البته این پایان کار نیست و موضوعات دیگری همچون ظرفیت‌های خالی در خط تولید نیز در موارد متعددی زمینه رشد هزینه‌های سازمان‌ها را فراهم کرده است.
بخش عمده‌ای از سرمایه‌گذاری در صنایع ثابت است؛ بنابراین افزایش تولید، سهم بسزایی در بهای تمام‌شده محصولات دارد که به کاهش هزینه‌ها منجر می‌شود. اما چنانچه یک واحد تولیدی با ظرفیت اسمی خود تولید کند، بهای تمام‌شده محصولات آن کاهش می‌یابد، زیرا هزینه‌های ثابت سرشکن می‌شود. در چنین شرایطی، امکان رقابت با کشورهای خارجی برای ما فراهم می‌شود.

عزیز قنواتی-مدیرعامل شرکت فولاد آتیه خاورمیانه


چاپ