از زاویه دیگری به بورس بنگریم

پیش از آن که بخواهیم به مشکلات داخلی بازار سهام بپردازیم باید نسبت به عملکرد مدیران در این زمینه توجه ویژه‌ای داشته باشیم.

دولت‌ها باید بدانند که بازار سهام قلک آنها نیست، زیرا این یک بازار است با سرمایه‌های میلیارد دلاری مردم که باید در راستای تحکیم زیرساخت‌های اقتصادی کشور به‌کار گرفته شود. دولت باید سیاستی اتخاذ کند که از بورس برای توسعه اقتصادی کشور استفاده شود، نه اینکه به این حوزه به‌عنوان یک قلک نگاه شود. این مسئله‌ای است که باید در دولت‌ها در سطح وزارت اقتصاد و سازمان بورس در جهت سیاست‌گذاری‌ها مورد توجه قرار بگیرد.

فضا رقابتی شود

در گام نخست بازار باید فضای رقابتی داشته باشد تا مردم به لحاظ قیمت‌گذاری‌ها محافظت‌شده باشند، به‌عبارتی نباید با دخالت در امر قیمت‌گذاری کاری کرد که سر مردم کلاه برود. در غیر این صورت، شاهد بازاری بی‌ثبات خواهیم بود که به سرمایه شرکت‌های بورسی هم دست‌اندازی خواهد شد که میلیون‌ها نفر سهامدار آن هستند.

بهبود فضای کسب‌وکار

مسئله دیگری که باید موردتوجه قرار بگیرد، بهبود فضای کسب‌وکار است، بهبود تعاملات بین‌المللی و کاهش هزینه‌های مبادلاتی و مالی شرکت‌ها نیز یکی از مواردی است که باید در صدر سیاست‌گذاری‌های هر دولتی قرار بگیرد. اگر چنین اتفاقی رخ دهد بازدهی شرکت‌ها نیز افزایش خواهد یافت و بازار نیز رونق خوبی خواهد داشت.

جذب سرمایه‌گذار

میزان سرمایه‌گذاری‌ها در سالی که گذشت، نزدیک به صفر بوده و اصلا زیبنده کشورمان نیست، ما برای رشد تولید ناخالص ملی و در نهایت برای توسعه اقتصادی باید بتوانیم سرمایه‌گذاران را برای فعالیت در کشور ترغیب کنیم. بازار سرمایه می‌تواند محملی برای جذب سرمایه‌گذاران باشد، زیرا بازاری شفاف است که می‌تواند با تزریق سرمایه به بخش‌های تولیدی اقتصاد، کشور را به سمت توسعه و پیشرفت رهنمون کند. با توجه به این مسئله است که دولت‌ها نیز موظفند زمینه را برای رونق بورس فراهم کنند، اگر این اتفاق رخ بدهد هم بخش‌های سیاه و تاریک اقتصاد ایران نیز لاجرم شفاف‌تر می‌شود.

نظارت بر بازار

بازار سهام ذاتا حوزه‌ای است که می‌تواند با رعایت دیسیپلین و انضباط سرمایه را به سمت بخش‌های تولیدی اقتصاد هدایت کند. اما این بازار هم نیاز به نظارت دارد تا کسی نتواند از برخی موارد سوءاستفاده کند. عملکرد شرکت‌ها نیز در این بازار باید با دقت بیشتری موردبررسی و نظارت قرار بگیرد. البته این موضوع به شفافیت سیاسی هم برمی‌گردد، این موضوع در مقیاس کلان مطرح می‌شود اما به‌طورکلی اگر ما شفافیت در سیاست نداشته باشیم، اقتصاد شفافی هم نخواهیم داشت. بازار سهام ذی‌نفعان زیادی دارد، از صندوق بازنشستگی کشوری که سرمایه میلیون‌ها بازنشسته را در بورس سرمایه‌گذاری کرده گرفته تا سهامداران حقیقی همگی در این بازار حضور دارند و نباید حقی از آنها تضییع شود. دولت سیاست‌های خاص خودش را دارد که جلوی دخالت‌ها را در بازار سهام بگیرد، از همین‌رو گفته می‌شود اهمیت نظارت بر بازار سهام بسیار بالاست.

ابزارهایی برای تامین منابع بودجه

دولت ابزارهای دیگری دارد که می‌تواند با استفاده از آنها درآمد کسب کند که از جمله آنها می‌توان به مالیات، سیاست‌های تعرفه‌ای و... اشاره کرد. به همین دلیل بر لزوم جلوگیری دولت برای ایجاد رانت در بازار سرمایه تاکید می‌شود؛ بنابراین دولت می‌تواند با استفاده از این ابزارها فضا را برای فعالیت سوء در بازار سهام محدود کند، بهترین راه نیز اعمال سیاست‌های نظارتی در این حوزه است. البته همان‌طور که پیش‌تر نیز گفته شد بازار سرمایه ذاتا بازار شفافی است و به همین دلیل کار دولت برای مدیریت بهینه بورس سخت نخواهد بود، فقط باید اراده‌ای در این بین باشد و از همه مهم‌تر در حوزه‌های سیاسی و اقتصادی هم باید دولت‌ها شفاف عمل کنند زیرا بورس شدیدا از آنها تاثیر می‌پذیرد.

علی رحمانی - مدیرعامل پیشین شرکت بورس


چاپ