اثرات مخرب کرونا جبران‌پذیر است

همه‌گیری ویروس کووید ۱۹ در بیش از یک سال گذشته در گردش عملیات جاری و تولید کشور ما، آنقدرها هم اثرگذار نبوده است.

در همین حال، بررسی آمار تولید در زنجیره فولاد، حکایت از آن دارد که تولید در حلقه‌های گوناگون این زنجیره در یک سال گذشته و همزمان با این پاندمی، رو به رشد بوده است. البته حفظ فاصله‌های اجتماعی از سوی واحدهای صنعتی در این بازه زمانی اجرایی شده اما این موضوع تاثیری بر کاهش تولید نداشته، چراکه با افزایش شیفت‌های کاری و نیروی انسانی مشغول به کار، این روند جبران شده است. البته این روند زمینه رشد هزینه تمام‌شده تولید را به‌دنبال دارد اما هزینه دستمزد در ایران بسیار پایین است و درنتیجه این افزایش محدود نیروی کار، تاثیر قابل‌‌ملاحظه‌ای بر تولید نداشته و ضرر زیادی به فعالان صنعتی وارد نکرده است؛ یعنی تولید تحت‌تاثیر این موضوع نبوده و اغلب شرکت‌ها توانسته‌اند این مرحله را پشت‌سر بگذارند.

اما این همه‌گیری مراودات خارجی را متاثر کرده، یعنی طرح‌های توسعه صنعت فولاد یا واردات ماشین‌آلات و تجهیزات موردنیاز تولید در این صنعت با دشواری همراه شده است. واردات کالاهایی که خرید آنها نیاز به مذاکره مستقیم داشته به‌شدت دشوار شده، چراکه ما در موقعیت کنونی برای تامین نیازهای جدید خود امکان مذاکره حضوری نداریم.

به‌علاوه آنکه به‌دلیل محدودیت‌های بانکی و صادر نشدن اعتبار اسنادی، نمی‌توانیم در قالب قراردادهای اعتباری از عهده پرداخت هزینه بر بیاییم؛ در چنین فضایی و با وجود تحریم‌های بین‌المللی انتقال وجه باید حضوری باشد.

تحت‌تاثیر همه‌گیری این ویروس و در ماه‌های نخست پس از شیوع آن، صنعت فولاد جهان به‌شدت متاثر و روند تولید و فعالیت در صنایع مصرف‌کننده فولاد متوقف یا محدود شد. در چنین فضایی از میزان تقاضا برای این محصول کاسته و با پیشی گرفتن عرضه بر تقاضا، نرخ فروش آن در بازار جهانی افت چشمگیری را تجربه کرد. هرچند این روند کاهشی نرخ آنقدرها هم دوام نداشت، زیرا دوباره روند کاهشی نرخ جبران شد و شاهد بازگشت نرخ فروش محصولات به اوج بودیم. در همین حال، افت مقطعی نرخ فولاد و محصولات فولادی در بازار جهانی بر نرخ فروش این محصول در ایران اثرگذار نبود، چراکه نرخ خرید و فروش محصولات فلزی در ایران علاوه بر قیمت‌های جهانی از عوامل دیگری نیز تاثیر می‌پذیرد.

به‌علاوه آنکه نرخ تمام‌شده تولید فولاد در ایران به‌دلیل برخورداری از مواد اولیه معدنی با نرخ پایین، یارانه‌های انرژی و نرخ پایین دستمزد، پایین‌تر از متوسط جهانی است. در همین حال، فولاد ایران اغلب با نرخ کمتر از نرخ جهانی صادر می‌شود و همین موضوع نیز زمینه جذب طرف‌های خارجی را فراهم می‌کند.

در چنین شرایطی، از یک‌سو تولیدکنندگان فولاد ایرانی آنقدرها هم متاثر نشدند و از سوی دیگر، همواره برای خرید فولاد ایرانی مشتری وجود دارد. در این میان، فعالان صنایع فولادی ایران در مسیر فعالیت خود با چالش‌های به مراتب جدی‌تری از کرونا روبه‌رو هستند؛ یعنی آنقدر که سیاست‌گذاری و تصمیمات اشتباه عملکرد این زنجیره را متاثر کرده، همه‌گیری این ویروس موثر نبوده و ضربات جدی را به تولید وارد نکرده است.

تعدد سیاست‌گذاری‌ها، مشخص نبودن مراجع تصمیم‌گیری، نبود ثبات در مقررات، مشخص نبودن تکالیف تولیدکنندگان در مقابل مقررات خلق‌الساعه و... از مهم‌ترین چالش‌هایی هستند که به مراتب بیش از کرونا، عملکرد این فعالان صنعتی را تحت‌تاثیر قرار داده است. درنتیجه از متولیان امر انتظار می‌رود در مسیر رفع این چالش‌ها که رفع آنها آنقدرها هم دشوار نیست، گام بردارند.

علی‌محمد زمانی - مدیرعامل شرکت صبا فولاد زاگرس


چاپ