دلار ۱۵ هزار تومانی به نفع اقتصاد است؟

باوجود اینکه از حدود ۳، ۴ ماه پیش نیز پیش‌بینی می‌شد نرخ ارز تا ۱۹ تا ۲۱ هزار تومان هم کاهش داشته باشد، دیدیم که این اتفاق رخ نداد و دلار کماکان بیش از ارزش واقعی‌اش در بازار آزاد معامله می‌شود.

بخشنامه بانک مرکزی در زمینه واردات بدون انتقال ارز نرخ دلار را در حدود ۲۵ هزار تومان نگه داشت و شاهد بودیم که حدود ۴۰ روز نیز دلار در این نرخ ثابت ماند. باید بپذیریم وضعیت صادرات و واردات است که نرخ ارز در بازار را تعیین می‌کند. از سوی دیگر اصولا نرخ ارز تابع سیاست‌ها و متغیرهای کلان اقتصادی است. زمانی که نرخ ارز بالای ۲۵، ۲۶ هزار تومان بود، کسانی که به قصد سرمایه‌گذاری در بازار ارز حضور پیدا کردند، ریسک بالایی را متحمل شدند. در این زمینه باید سیاست بانک مرکزی در بلندمدت ثبات و تعادل در بازار ارز باشد، این در حالی است که نرخ ارز در هماهنگی کامل با وضعیت تجارت خارجی کشور شامل صادرات و واردات، وضعیت تولید کالا و خدمات و... است.

نرخ ارز باید به‌نحوی تنظیم شود که از طریق واردات، کالاها با نرخ مناسب و منطقی به‌دست مردم برسد. در این شرایط انتظارات تورمی تخلیه خواهد شد و به‌دنبال آن به‌طور قطع نرخ ارز نیز در بازار به ثبات خواهد رسید که این موضوع خود یک نکته کلیدی به‌شمار می‌رود. اگر به چنین موضوعی دست پیدا کنیم، به‌طور قطع نوسان جزئی نرخ دلار در بازار دیگر اهمیتی نخواهد داشت. چندی پیش رئیس‌جمهوری با تاکید بر تلاش دولت برای کاهش قیمت دلار در سال آینده، گفت قیمت امروز دلار واقعی نیست و اگر همین امروز منابع ارزی ما در خارج از کشور آزاد شود، قیمت دلار به ۱۵ تا ۱۶ هزار تومان کاهش خواهد یافت.

درباره این اظهارات رئیس‌جمهوری هم اول باید این موضوع مشخص شود که آیا اساسا به نفع اقتصاد کشور است که دلار ۱۵ تومان شود یا خیر؟ از سوی دیگر باید دید اگر دلار به این نرخ هم برسد، آیا در این محدوده ماندگار خواهد بود یا دوباره بعد از مدتی نرخ این ارز افزایش خواهد یافت.

گذشته از تمام این موارد شواهد بازار حاکی از آن است که در کوتاه‌مدت نرخ دلار تا مرز ۱۹، ۲۰ هزار تومان کاهش خواهد یافت. بعد از آن کاهش بیشتر نرخ ارز بستگی به متغیرهای زیادی دارد؛ به‌طور مثال ما باید بتوانیم روزانه حدود ۲.۵ میلیون بشکه نفت صادر کنیم تا درآمدهای ارزی افزایش یابد. از سوی دیگر به سرمایه‌گذاری‌های جدید صنعتی بسیار نیازمندیم، زیرا خطوط تولید و ماشین‌آلات کارخانجات طی این چند سال تحریم فرسوده شده‌اند و برای ادامه تولید راهی جز تعویض خطوط تولید و ماشین‌آلات صنعتی نداریم. در چنین شرایطی ولع ارزی ما بسیار زیادی خواهد بود. باتوجه به چنین شرایطی باید ورودی ارز به کشور زیاد شود تا دلار بتواند به نرخ ۱۵ هزار تومان برسد. از سوی دیگر باید تولید کشور رونق بگیرد و از محل تولید صادرات‌محور نیاز داخلی ارز تامین شود.

بعد از آن نیز باید دید آیا صادرات و واردات با دلار ۱۵ هزار تومانی به‌صرفه خواهد بود یا خیر؟

اینها سوالاتی است که باید به آن پاسخ داده شود و پس از آن می‌توان گفت آیا نرخ دلار به این عدد می‌رسد یا خیر؟

 و در وهله دوم آیا واقعا این موضوع به نفع اقتصاد کشور خواهد بود؟


سیدکمال سیدعلی -  کارشناس اقتصاد




 

© 2021 |


چاپ