خام‌فروشی سودآور نیست

باتوجه به ذخایر ژنی مطلوب و تنوع اقلیمی کشور، پرورش انواع گیاهان دارویی در مناطق مختلف کشور پدیده چندان دور از ذهنی نیست و می‌توان در این زمینه فعالیت‌های فراوانی در کشور انجام داد. 

البته باوجود این قابلیت‌ها به‌نظر می‌رسد آنچنان که باید و شاید فعالیت و مطالعات مستمر در کشور انجام نشده که اگر این اتفاق می‌افتاد، قطعا ما در زمینه تولید و پرورش گیاهان دارویی در دنیا جایگاه بسیار بهتری نسبت به آنچه امروز در آن قرار دادیم، داشتیم و می‌توانستیم سهم مطلوبی از بازارهای داخلی و خارجی را در این زمینه در اختیار بگیریم.

البته گرچه صادرات این محصولات می‌تواند در جایگاه خود مطلوب باشد اما شاید بکارگیری این گیاهان در صنعت داخلی و برای رفع نیازهای کشور در شرایط فعلی مقبول‌تر باشد و توجه به صادرات پس از رفع نیازهای داخلی مد نظر قرار گیرد.
این یک حقیقت است که ما منابع و استعدادهای فراوانی برای کشت و تولید گیاهان دارویی در کشور داریم اما در عین حال هیچ گاه نتوانسته‌ایم از این ظرفیت‌ها به‌نحو مطلوب بهره‌برداری کنیم. 
ما برای اینکه بتوانیم از قابلیت‌های موجود کشور در این حوزه به‌طور شایسته استفاده کنیم، باید امکانات فرآوری، بسته‌بندی و مراحل تولید را باتوجه به نیازهای هر منطقه فراهم کنیم تا فعالیت در این حوزه برای فعالان آن صرفه اقتصادی مطلوب داشته باشد و از هدر رفتن سرمایه جلوگیری شود.

نکته دیگری که درباره تولید و صادرات گیاهان دارویی در کشور مطرح است، بحث صادرات این محصولات به‌صورت خام و فله است.
 صادرات گیاهان دارویی گرچه می‌تواند منبع درآمدی برای این بخش تلقی شود اما ما باید توجه داشته باشیم که صادرات هر کالایی به‌صورت خام و فله در عین سودآوری در دل خود زیان‌هایی را نیز به همراه دارد و به همین دلیل نیز سال‌هاست که کشورهای پیشرو در این حوزه این نوع محصولات را پس از فرآوری و ایجاد ارزش افزوده به کشورهای دیگر صادر می‌کنند.
موضوع مهم دیگر در تولید و عرضه گیاهان دارویی، بحث کیفیت و اهمیت پرداختن به آن است. 

در واقع اصل حیاتی و مهمی که در زمینه صادرات وجود دارد این است که ما باید بتوانیم همواره بالاترین کیفیت را در تولید محصولات خود به کشورهای دیگر ارائه دهیم و به این ترتیب نام کالای ایرانی را در کشورهای دیگر به‌عنوان کالای باکیفیت مطرح کنیم. 
بدون شک توجه به این موضوع در بلندمدت می‌تواند نقش بسزایی در یافتن بازارهای بزرگ‌تر خارجی و دوام کالاهای تولیدی ما در حوزه گیاهان دارویی داشته باشد. 

در نهایت اینکه به‌عقیده بسیاری از کارشناسان حوزه اقتصاد، صرف صادرات دارای ارزش و اعتبار نیست و این موضوع زمانی ارزشمند است که با کیفیت و استمرار همراه باشد؛ یعنی زمانی که با استفاده از آن بتوان بازارهای دائمی را در کشورهای هدف برای تولیدات خود تعریف کرد، در غیر این صورت تولیدات کشور برای بازارهای خارجی جنبه یک‌بارمصرف پیدا می‌کند و پس از مدتی، کالای ایرانی به‌دلیل نامرغوب بودن، از بازارهای مختلف حذف می‌شود و باتوجه به رقابتی بودن بازار، محصولات کشورهای دیگر به‌سرعت جایگزین آن می‌شوند و این یعنی تمام سرمایه‌گذاری‌های انجام شده برای راهیابی به بازار کشورهای دیگر بی‌نتیجه می‌ماند و کالای بدون مشتری ما تنها باعث ورشکستگی سرمایه‌گذار و تولیدکننده می‌شود.

علی صالح‌نیا - فعال و کارآفرین حوزه تولید دارو


چاپ