انتخابات امریکا و استراتژی سرمایه‌گذاری

این روزها گفت‌وگو درباره انتخابات امریکا در محافل ایرانی، زیاد است و از تاثیرات آن بر اقتصاد ایران بسیار صحبت می‌شود. بازارها در مرحله تصمیم‌گیری بزرگی هستند، چراکه انتخاب این یا آن، ظاهرا سرنوشت بازار را متحول خواهدکرد.

چرا انتخابات امریکا مهم است؟ بیشتر فعالان اقتصادی و سیاسی، انتخاب بایدن را عاملی بر کاهش تحریم‌ها و ایجاد توافقات می‌دانند که می‌تواند موجب کاهش قیمت دلار در کشور شود. در مقابل ترامپ را عامل فشار بیشتر بر اقتصاد ایران می‌دانند. در نقد این گزاره، باید بدانیم که استراتژی کشورهای توسعه‌یافته، با انتخاب اشخاص تغییر چندانی ندارد و فقط شیوه اجرای آن متفاوت است. پس ترامپ یا بایدن در روند تحریم و توافق، استقلال خاصی از خود ندارند. از سوی دیگر، ملاک تصمیم‌گیری، شناخت مسئولان ایرانی نسبت به فضای روابط بین‌الملل است که به نظر، آشنایی بیشتری با امریکای ترامپی دارند تا امریکای بایدنی. با این فرضیات، اگر استراتژی بلندمدت امریکا، بر توافق باشد، امریکای ترامپی، صریح‌تر و سریع‌تر قابل مذاکره است، چون امریکای بایدنی، نیاز به استقرار در یکی دو سال اول بعد انتخابات داشته و مسئولان ایرانی بعد از دوسال، تازه شروع به مذاکره خواهند کرد و روند می‌تواند کاملا پیچیده و زمانبر باشد.

یکی از عوامل موثر بر اقتصاد ایران، قیمت دلار است. لازم است بدانیم نرخ دلار امریکا در هر کشوری، برآیندی از نرخ رشد اقتصادی، بهره‌وری نیروی کار، نرخ تولید ناخالص داخلی، تراز تجاری، بودجه‌بندی و کسری بودجه، نقدینگی، نرخ بهره، تورم و... در آن کشور نسبت به امریکاست. پس اینکه فکر کنیم با امریکا توافق کنیم و نرخ واقعی دلار و کالاها کاهشی می‌شود، یک نوع دیدگاه کوتاه‌مدت و روانی است. این حالت در کوتاه‌مدت ممکن است، اما در میان‌مدت و بلند‌مدت تغییرات خاصی نخواهیم داشت، مگر اینکه در پارامترهای بنیادی موثر بر نرخ ارز تغییرات ملموسی داشته باشیم. از سوی دیگر هم باید بدانیم که لزوما قیمت فعلی دلار بازار، نرخ واقعی دلار نبوده و به نظر نویسنده در بازار بیش از ارزش واقعی، قیمت‌گذاری شده است.

حال بهترین تصمیم سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران، چه می‌تواند باشد؟ سبد سرمایه‌گذاری ایرانیان معمولا از دلار، طلا و سکه، خودرو، مسکن، اوراق با درآمد ثابت یا سپرده‌گذاری در بانک، کالا، بازار سرمایه و سهام تشکیل می‌شود. به نظر نویسنده، ارزش واقعی دلار بین ۲۰ تا ۲۵ هزار تومان است. پس توصیه می‌شود در حوزه‌هایی سرمایه‌گذاری کنید که با نرخ واقعی دلار یا کمتر از آن ارزش‌گذاری می‌شوند. توجه داشته این توصیه‌ها برای ۶ ماه تا یک سال اعتبار دارند.

راهکارهای قابل اجرا در حوزه‌های سرمایه‌گذاری ایران:

- با توجه به قیمت دلار، کاهش سرمایه‌گذاری در این بخش، می‌تواند موجب کاهش ریسک و بهینه‌تر کردن سبد دارایی افراد شود.

- با توجه به نرخ‌گذاری‌های حبابی شدید در طلا و سکه متاثر از دلار و انس جهانی، خروج بخش اعظمی از سرمایه از این حوزه، می‌تواند موجب بهینه‌تر شدن سبد دارایی افراد شود.

-در زمینه خودرو و مسکن، خروج از این بازار، به‌عنوان سرمایه‌گذاری، گزینه مطلوب‌تری بوده و مخاطرات خاص سبد سرمایه‌گذاری اشخاص، کاهش شدیدی می‌تواند داشته باشد. گفتنی است که خودرو مورد نیاز و مسکنی که در آن زندگی می‌کنیم، از این قاعده مستثنا هستند و اکیدا نوسان‌گیری روی آنها را منع می‌کنیم.

- با توجه به تورم فعلی و نرخ‌های سود سپرده، نگهداری ریالی سرمایه به صورت سپرده بانکی یا اوراق با درآمد ثابت هم توصیه نمی‌شود.

- در بحث کالا، متخصصان و فعالان هر حوزه، حواسشان به نرخ موثر دلار بر نرخ‌گذاری کالا و مواد اولیه‌شان باشد. اگر از قانون کلی و اولیه که گفته شد، تبعیت می‌کند، به دارایی‌شان تغییرات اعمال نکنند، اما اگر با نرخ بالاتر از نرخ واقعی دلار، قیمت‌گذاری می‌شود، تا حد امکان سطح موجودی اطمینان و موجودی انبار را کاهش دهند.

- در انتها نیز به مبحث بازار سرمایه می‌رسیم. پس از انتخابات امریکا چنانچه توافقی حاصل شود، نتایج ناشی از آن با نتایج ناشی از برجام متفاوت خواهد بود، چون با ریزش‌های اخیر قیمتی، بورس به‌دنبال P/E صعودی‌تر و بالاتر می‌رود، مبحث سرمایه‌گذاری خارجی در ایران جدی تر می‌شود، طرح‌های توسعه‌ای که نهایی نشده، می‌توانند با واردات تجهیزات، تکمیل شوند، نوسازی صنایع و افزایش بهره‌وری در دستورکار قرار می‌گیرد، شرکت‌هایی که با ظرفیت عملی پایین‌تر از ظرفیت اسمی در شرایط تحریمی تولید می‌کنند به‌دنبال تکمیل ظرفیت می‌روند. از سوی دیگر هم باید بدانیم که برخی سهم‌ها و تولیدات صنایع بورسی، با نرخ واقعی دلار ارزش‌گذاری و قیمت‌گذاری شده است.

نتیجه‌گیری نهایی اینکه هر چه از سرمایه‌گذاری در بخش‌های گوناگون کاسته‌ایم، نیاز است سرمایه‌گذاری در بخش سهام را افزایش دهیم، چون اگر انتظارات انتخاباتی امریکا و توافق برآورده شود، انتخاب بایدن و دلار کاهشی شود، این بخش کمترین ضربه را می‌پذیرد و اگر توافقی رخ ندهد، هر بخشی که با نرخ واقعی دلار ارزش‌گذاری شده، مستعد رشد مطلوب‌تر و سوددهی بهتری خواهد بود.

فرهاد اسماعیل‌زاده -  کارشناس بازار سرمایه

 


چاپ