به واردات برنج نیاز داریم

یکی از مواردی که این روزها در رسانه‌ها و بین فعالان بازار صحبت از آن بسیار زیاد است، تعیین‌تکلیف واردات برنج و تداوم یا جلوگیری از این روند است.

البته مسلم است که تقویت توان تولیدی کشور در محصولات مختلف، ارزنده و بسیار قابل تقدیر است و باید همواره از آن حمایت کرد، اما در کنار آن باید به این موضوع نیز توجه داشت که حمایت‌ها از تولید داخلی زمانی نتیجه‌بخش خواهد بود که امکان تولید به میزان و با قیمت قابل‌قبول در کشور وجود داشته باشد و خریداران نیز از پس هزینه‌های مربوط به آن برآیند و کمبودی در مایحتاج ضروری زندگی خود نداشته باشند.
در حال ‌حاضر در دوره ممنوعیت فصلی واردات قرار داریم. فصل برداشت برنج ایرانی فرا رسیده و این محصول به‌زودی وارد بازار می‌شود که قیمت عمده‌فروشی آن از ۱۷ تا ۲۸ هزار تومان است. قیمت برنج وارداتی نیز باتوجه به تغییر منشأ ارزی و کیفیت آن از ۱۸ تا ۲۶ هزار تومان متغیر است.

گرچه به‌عقیده برخی دست‌اندرکاران مدافع حوزه تولید می‌توان با ممانعت از ورود برنج خارجی، به تولید این محصول در کشور کمک کرد اما اگر این موضوع را دقیق‌تر مورد بررسی قرار دهیم، خواهیم دید که واقعیت جز این است و واردات برنج خارجی می‌تواند ابزاری برای کنترل قیمت‌ها در بازار مصرف باشد. البته برنج خارجی باوجود افزایش قیمتی که در ماه‌های اخیر داشته، همچنان خریداران خاص خود را دارد. مصرف این نوع برنج بیشتر در آشپزخانه‌های پرمصرفی مثل ارگان‌ها، سازمان‌ها، بیمارستان‌ها، زندان‌ها و دانشگاه‌ها دیده می‌شود و تاثیر چندانی بر میزان فروش برنج ایرانی ندارد. همچنین خلاف تصور عموم مردم اگر واردات برنج خارجی به کشور متوقف شود، قیمت برنج ایرانی نه‌تنها کاهش نمی‌یابد بلکه حتی ممکن است به دلایل مختلفی از جمله کاهش عرضه و نیز انحصاری شدن بازار داخلی حتی تا 3 برابر افزایش را تجربه کند.

در حال ‌حاضر باتوجه به آمار، تولید کشور ما در حوزه برنج همچنان در مقایسه با میزان مصرف کمتر است و ما خواه‌ناخواه برای تامین بخشی از این کالای ضروری خانواده‌های ایرانی به واردات آن نیاز داریم. مشکلی که در گذشته درباره واردات این کالا وجود داشت این بود که به‌دلیل واردات با منشأ ارز ترجیحی، در موارد زیادی خروج غیررسمی برنج از کشور را نیز شاهد بوده‌ایم، زیرا این تخلف برای کسانی که اقدام به این کار می‌کردند بسیار سودآور بود. این مشکل در حال ‌حاضر با تغییر منشأ ارزی از ارز ترجیحی به ارز نیمایی تا حدود زیادی برطرف شده که مسلما اگر این منشأ باتوجه به قیمت آزاد ارز در نظر گرفته شود، مشکل خروج غیررسمی این کالا به کلی برطرف خواهد شد. با این کار گرچه قیمت برنج وارداتی باز هم افزایش می‌یابد اما بازار عرضه برنج رقابتی می‌‌شود که این امر به کنترل قیمت‌ها و متعادل شدن بازار خواهد انجامید.

تجربه‌های فراوان ما در حوزه‌های اقتصاد و تجارت نشان داده انحصاری کردن عرضه یک نوع کالا در بازار نه‌تنها تولید داخلی را تقویت نمی‌کند، بلکه می‌تواند تنبلی و کاهلی تولیدکننده در تولید محصول را نیز در پی داشته باشد. در واقع ما هرجا با رقابت‌های سالم در حوزه تجارت روبه‌رو بوده‌ایم، توانسته‌ایم چه در باب کمیت و چه در حوزه کیفیت حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشیم.

قاسم‌علی حسنی - دبیر کل اتحادیه بنکداران مواد غذایی


چاپ