روند اجاره مسکن باید رسمی باشد

اسکان خانواده‌ها یکی از بنیادی‌ترین اصول تمدن است و مسئله‌ای نیست که مربوط به سال‌های اخیر باشد و حتی در کتاب تاریخی «سینوهه» نیز به آن اشاره شده است.

متعاقب این اسکان و صاحب خانه شدن موضوع مالیات نیز به میان می‌آید. در حقیقت مالیات واقعیتی است که در تمام دنیا پرداخت آن به‌عنوان یک اصل پذیرفته شده باید انجام شود و در همه ادوار تاریخ نیز به شکل‌های مختلف و باتوجه به قوانین جاری در هر مقطع زمانی، اعمال می‌شده است.
در کشور ما نیز انواع مختلفی از مالیات وجود دارد و همه مردم کم و بیش با این موضوع آشنا هستند.
اما در بحث مالیات بر خانه‌های خالی که در چند وقت اخیر به‌ویژه پس از مشکلات به‌وجود آمده در حوزه مسکن و افزایش اجاره‌بهای واحدهای مسکونی، به دفعات رسانه‌ها به آن پرداخته‌اند باید گفت این مالیات جریمه‌مانند که برای خانه‌های خالی در نظر گرفته شده، در عین حال که با انگیزه در مدار عرضه قرار گرفتن واحدهای مسکونی خالی در نظر گرفته شده، ممکن است در ادامه موجب شکل‌گیری شیطنت‌های اجتماعی دیگری در حوزه مسکن شود.
این موضوع ممکن است باعث ایجاد اجاره‌نامه‌های صوری در این حوزه، برای فرار از مالیات یادشده شود که مشکلات خاص خود را نیز به همراه خواهد داشت.

ما برای اینکه بتوانیم تعداد واحدهای مسکونی ارائه‌شده بیشتری برای اجاره داشته باشیم، باید اول دلیل امتناع صاحبان ملک از این کار را بیابیم، زیرا در حالت عادی تنها به‌دلایل معدودی، ممکن است مالک از این کار امتناع کند.
معمولا این موارد یا با هدف نگه داشتن آن واحد برای تشکیل خانواده فرزندان است یا پای مشکلاتی مانند فرسودگی بیش از حد واحد مسکونی در میان است؛ وگرنه در شرایط عادی، از نظر اقتصادی دلیلی برای خالی نگه داشتن واحدهای مسکونی وجود نخواهد داشت و صاحبان ملک باید خود از این کار استقبال کنند.

در شرایط کنونی یکی از دلایل احتمالی این موضوع شاید دریافت هزینه‌های جانبی زیادی باشد که توسط واحدهای حقوقی دیگر بر واحدهای تحت اجاره اعمال می‌شود.
اگر دلیل امتناع از اجاره دادن واحدهای مسکونی این باشد، باید تا جای ممکن این هزینه‌ها کاهش پیدا کند.
ضمن اینکه کاهش هزینه‌های دفترخانه‌ای موجب می‌شود موجر و مستاجر با رغبت وارد این سیستم شوند و عرضه و تقاضا در این حوزه در معرض پایش قرار گیرد.
این مورد و مواردی از این دست، قطعه‌های کوچک پازلی هستند که با در کنار هم قرار گرفتن، یک مشکل و چالش بزرگ را می‌سازند.
ما باید به‌طور جدی و ریشه‌ای به این موضوع بپردازیم که چرا مسئله اجاره دادن واحدهای مسکونی در کشور ما برخلاف بسیاری از کشورها به یک موضوع پیچیده و سخت تبدیل شده است. با آسیب‌شناسی این موضوع می‌توانیم راه‌حل‌های کاربردی برای آن پیدا کنیم.
یکی از مسائلی که شاید در افزایش رغبت مالکان به ارائه واحدهای مسکونی‌شان در سیستم رسمی تاثیرگذار باشد، این است که دولت برای واحدهایی که به‌طور رسمی ارائه شده‌اند و مالکان آنها امتیازات، تسهیلات و ارجحیت‌های قابل‌ملاحظه‌ای قائل شود.
در نهایت من معتقدم اجاره‌ها و اجاره‌نامه‌ها باید به‌صورت رسمی و در این مسیر باشد، نه داخلی و پنهان؛ اما یکی از مهم‌ترین فاکتورهای موثر در تحقق این مسئله، سریع و ارزان بودن روند رسمی اجاره دادن واحدهای مسکونی است که باید بیش‌از پیش مورد توجه مسئولان اجرایی کشور قرار گیرد.

محمدعلی پورشیرازی - کارشناس حوزه مسکن




چاپ