خرما و مشکلات صادرات آن

امسال سال متفاوتی برای همه اصناف کشور بود و همه ما به‌طور مستقیم و غیرمستقیم از عوارض ناشی از همه‌گیری ویروس کرونا در کشور دچار زیان‌های اقتصادی شدیم.

در بحث خشکبار و به‌طور خاص خرما نیز چه در بحث داخلی و چه در موضوع صادرات، فعالان این حوزه دچار مشکلات زیادی بودند و هستند. ضمن اینکه مصادف شدن این ماه‌ها و شیوع این بیماری با ایام ماه مبارک رمضان که در آن معمولا خرید خرما مورد توجه بسیاری از مردم قرار می‌گرفت، در کاهش مصرف خرما در کشور تاثیرگذار بود. طبیعی است که با اوج گرفتن شیوع ویروس کرونا در دنیا و بسته شدن مرزهای مبادلاتی، امکان صادرات این محصول نیز مانند بسیاری از کالاهای دیگر عملا از بین رفت و فعالان این حوزه در تنگنای اقتصادی قرار گرفتند. البته درحال‌حاضر مرز ترکیه بازگشایی شده است و صادرات خرما از این طریق انجام می‌شود و امیدواریم که این مشکل در تمام مرزها برطرف شود و روزهای سخت زیان‌دهی در این حوزه به آخر برسد.
محصول خرمای ایران دارای کیفیت و نرخ مطلوبی نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر است در کشورهای منطقه، استرالیا، کشورهای آسیا و آسیای میانه و حتی اروپا طرفداران خود را دارد و پیش از اتفاقات ماه‌های اخیر، بازار این محصول در این کشورها وجود داشت ولی با وضعیت حاد کنونی و موضوع شیوع ویروس کرونا که همچنان احتمال انتشار و ابتلا به آن وجود دارد، دست ما از این بازارها کوتاه است و باید منتظر ماه‌های آینده برای تعیین تکلیف صادرات بود. 
بسته شدن مرزهای مبادلاتی در این ماه‌ها باعث شد تا محصولاتی که باید دو ماه پیش از مرز خارج می‌شد و تا امروز وجه مربوط به آن به کشور می‌رسید، همچنان در کشور بمانند و باعث زیان بازرگانان شوند. علاوه بر این هزینه‌های مربوط به بسته‌بندی و خدماتی از این دست، در این مدت افزایش بسیار چشمگیر داشته است که هزینه‌های صادرکنندگان را افزایش می‌دهد. 
نکته دیگری که در این مورد وجود دارد این است که کشورهای خریدار خرما و بازارهای آنها هنوز سر و شکل لازم را برای فعالیت، جذب مشتری و فروش این محصولات پیدا نکرده‌اند.
البته این تنها مشکلات فعالان تجارت در بخش خشکبار و در حوزه صادرات نیست و ما در این مورد با معضلات دیگری نیز مواجه هستیم که مهم‌ترین آنها بازگرداندن ارزحاصل از صادرات به کشور و رفع تعهدات ارزی مربوط به این موضوع است. 
در ماه‌های اخیر و در کنار همه‌گیری ویروس کرونا در جهان، عامل دیگری که در بحث صادرات خرمای کشور ایجاد اختلال کرد تشدید تحریم‌های دولت امریکا بود که باعث شده تا بازگشت ارز حاصل از صادرات به کشور به سختی و کندی انجام شود و حتی گاهی ارزی که باید به صادرکننده تعلق گیرد، به اصطلاح می‌سوزد و هیچ‌گاه به‌دست او نمی‌رسد. 
البته به غیر از فشار تحریم‌ها، صادرکنندگان ما از سوی دولت خود نیز تحت فشار هستند. با اینکه قراردادهای صادرکنندگان با طرف‌های خود معمولا بیش از سه ماهه است و این مدت گاهی تا ۵ یا ۶ ماه هم می‌رسد، دولت فعالان این حوزه را در تنگنا قرار می‌دهد که ظرف ۲ ماه تعهدات حاصل از صادرات خود را رفع کنند.
از مشکلات دیگر ما که آن هم متعاقب اعمال تحریم‌ها بر حوزه صادرات حاکم شده، عدم امکان نقل و انتقال پول از طریق بانک‌هاست. بنابراین فعالان این حوزه ناچار هستند که این کار را از طریق واسطه‌هایی که در کشورهای هدف حضور دارند انجام دهند که این کار هم دشواری‌های مربوط به خود را دارد.
در نهایت اینکه خرمای ایران می‌تواند با توجه به قابلیت‌های خود، جایگاه مطلوبی در صادرات خشکبار ایران داشته باشد و به‌دست آوردن این جایگاه نیاز به اراده و عزم جدی همه ما دارد تا فعالان این حوزه مورد حمایت قرار گیرند و بتوانند در سال جهش تولید نقشی در این مسیر داشته باشند.
احمد میرهاشمی- معاون اتحادیه صادرکنندگان خشکبار خوزستان


چاپ