اهمیت اجتناب از آزمون و خطا

قانون بد از بی‌قانونی بدتر است. وقتی بی‌قانونی وجود داشته باشد هر فردی هرچه که بخواهد انجام می‌دهد اما قانون بد باعث می‌شود که همه از مسیر واقعی خود دور شوند.

اگر قرار باشد قانونی درست تصویب نشود اثرات سوئی می‌گذارد که بسیار بدتر و گسترده‌تر از نبود آن است. متاسفانه در حوزه معدن قوانینی تصویب می‌شود که به‌صورت آزمون‌وخطایی است و در آن از تجارب دیگران استفاده نمی‌کنیم؛ غافل از اینکه این مهم می‌تواند تاثیرات بسیار منفی در اقتصاد کشور داشته باشد.
 در اعمال سیاست‌ها خوب است به تجارب کشورهای دیگر نگاهی کنیم؛ به‌طور مثال اگر سابقه عوارض صادرات سنگ‌آهن را در کشوری مثل هند که از ما قدمت بیشتری در تولید و صادرات این ماده دارد، بررسی می‌کردیم، شاید دست به تصمیمات عجولانه نمی‌زدیم. هند حدود ۱۰ سال قبل عوارض صادرات ۴۰ درصدی بر سنگ‌آهن تعیین کرد، درحالی‌که این کشور قبل از تعیین عوارض سالانه حدود ۱۱۰ میلیون تن سنگ‌آهن صادر می‌کرد. وقتی این کشور در سال ۱۳۸۹ عوارض صادرات سنگ‌آهن را به۴۰ درصد افزایش داد، در عمل صادراتش به ۵ میلیون تن کاهش پیدا کرد و بسیاری از معادن آن بسته شدند؛ سرانجام این کشور بعد از ۵ سال فهمید که اشتباه کرده و اعلام کرد که عیار ۵۸ به پایین مشمول عوارض نمی‌شود.

وقتی دولت از اول مهر سال ۹۸ عوارض ۲۵ درصدی برای صادرات سنگ آهن تصویب کرد، بعد از مدتی متوجه شد این عوارض را نباید برای همه عیارها تعیین می‌کرده است. ما با وضع عوارض ۲۵ درصدی بر صادرات مواد خام معدنی جلوی صادرات کنسانتره و گندله را گرفتیم چراکه نرخ آنقدر بالا رفت که صادرات آن دیگر صرفه اقتصادی نداشت؛ بنابراین متاسفانه ما اول قانون را تصویب و بعد اعلام می‌کنیم که پایش شود. اگر هر چیزی را با آزمون‌وخطا بررسی کنیم دیگر سنگ روی سنگ بند نمی‌شود و عده زیادی در این تصمیمات فی‌البداهه ضرر می‌بینند.
وقتی قوانینی را در حوزه معدن و صادرات تصویب می‌کنیم باید ببینیم کشورهایی که پیرامون ما هستند با تصویب این قوانین به چه نتیجه‌ای رسیده‌اند تا ما آسیب‌های آن را دوباره تجربه نکنیم.


کیوان جعفری طهرانی- کارشناس بین‌المللی بازار سنگ‌آهن ایران





چاپ