فشار سیاست‌های غلط ادامه دارد

مجموع تولید آهن اسفنجی کشور در سال ۹۸، ۳۰ میلیون تن گزارش شده است. از این حجم تولید فقط حدود ۹۰۰ هزار تن به بازارهای جهانی صادر شده و میزان صادرات آهن اسفنجی در قیاس با فروش داخلی آن بسیار محدود است.

با این وجود، درحالی که تناژ صادرات این محصول از زنجیره فولاد بسیار محدود بوده، اما وزارت صنعت، معدن و تجارت با ابلاغ بخشنامه‌ای بر صادرات این محصول، عوارض اعمال کرده است. اجرای چنین اقداماتی از سوی متولیان و سیاست‌گذاران به ضرر تولیدکنندگان است، چراکه برای حضور در بازار رقابت بین‌المللی و کسب سهمی از این بازار، تلاش شده است. بازار صادراتی یک شبه به‌دست نمی‌آید که با تصمیمات یک‌روزه مسئولان از دست برود. در این میان، همه تولیدکنندگان برای تداوم فعالیت خود به ارز نیاز دارند، چراکه بخشی از نهاده‌های تولید خود را از طریق واردات تامین می‌کنند. یا در مواردی برای وارد کردن قطعات و تجهیزات نیازمند ارز هستند. این حلقه از زنجیره تولید فولاد نیز از این امر مستثنا نیست؛ بنابراین محدود کردن صادرات به منزله ایجاد چالش در مسیر تامین ارز مورد نیاز این تولیدکنندگان است. به‌ویژه در شرایط کنونی که کشور با محدودیت صادرات نفتی روبه‌رو شده است و نمی‌توان انتظار کمک‌های دولتی به این حوزه را داشت. البته گاه این محدودیت‌ها به بهانه تامین نیاز داخلی انجام می‌شود که اشتباه است، چراکه توسعه صادرات ضرورتی ملی است؛ کما اینکه درحال‌حاضر شاهد آن هستیم که تمامی تولیدکنندگان انواع شمش، اسلب، ورق فولادی و.. به‌دنبال گسترش بازارهای فروش جهانی خود هستند. درنتیجه از متولیان امر انتظار داریم با توجه به چالش‌هایی که در کشور و در مسیر تولید و فعالیت صنعتگران وجود دارد، با ایجاد مشوق‌هایی، به توسعه صادرات کمک کنند، نه اینکه با وضع عوارض، موانعی جدید در مسیر صادرات ایجاد کنند. 
چنانچه دولتمردان قصد دارند کمبود آهن اسفنجی را در زنجیره تولید فولاد با اعمال محدودیت برطرف کنند، باید در کنار آن، مشکلات این صنایع را رفع و همچنین نیازهای وارداتی آنها را تامین کنند. اما درحال‌حاضر متاسفانه تنها شاهد اعمال فشار بر تولیدکنندگان آهن اسفنجی هستیم. 
بخش قابل‌توجهی از کمبود آهن اسفنجی کشور به‌دلیل استفاده واحدهای فولادسازی از کوره القایی (با ظرفیت حدود ۷ میلیون تن تولید) و آهن اسفنجی به جای قراضه است. این تغییر در خوراک این واحدها به‌دلیل کمبود قراضه فولاد و افزایش قیمت آن، ایجاد شده است، اما ضرر آن درنهایت برای تولیدکنندگان آهن اسفنجی است.کمبود گندله را نیز باید از دیگر مواردی عنوان کرد که باعث افت تولید آهن اسفنجی شده است. گویی این زنجیره آنطور که باید همگون نیست و درنتیجه ما با کمبود گندله به‌عنوان ماده اولیه تولید روبه‌رو هستیم. چنانچه این ماده اولیه به میزان کافی تامین شود، واحدهای تولیدکننده آهن اسفنجی می‌توانند با حداکثر ظرفیت خود تولید کنند و درنتیجه برخی چالش‌ها در این حلقه برطرف می‌شود.در تشریح هرچه بیشتر ناهمگونی در زنجیره فولاد کشور باید به تولید ۱۲ میلیون تن فولاد بیش از نیاز کشور اشاره کرد؛ بنابراین در گام نخست باید این تناقض‌ها در زنجیره برطرف و تعادل به زنجیره بازگردانده شود. 
در ادامه نیز با در نظر گرفتن اهمیت صادرات و نقش آن در توسعه اقتصادی کشور، می‌توان ظرفیتی را به صادرات هر واحد اختصاص داد. این سهمیه‌بندی صادرات می‌تواند واحدهای تولیدی را در تامین ارز نیز کمک کند. باید به این نکته توجه کرد که همیشه فرصت صادراتی در اختیار ما نیست؛ بنابراین درحال‌حاضر باید از این موقعیت به بهترین شکل ممکن بهره گرفت، چراکه صادرات، تولید مستمر در زنجیره فولاد را تضمین می‌کند و اگر حلقه‌های تولید در ابتدای زنجیره فولاد تقویت نشود، تداوم آینده این صنایع در کل زنجیره خطرناک خواهد بود.
اسدالله فرشاد- مدیرعامل شرکت آهن و فولاد غدیر ایرانیان


چاپ