لزوم گسترش صرافی‌های لب مرز

در بحبوحه تحریم‌های ظالمانه و غیرمنصفانه تحمیلی امریکا علیه ایران، استفاده از ظرفیت‌های مرز مشترک و بازارچه‌های مرزی به‌عنوان راهکاری برای گسترش صادرات مطرح بوده و در این راستا بازارچه‌های مرزی و مبادلات تجاری در آن، به‌عنوان یکی از شاخص‌های اصلی در برقراری ارتباط بین کشورهای همسایه و راهکاری برای امرار معاش مردم استان‌های مرزنشین به‌شمار می‌رود.

مبادلات و دادوستدهای مرزی منجر به افزایش و توسعه همکاری‌های متقابل اقتصادی، گسترش بازارهای محلی، ایجاد صلح و ثبات در مناطق مرزنشین، بهبود امنیت در این مناطق، گسترش صنعت گردشگری، گردشگری سلامت و بهبود زیرساخت‌ها و خدمات مورد نیاز منطقه و حتی کشور می‌شود. به‌طور معمول علت این موارد، قرابت فرهنگی، برخورداری از مرز مشترک و توانمندی اقتصادی، بازار بدون رقابت، مکمل بودن اقتصاداستان هم‌مرز و کشور همسایه و نیز موقعیت مناسب کالاهای استان مرزنشین برشمرده می‌شود؛ از این رو توجه همه‌جانبه به این موضوع و گسترش و توسعه بازارچه‌های مرزی می‌تواند منجر به افزایش حجم صادرات محصول و خدمات، ایجاد اشتغال پایدار و افزایش درآمد خانوار برای حدود ۸ میلیون جمعیت مرزنشین کشور، فائق آمدن بر مشکلات ناشی از تحریم‌ها و تحقق شعار جهش تولید شود.
یکی از عوامل توسعه بازارچه‌های مرزی ایجاد و افزایش صرافی‌های مستقر در این مناطق موسوم به صرافی‌های لب مرز است. صرافی‌ها از جمله موسسات پولی غیربانکی هستند که تحت نظارت بانک مرکزی تاسیس می‌شوند و فعالیت می‌کنند و به استناد قانون تجارت جزو معاملات تجاری تلقی می‌شوند. از آنجا که به‌دلیل وجود تحریم‌ها، ایران دچار مشکل روابط کارگزاری است و نمی‌توان به‌راحتی کار انتقال ارز و حواله‌ها را از طریق بانک‌ها انجام داد، صرافی‌ها در این بخش به کمک نظام بانکی و می‌آیند و در این فرآیند تسهیل ایجاد می‌کنند. صرافی‌های لب مرز می‌توانند با رفع مشکلات انتقال ارز و حواله‌های ارزی مورد نیاز مبادلات تجاری بازارچه‌های مرزی، منجر به تسهیل مبادلات، رشد سرعت گردش مبادلات، گسترش شیوه‌های تسویه مبادلات، کاهش هزینه انجام معاملات، گذشتن از سد تحریم‌ها، دسترسی به ارزهای خارجی و ثبات اقتصادی شوند.
البته باید به این موضوع نیز توجه داشت که گرچه وجود صرافی‌های لب مرز منجر به سهولت در روابط تجاری و صادرات در مناطق مرزی ایران می‌شود، اما تغییرات فناوری‌محور، ظهور و بروز رمزارزها، سرعت کند تطبیق سیاست‌گذاران و مقامات نظارتی، ملاحظات نظارتی از منظر سیاست‌های پولی، عدم دسترسی و نظارت حضوری بر صرافی لب مرز و فرآیند سخت و پیچیده اخذ مجوز صرافی، گسترش صرافی‌های لب مرز را باوجود ضرورت گفته شده برای تجار و صاحبان کسب‌وکار مرزنشین ایرانی در عرصه رقابت و استفاده از بازار بکر و بدون رقیب کشورهای همسایه با چالش‌های جدی مواجه کرده، به همین دلیل به‌نظر می‌رسد افزایش حجم صادرات و گسترش بازارچه‌های مرزی نیازمند توسعه و افزایش صرافی‌های موسوم به لب مرز، توجه ویژه و سهولت در فرآیند اخذ مجوز این‌گونه صرافی‌ها و تسهیل نظارت و مقررات‌زدایی و حذف فرآیندهای دست‌وپا گیر این نهاد پولی غیربانکی است.
حجت‌اله فرزانی - کارشناس مسائل مالی و بانکی


چاپ