برگی از تاریخ صنعت خوزستان

غلامرضا فروغی نیا: اوایل آبان ۱۳۸۰ سردبیر ماهنامه پیام فولاد بودم و هم‌زمان در هفته‌نامه روزان نیز قلم می‌زدم. معمولا مباحث اقتصادی را به مقتضای رشته تحصیلی پیگیری می‌کردم.
در آن زمان مدیر مسئول ماهنامه پیام فولاد احمد کرمی، معاون وقت تامین منابع انسانی شرکت فولاد خوزستان بود، مردی که دلسوزی‌اش برای منافع استان خوزستان بر همه روشن بود. عباس وردی‌نژاد نیز به عنوان مدیرعامل وقت شرکت فولاد خوزستان به طور حتم تاثیر سازنده‌ای در توسعه صنعت فولاد در استان خوزستان داشت و با علاقه وافری پروژه‌های تکمیلی شرکت فولاد خوزستان را پیگیری می‌کرد.

یکی از حلقه‌های مفقوده شرکت فولاد خوزستان پس از فراز و فرودهای فراوان آن دوران، پروژه ورق عریض بود. ابتدا قرار شد در محوطه داخلی این شرکت یک کارخانه زده شود اما پس از کش و قوس‌های فراوان زمین روبه‌روی فولاد خوزستان مشخص و فعالیت‌های زیادی برای گرفتن مجوز آن آغاز شد. در نهایت از پایتخت و وزارت صنعت، معدن و تجارت تاییدیه گرفته و مقرر شد شرکت «دانیلی» ایتالیا این کارخانه را در اهواز راه‌اندازی کند.
دورنمای اتصال مهم‌ترین حلقه برای تولید کالای ورق عریض می‌توانست شرکت فولاد خوزستان را به عرش صنایع کشور رسانده و آن را تبدیل به یک قدرت صنعتی و مالی با توانایی نقدینگی بالا کند.
پروژه تولید ورق عریض به صورت انحصاری در ایران قادر بود ورق‌های فلزی با سایز حداکثر عرض ۵/۴ متر تا طول ۴۰ متر را تولید کند و چنین اتفاقی برای وزارت نفت به خاطر تولید لوله‌های انتقال محصولات نفتی و یا مخازن مربوطه بسیار با اهمیت بود. همچنین پروژه تولید ورق عریض می‌توانست در ساخت تانکرهای غول پیکر ذخیره سوخت موثر واقع شود.
با این پیش درآمد این حرکت عظیم اقتصادی آغاز شد و تمامی مراحل وفق مراد پیش می‌رفت اما به ناگهان با مخالفت سازمان مسکن و شهرسازی و محیط‌زیست روبه‌رو شد و در عمل داشت به سرنوشت پروژه کارخانه فولاد آلیاژی اهواز دچار می‌شد. پروژه فولاد آلیاژی کارخانه‌ای بود که در سال ۱۳۷۴ کلنگ آن را در اهواز زدند اما درحال‌حاضر در شهر یزد احداث شده است.
در حقیقت پروژه ورق عریض نیز داشت با همان رویکرد و به همان سرنوشت و در نقطه دیگری از کشور منتقل می‌شد. وقتی مخالفت‌ها روشن‌تر شد احمد کرمی با عجله به سراغم آمد و گفت: « اگر نجنبید و فشاری از طریق رسانه‌ها وارد نکنید سرنوشت پروژه نورد ورق عریض در ناکجا آباد رقم خواهد خورد و از اهواز جمع می‌شود! ». صحبت‌های کرمی تلنگری بود که باعث شد بلافاصله مقاله‌ای تهیه و در نشریه «روزان» منتشر کنیم.
در مقاله مذکور نتایج کج سلیقگی سازمان حفاظت محیط‌زیست خوزستان و سازمان مسکن و شهرسازی خوزستان به چالش کشیده شد. انتشار مقاله بلافاصله با عکس‌العمل عبدالحسن مقتدایی، استاندار وقت مواجه شد. وی پس از اطلاع از چند و چون ماجرا در فراخوانی دو مدیر مخالف پروژه نورد ورق عریض را به ساختمان استانداری خوزستان دعوت و آنها را مجبور کرد تا علی‌رغم میل باطنی‌شان رضایت خود را مکتوب کنند. به این ترتیب برگ زرینی در کارنامه رسانه‌های خوزستان رقم خورد و این پروژه مهم با تاثیر بی‌بدیل رسانه‌ای محقق شد.
البته متاسفانه پس از مدتی پروژه نورد ورق عریض در یک فرآیند قابل نقد از شرکت فولاد خوزستان جدا شد و به صورت یک کارخانه مستقل به نام «شرکت فولاد اکسین خوزستان» درآمد. سهام آن را در نهایت با بی‌برنامگی تقسیم کردند و هیچ سهمی هم برای شرکت فولاد خوزستان قائل نشدند. در نهایت دوران سخت تهیه مواد اولیه و مشکلات ضعف دسترسی به نقدینگی کافی این کارخانه نوپا را با چالش‌های شکننده‌ای روبه‌روکرده است.


چاپ