تلاش جدی برای حمایت از مشاغل آسیب‌دیده

این روزها آثار اقتصادی کرونا یکی از موضوعات مورد بحث در تمام جلسه‌ها است. بنا بر گزارش‌های ILO، اقتصاد دنیا با آثار ناشی از این بیماری ۲ تریلیون دلار خسارت خواهد دید.

کرونا به اقتصادهای بزرگ و بانشاط دنیا، شوک عظیم وارد کرده است. در همین اوایل کار ۲۵ میلیون نفر در سطح دنیا به تعداد بیکاران افزوده شده است. برخی گزارش‌ها بر تعمیق و گسترش فقر در کشورهایی با درآمد پایین هم اشاره کرده‌اند. ما در ایران، علاوه بر آثار کرونا، در ۲ سال اخیر درگیر تحریم شدید بوده‌ایم. اقتصاد ما بر اثر تحریم کوچک شده است. با اینکه در ۳ ماه پایانی سال ۹۸، نرخ رشد خوبی در اقتصاد با نفت و بدون نفت تجربه کرده‌ایم، به‌طور قطع با تاثیر از کرونا، رشد منفی در اقتصاد ما هم وارد خواهد شد.
با معاون اشتغال وزارت کار صحبت می‌کردم. به‌گفته وی ۵۱ درصد اشتغال ما (یعنی بیش از ۱۲ میلیون نفر) در بخش خدمات است. در کوتاه‌مدت بخش کشاورزی آسیب زیادی نخواهد دید. در بخش صنایع بزرگ، آثار بیشتر میان‌مدت و درازمدت خواهد بود اما بیشترین ضربه را بخش خدمات خواهد دید.
همین حدود اشتغال سهم بخش خدمات در GDP کشور است. فقط ۱.۵ میلیون نفر در بخش حمل‌ونقل درون شهری و جاده‌ای مشغول کار هستند.
همچنین در کشور یک میلیون واحد صنفی در بخش خدمات داریم. رستوران‌ها، هتل‌ها و حتی بخش فرهنگ و هنر و رسانه در کوتاه‌مدت آسیب دیده‌اند. در صورت توجه نکردن و پیش‌بینی برنامه حمایتی لازم برای تداوم اشتغال، امکان ریزش نیروی قابل‌توجهی (تا ۴۰۰ هزار نفر) از شاغلین حوزه خدمات وجود دارد.
امروز کرونا در امریکا و اروپا و آسیای جنوبی شرقی، در دل اقتصادهای قوی واهمه ایجاد کرده است. به‌طور قطع در آسیا و شبه‌قاره و همچنین امریکای جنوبی و اقتصادهای ضعیف، آثار شدیدتری تجربه خواهد شد. بی‌گمان هیچ کشوری نیست که همزمان با کرونا، سخت‌ترین تحریم‌های اعلام شده در جهان را نیز تجربه کند.
با سقوط نرخ نفت، یکی از دل‌مشغولی‌های اعضای اقتصادی دولت، علاوه بر هدف‌گیری کاهش صادرات ایران از سوی امریکا، اثر این سقوط (علاوه بر کرونا) بر درآمدهای دولت نیز هست. بنابراین نگرانی رئیس‌جمهوری و اعضای اقتصادی دولت از اینکه اقتصاد ایران نباید به زمین بنشیند و رکود درازمدت را متحمل شود یک بحث کلیدی و ریشه‌ای است. باتوجه به آثار تحریم بر افزایش سقوط دهک‌های متوسط به دهک‌های پایین و کاهش قدرت خرید مردم به‌ویژه کارگران و بازنشستگان و به‌ویژه کارگران روزمرد و غیررسمی، اقتصاد کرونایی می‌تواند فقر را عمیق‌تر کند. باتوجه به این موارد است که بخش اعظمی از جلسه دولت و ستاد اقتصادی این روزها به برنامه‌ریزی برای سرپا نگه‌داشتن اقتصاد در برابر هم‌بسته تحریم-کروناست.
یکی از مباحث مهم و نگران‌کننده برای همه ما حفظ اشتغال است. کارگران نباید بیکار شوند. من خود در خانواده کارگری و محله کارگرنشین بزرگ شده‌ام. از آن دوران چهره‌های نگران بیکار شده و شرمندگی پدران در خاطرم باقی مانده است. تجربه تلخ کارگری و بیکاری را خود چشیده‌ام. در یک خانواده کارگری ارزش مشغول کار بودن، جوهره کار و امنیت شغلی، حتی منهای درآمد و معیشت، در جای خود حائز اهمیت است. یکی از تأکیدهای رئیس‌جمهوری ماندن کارگران در کارخانه‌ها بود. برای افراد به اجبار بیکار شده در مشاغلی که مشمول بیمه بیکاری نبودند، ۵ هزار میلیارد تومان اختصاص یافت.
به گزارش سازمان جهانی کار، ۴۶ کشور کرونازده سیاست‌های حمایتی داشته‌اند که ما هم در میان آنها هستیم.
ما ۷۵ هزار میلیارد تومان برای ارائه تسهیلات ارزان‌قیمت در نظر گرفته‌ایم. نکته مهم دیگر این است که نباید اجازه دهیم هیچ واحد صنعتی و خدماتی و تجاری‌ای بدون پروتکل بهداشتی بازگشایی شود که در این مورد هم باید تصمیم‌های درست و جدی‌ای گرفته شود.
باتوجه به منابع موجود و کارهایی که به‌طور واقعی انجام می‌شود، وضعیت تحریم‌ها، اجرای فاصله‌گذاری، تعمیم نیافتن فقر و سرپاماندن اقتصاد، باید سیاست‌گذاری کرد و از همه اقتصاددان‌ها دعوت می‌کنم که با در نظرگرفتن این عناصر پیشنهادهای سیاستی و عملیاتی خود را به دولت و ستاد اقتصادی کرونا ارائه دهند.
علی ربیعی- سخنگوی دولت


چاپ