توسعه نامتوازن زنجیره فولاد

توسعه نامتوازن در زنجیره آهن و فولاد کشور یکی از معضلاتی است که هر از گاه گریبان یکی از حلقه‌های این زنجیره را گرفته و تولید را مختل می‌کند، در عین حال این بی‌توازنی می‌تواند تحقق برنامه‌های توسعه‌ای کشور برای این صنعت را نیز دچار ایراد کند.

دوگانه توسعه برق یا فولاد

در افق ۱۴۰۴ تولید ۵۵ میلیون تن فولاد هدف‌گذاری شده و خوشبختانه تا اینجای مسیر خوب پیش رفته‌ایم. این هدف‌گذاری براساس ظرفیت‌های معدنی و انرژی در کشور برنامه‌ریزی شده است. تولید فولاد با بهره‌گیری از این منابع به‌منزله ارزش‌آفرینی، توسعه اقتصادی و اشتغالزایی است. حال چنانچه هر روز به بهانه‌ای مانعی تازه در مسیر فعالیت این صنایع ایجاد شود، نباید به تداوم تولید و توسعه در این صنعت امید چندانی داشت.

در واقع نمی‌توان درحال‌حاضر که سرمایه قابل‌توجهی به توسعه این صنعت مادر و استراتژیک اختصاص داده شده، با تغییر شرایط، روند فعالیت صنایع را دشوار کرد. چنانچه قرار باشد هر روز سدی تازه در مسیر توسعه این صنعت ایجاد شود، نباید به تحقق اهداف توسعه‌ای در این صنعت امیدوار باشیم. علاوه بر این، بسیاری از شرکت‌های فولادی بورسی هستند و با توجه به سهم قابل‌توجه شرکت‌های فولادی از کل ارزش بازار بورس و اوراق بهادار کشور، نمی‌توان با سیاست‌گذاری اشتباه باعث متضرر شدن بخشی از مردم شد. هر نوع تغییری در روند اختصاص انرژی به فولادسازان به منزله کاهش درآمدزایی و در ادامه افت سودآوری آنها خواهد بود.

بسیاری از فولادسازان فعالیت خود را بر مبنای بهره‌گیری از ظرفیت‌های انرژی در کشور آغاز کرده‌اند؛ بنابراین نمی‌توان در نیمه راه به یکباره سیاست‌ها را تغییر داد و نسبت به تاثیر آن بر عملکرد فولادسازان بی‌تفاوت بود. کشور در طول سال‌های گذشته با چالش‌های اساسی روبه‌رو بوده که عملکرد فولادسازان را تحت‌تاثیر قرار داده است. به‌عنوان مثال، تحریم‌ها و محدودیت‌های بین‌المللی همچون سدی در مسیر فعالیت فولادسازان قرار گرفته است. صنعت فولاد ایران در ۲ سال گذشته بارها از سوی ایالات متحده تحریم شده و همین موضوع نیز ضربه‌هایی را به این صنعت وارد و تداوم فعالیت آن را بیش از پیش دشوار کرده است.

در این میان، وجود انواع بروکراسی‌های اداری، تغییر مداوم قوانین، نابسامانی‌های اقتصادی حاکم بر کشور و... از دیگر مواردی هستند که چالش‌های حاکم بر این حوزه را بیش از پیش افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی از سیاست‌گذاران انتظار نمی‌رود دشواری‌های موجود در مسیر فعالیت صنایع معدنی و به‌ویژه فولاد را نادیده بگیرند و بدین‌ترتیب روند تولید و فعالیت آنها را دشوارتر کنند.

چنانچه امتیازهای وابسته به منابع انرژی حذف شود، صاحبان سرمایه با چه امیدی به فعالیت خود در اران ادامه بدهند؟ بدون تردید این دست اقدامات فقط به خروج سرمایه از کشور و انتقال آن به سایر کشورها منجر می‌شود. در چنین شرایطی، صاحبان سرمایه ترجیح می‌دهند فعالیت خود را به سایر کشورها منتقل کنند؛ بنابراین این سیاست‌ها نه‌تنها در نهایت نتایج مثبتی را برای اقتصاد کشور به‌دنبال نخواهد داشت، بلکه به خروج بخش قابل‌توجهی از سرمایه از صنعت فولاد منجر می‌شود و در ادامه شاهد از بین رفتن موقعیت‌های شغلی متعددی در کشور خواهیم بود.

صنعتگران در شرایط تحریمی امکان ورود تجهیزات، قطعات یدکی و... را ندارد؛ در همین حال ناچارند محصول خود را به‌دلیل محدودیت‌های یادشده پایین‌تر از نرخ جهانی به فروش برساند و هزینه مضاعفی برای انتقال پول بپردازند؛ حال با سخت‌تر شدن شرایط تولید در داخل کشور، امکان تداوم فعالیت از آنها سلب خواهد شد. به‌علاوه آنکه از رقابت‌پذیری صنایع فولاد در سطح جهانی نیز کاسته می‌شود.

علاوه بر تمام موارد یادشده با آزاد شدن نرخ برق صنایع فولاد شاهد رشد هزینه تمام‌شده تولید این محصول خواهیم بود. در چنین شرایطی، تولید برای بسیاری از مجموعه‌های خصوصی و کوچک دیگر صرفه اقتصادی نخواهد داشت؛ بنابراین برخی از این واحدها ناچار خواهند بود، فعالیت خود را متوقف کنند. در همین حال از میزان سوددهی مجموعه‌های بزرگ فولادی نیز کاسته می‌شود و تاثیر این موارد به بازار فولاد منعکس خواهد شد.

سیدرضا شهرستانی- عضو هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران

منشأ خاموشی‌ها کجاست؟

پدیده خاموشی زمانی رخ می‌دهد که عرضه برق در مقابل تقاضا دچار کمبود شود.

ناوگان حمل‌ونقل جاده‌ای نیازمند نوسازی

بی‌توجهی به موضوع نوسازی ناوگان حمل‌ونقل در برنامه‌های کشوری موضوع جدیدی نیست و سال‌هاست با این معضل جدی مواجهیم.

آنالیز نرخ کالا و خدمات با توجه به منطق بازار

اقتصاد ایران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی دچار دوگانگی‌های گوناگون بین اقتصاد بازار و برنامه‌ای شده و این صفت شترمرغی در مقاطع مختلف زمانی، دچار سردرگمی در اجرای برنامه‌های اقتصادی شده و آسیب زیادی به روند رشد اقتصادی زده و موفقیت‌های پیش‌روی برنامه‌ریزان و مجریان را دچار خلل کرده است.

تشت ورشکستگی آب از بام افتاد

فعالان محیط‌زیستی در طول سال‌های اخیر مدام از وقوع یک ابربحران آبی در کشورمان خبر داده‌اند و با وجود همه این هشدارها، مقوله نجات محیط‌زیست در اذهان مدیران و حتی بخش بزرگی از جامعه، یک موضوع «لوکس» و غیرضروری به‌شمار آمده است.