پنج‌شنبه 31 خرداد 1403 - 20 Jun 2024
کد خبر: 111434
نویسنده:
تاریخ انتشار: 1403/03/22 06:20
الزامات توسعه مشاغل بررسی شد

آینده امن در گرو توسعه مشاغل سبز

انتشار فزاینده گازهای گلخانه‌ای در نتیجه افزایش تولید در جهان وضعیت محیط‌زیست کره زمین را به‌تدریج در شرایط ناهمگون محیطی  قرار داده است.
آینده امن در گرو توسعه مشاغل سبز

این شرایط منجر به بروز مخاطرات اقلیمی و حتی انسانی در مناطقی می‌شود که در خط مقدم تغییرات اقلیمی قرار دارند نظیر منطقه خاورمیانه. بنابراین لزوم توسعه مشاغل سبز یکی از مهم‌ترین راهکارهایی است که باید بیش از گذشته بر آن تاکید کرد؛ در واقع 3 برابر شدن ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰، کاهش سریع انتشار گازهای گلخانه‌ای و تامین مالی حیاتی آب و هوا، مهم‌ترین موضوعاتی بود که در اجلاس سرانه تغییرات اقلیمی ۲۸cop موردتوجه قرار گرفت. اکنون مشاغل دوستدار محیط‌زیست و مرتبط با تولید انرژی، محصولات و فناوری‌های پاک به‌عنوان مشاغل سبز به‌شمار می‌روند. این مشاغل در نتیجه کربن‌زدایی از اقتصاد و توسعه اقتصاد سیرکولار یا دورانی ایجاد می‌شوند یا از انطباق مشاغل موجود با واقعیت «سبز» جدید به‌وجود می‌آیند و ملزم به رعایت استانداردهای ایمنی و بهداشت حرفه‌ای در واحدهای شغلی مربوط به خود هستند. متخصص منابع آب، کارشناس مهندسی محیط‌زیست، کارشناس حوزه کشاورزی، مهندسی برق و نجاران و کارگران ساختمانی ازجمله مشاغل سبز شناخته‌شده هستند. در گزارش پیش‌رو صمت به الزامات توسعه مشاغل سبز در ایران پرداخته است.

چه شغل‌هایی باید سبز باشند؟

انرژی یکی از مهم‌ترین حوزه‌های شغلی است که الزام به سبز بودن آن به‌شدت احساس می‌شود. به‌نقل از آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر، این نوع از انرژی‌ها در سال ۲۰۱۷ بیش از ۵۰۰ هزار شغل جدید ایجاد کردند که معادل ۵.۳ درصد افزایش نسبت به سال ۲۰۱۶ بود. تخمین زده می‌شود که این بخش بیش از ۱۰ میلیون فرد را به‌کار گیرد. همچنین براساس موسسه تحقیقاتی کشاورزی ارگانیک، بازار این نوع کشاورزی هنوز روند رو به رشدی در جهان دارد و در بسیاری کشورها تا 2برابر افزایش یافته است. گفتنی است، ایالات‌متحده در تولید غذاهای ارگانیک ۶.۴ درصد افزایش را در سال ۲۰۱۷ تجربه کرد و به ۴۳هزار و۷۰۰ میلیون یورو رسید. طراحی دیگر شغلی است که نیازمند سبز شدن است. سیاست‌های اروپایی نیازمند میزان بازیافت زیاد و روبه رشد و خلق شاخص‌های سختگیرانه‌تری برای طراحی اکو نسبت به گذشته است. این واقعیت به‌علاوه آگاهی زیست‌محیطی بسیاری از مصرف‌کنندگان، باعث شده طراحی به سبک اکو برای محصولات بی‌شمار از بسته‌بندی تا سقف خانه‌ها افزایش یابد که منبع شغلی پررونقی است. در جامعه‌ای که در آن توجه روزافزون به کره زمین وجود دارد، گردشگری اکولوژیک یا اکوتوریسم یک روند در حال رشد است و مشاغلی را ایجاد می‌کند که به فعالیت‌هایی مانند طراحی تجربه‌های ماجراجویانه، خلق مسیرهای جدید در کوه‌های مرتفع، کشف مناطق محافظت‌شده و همچنین بازسازی مناطق روستایی مانند دهکده‌های اکو که در خطر ناپدید شدن هستند، مرتبط است. دیگر حوزه مهمی که تاکید بر سبز شدنش وجود دارد، حمل و نقل است. این بخش مسئول بیش از ۳۰ درصد انتشار دی‌اکسیدکربن در اتحادیه اروپا است که ۷۲ درصد آن مربوط به حمل‌ونقل زمینی است. بسیاری کشورها در حال ‌حاضر برای کاهش شدید انتشار دی‌اکسیدکربن از حمل‌ونقل، اقدامات جدی اتخاذ کرده‌اند و برنامه‌ریزی اتحادیه اروپا نیز برای کاهش ۶۰ درصدی آن تا سال ۲۰۵۰ نسبت به ۱۹۹۰ است که ایجاد فرصت‌های شغلی زیادی را در بخش وسایل نقلیه الکتریک و حمل‌ونقل ریلی الکتریک به‌دنبال دارد.

اقتصادی بدون تخریب حیات

امین فرجی، رئیس مرکز تحقیقات هوشمندسازی در گفت‌وگو با صمت ضمن تشریح اقتصاد سبز و درآمدهای پایدار در شهرها گفت: اشتغال سبز به آن نوع از اشتغال می‌گویند که مولد است و سیکل معیوب ندارد و حداقل اثرات منفی به‌ویژه در حوزه محیط‌زیست را داراست.

وی گفت: در حوزه شهرداری‌ها اگر بخواهیم تعریفی از اشتغال سبز ارائه دهیم، مانایی درآمد به‌عنوان یک مولفه مهم باید در نظر گرفته شود. یعنی درآمد حاصله هم پایدار است و هم استمرار دارد. در واقع هم پاک است و هم سیکل هزینه‌زایی را ایجاد نمی‌کند. یعنی به‌ازای ریالی که هزینه کسب می‌کنیم، مجبور نیستیم هزینه صرف کنیم. به‌عبارت روشن‌تر برای مثال در حوزه فروش تراکم در عرصه شهری که می‌تواند درآمدهایی را برای شهرداری به‌ارمغان بیاورد، اما شهرداری مجبور است تا در نهایت هزینه‌های بیشتری را صرف کند.

وی افزود: اشتغال سبز یعنی اشتغالی که بدون نیاز به تخریب منابع حیاتی، ثروت‌آفرین باشد. گفتنی است، مشاغل سبز ارتباط گسترده‌ای با شهر هوشمند دارند و به‌طورمستقیم ارتباط خود را با اقتصاد دانش‌بنیان برقرار می‌کنند. همان اقتصادی که مبتنی بر دانش و خلق فکر و تعالی آن برای ثروت است. گفتنی است، موضوع تداوم‌پذیری اقتصاد دانش‌بنیان به‌ویژه دوستدار محیط‌زیست بودن آن و زنجیره تعالی و مستمر شغلی که ایجاد می‌کند از اهمیت زیادی برخوردار است.

به‌گفته وی، ارتباط پیشین و پسینی که این حوزه شغلی ایجاد می‌کند، در مقایسه با مشاغل غیردانشی نظیر فروش مواد خام از ارزش بالایی برخوردار هستند.

فرجی گفت: یکی از نکات کلیدی و اساسی، توجه اکوسیستم نوآوری است و کسب‌وکارهای پلتفرمی و کاهش تقاضا در عرصه محیطی و توسعه تقاضا در فضای پلتفرمی است. برای این موضوع تسهیل فضای کسب‌وکار در این عرصه می‌تواند باعث نگهداشت جمعیت و جلوگیری از مهاجرت نخبگان باشد. نمونه بارز آن، شروع رمزارزهایی است که بسیار قابل‌توجه قرار گرفته‌اند.

وی افزود: البته در حوزه کلان‌تر، موضوع حکمرانی اهمیت ویژه دارد. تاکید و تمرکز اقتصاد سبز یا پایدار حفظ و حراست از منابع محیط‌زیست است. نام دیگر اقتصاد سبز، اقتصاد آنلاین است که خلاف اقتصاد آفلاین که تمرکز آن بهره‌گیری و استفاده از انرژی‌های فسیلی در زنجیزه نهایی است، در این نوع اقتصاد ظرفیت‌های هوشمند اتصال پیدا می‌کنند. در واقع به‌دلیل استفاده حداکثری از ظرفیت‌های موجود به‌ویژه با طرح مفهومی نظیر اقتصاد اشتراکی به‌طورطبیعی توجه آن روی خلق محصول به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم با صرف حداقل انرژی است.

به‌گفته وی، این امر در نهایت بهره‌وری حداکثری را به‌دنبال دارد و در نهایت منجر به کاهش مصرف انرژی و ایجاد مشاغلی با عناوینی چون صنعت سبز و هوشمند می‌شود. نمونه آن را می‌توان در نصب سنسورهایی که زمان‌های پیک مصرف انرژی را اندازه‌گیری می‌کنند و با ارسال به‌موقع انرژی، به‌درستی مدیریت کرد.

شغل‌هایی که ماهران کمی دارند

در ادامه گزارش به انعکاس یکی از نظریه‌پردازان در زمینه مهارت‌های شغلی پرداختیم. آلن بلو، یکی از بنیان‌گذاران LinkedIn درباره اینکه چگونه نیروی کار جهان برای آینده‌ای سبز آماده شود، به یورونیوز گفته است: امروز میلیون‌ها شغل سبز برای افراد با مهارت‌های مناسب باز است، اما مشکل اصلی فقدان مهارت‌های لازم است. به‌گفته وی، کمبود قابل‌توجه مهارت‌های پایدار، پیشرفت در انتقال سبز را به‌خطر می‌اندازد و زمان کافی برای از بین بردن شکاف موجود در افزایش مهارت‌های سبز افراد نداریم.

بلو گفت: وقتی به مشاغل سبز فکر می‌کنیم، معمولا مشاغلی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر و کیفیت منابع آب به ذهن خطور می‌کند. اما نکته جالب درباره مهارت‌های سبز این است که آنها در واقع بسیار گسترده‌تر از آنچه تصور می‌کنید، توزیع شده‌اند. در واقع بیش از ۵۰ درصد از مشاغل  قرار است تبدیل شوند تا برخی از مهارت‌های سبز را در خود بگنجانند.

آلن بلو، به استناد گزارشی که چندی پیش در لینکدین منتشر شد، گفت: شرکت‌های بیشتری به‌دنبال استخدام افرادی با مهارت‌های سبز هستند و استخدام سبز در مقایسه با سایر صنایع حدود ۲۵ درصد افزایش یافته است. تولید خودروهای الکتریک، باتری‌های خورشیدی و فناوری سبز؛ همه اینها در حال گسترش هستند.

وی افزود: اما مسئله این است که تعداد افراد دارای مهارت‌های سبز کمابیش از هر 8 نفر یک نفر و از هر ۹ نفر در اروپا یک نفر است و این تعداد هر سال با نرخی حدود ۹ درصد در حال افزایش است. باید بدانیم که بدون افرادی که مهارت انجام کار سبز کردن هر جنبه از جامعه ما را داشته باشند، پیشرفت در تمام وعده‌های مهم تحول‌آفرینی که در ۲۸COP داده شده است، بسیار کندتر از آنچه ما نیاز داریم، پیش می‌رود.

فکری به حال ارتقای مهارت‌ها کنید

بلو گفت: در دنیای فناوری ۱۵سال طول کشید تا ماهران و مهندسانی را که مهارت کافی داشته باشند، جذب کنیم که امروز هنوز به نیازها غلبه نکرده‌ایم و درباره توسعه مشاغل سبز، این میزان زمان وجود ندارد و باید فکر دیگری برای ارتقای مهارت‌ها کنیم.

وی بااشاره به بازیگرانی که می‌توانند شکاف نیروی شغل در مشاغل سبز را پر کنند، گفت: 3 بازیگر اصلی برای اطمینان از وجود افراد کافی با مهارت‌های سبز برای انجام کار وجود دارد. نخستین مورد، کارفرمایان است، زیرا، به‌ناچار، کار به‌دست آن شرکت‌هایی خواهد افتاد که مزارع بادی را راه‌اندازی می‌کنند، شبکه‌های برق را بهبود می‌بخشند و به تمام کارهای دیگری که در ایجاد این انتقال دخیل هستند،می‌پردازند.

این کارشناس ضمن مقایسه با روزهای اولیه دره سیلیکون گفت: زمانی که در دره سیلیکون مهندس کافی وجود نداشت و شرکت‌ها مجبور بودند در نحوه آموزش افراد خود، خلاقیت زیادی به‌خرج دهند. به‌عنوان مثال، برنامه‌های آموزشی فشرده برای کارکنان موجود و طرح‌های کارآموزی. اکنون برای بهبود مهارت‌های سبز، شرکت‌های موفق باید همین کار را انجام دهند تا برای‌ گذار سبز آماده شوند. بلو گفت: بزرگ‌ترین بازیگر بعدی، سرمایه‌گذاران هستند. آنها مسئولیت دارند از بازده پروژه‌های زیست‌محیطی که در آنها سرمایه‌گذاری می‌کنند، مطمئن شوند. به‌عبارت روشن‌تر، سرمایه‌گذاران وقتی پروژه‌های سبز را می‌بینند، غالبا حوزه‌ای پرخطر ارزیابی می‌کنند، چراکه فقدان نیروی کار ماهر امری خطرساز است. به‌اعتقاد من، یکی از راه‌هایی است که هم ریسک را کاهش می‌دهد و هم شکاف را برای مهارت‌های سبز کم می‌کند، ابتدا آموزش بعد سرمایه‌گذاری است.

سخن پایانی

بدیهی است، دانش و مهارت‌های جدید تاثیر بسزایی در ایجاد فرصت‌های کارآفرینی سبز دارند.

اشتغال سبز شروع اقتصاد سبز است، با ایجاد اشتغال سبز برای جوانان رشد اقتصاد افزایش می‌یابد و به پیشرفت کشور کمک می‌کند.

مشاغل سبز با کاهش مصرف انرژی و به‌حداقل رساندن پسماند، تاثیرات منفی زیست‌محیطی را کاهش می‌دهند و در نهایت توسعه اقتصادی را از منظر محیط‌زیست پایدار می‌کنند.


کپی لینک کوتاه خبر: https://smtnews.ir/d/4j657e