پرداخت‌ سالانه ۹۰۰هزار میلیارد تومان یارانه، توجیه اقتصادی ندارد

قابلیت ثبت مصرف بنزین ایران در گینس

گروه معدن: درحال‌حاضر ظرفیت تولید بنزین ایران حدود ۱۱۰میلیون لیتر در روز و متوسط میزان مصرف حدود ۹۴ میلیون لیتر در روز اعلام شده است.

بر اساس گفته‌های مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، این میزان مصرف با تعداد خودروهای موجود سازگاری ندارد و این عدد را می‌توان در گینس به عنوان آماری منفی ثبت کرد.
به ‌گزارش ایسنا، تعداد خودروها در ایران به ازای هر ۱۰۰۰ نفر، ۲۴۰ دستگاه و متوسط مصرف روزانه بنزین در سال ۱۳۹۷ حدود ۸۸ میلیون لیتر بوده است. بر اساس اعلام موسسه مطالعات و کنترل ترافیک تهران، مصرف بنزین در سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۷ کمی کمتر از ۵۰ درصد افزایش داشته است. این در شرایطی است که سال گذشته ایران از فهرست کشورهای وارد‌کننده بنزین خارج شد که همین مسئله لزوم توجه به میزان مصرف را بیشتر کرده است.
بسیاری از کارشناسان بر این باورند که برای کاهش مصرف بنزین می‌توان در مرحله نخست به تولید و استفاده از خودروهای کم‌مصرف روی‌آورد، سیاست بعدی با توجه به حجم ذخایر گاز کشور می‌تواند برنامه جایگزینی سوخت سی‌ان‌جی با بنزین باشد، همچنین گسترش حمل‌ونقل عمومی‌ یا سیاست‌های قیمتی می‌تواند باعث کنترل و کاهش مصرف بنزین در کشور شود.
در این باره علیرضا صادق‌آبادی، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران تاکید دارد که سیاست‌گذاران باید همیشه نسبت به مصرف بنزین در کشور حساس باشند و تا زمانی که در بودجه کشور محلی برای واردات بنزین یا درآمدی برای ایران از محل صادرات آن در‌نظر گرفته نشود، سیاست‌گذاران نسبت به هشدارهای افزایش مصرف واکنشی نشان نمی‌دهند و در واقع نسبت به آن حساسیت ندارند.
به گفته وی، سیاست‌گذار حساسیتی بر افزایش مصرف ندارد و این به دلیل تامین سوخت از داخل است چراکه تولید داخلی بنزین نه بر واردات و نه بر صادرات اثری ندارد.


روند صعودی مصرف بنزین
همچنین چندی‌پیش، محسن دلاویز، مدیرعامل شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت به ایسنا گفته بود که مصرف نهایی انرژی در سال ۱۳۹۵ معادل ۱۳۴۸.۶۵ میلیون بشکه معادل نفت خام بوده که حدود ۲۴ درصد آن معادل ۳۲۰ میلیون بشکه نفت خام در بخش حمل‌ونقل مصرف شده است.(۴۸ درصد بنزین، ۳۴ درصد نفت‌گاز و ۱۵ درصد گاز طبیعی) که از این میزان مصرف انرژی در بخش حمل‌ونقل حدود ۲۷۳ میلیون بشکه معادل نفت خام آن در بخش فرآورده‌های نفتی بوده است.
وی در ادامه با بیان اینکه متوسط مصرف روزانه بنزین در سال ۱۳۹۶ حدود ۸۰.۷ میلیون لیتر و در سال ۱۳۹۷ حدود ۸۷.۷ میلیون لیتر بوده است، تصریح کرد: در این راستا رشد مصرف بنزین در سال ۱۳۹۷ نسبت به سال ۱۳۹۰، معادل ۴۶.۵ درصد و همچنین رشد مصرف بنزین در سال ۱۳۹۶ نسبت به سال ۱۳۹۵ بیش از ۸ درصد بوده است.
به گفته مدیرعامل شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت، در سال ۱۳۹۶ به طور متوسط روزانه ۵۱.۷ میلیون دلار یارانه‌(۱۳.۱ میلیون دلار یارانه بابت بنزین و ۳۸.۶ میلیون دلار یارانه بابت نفت گاز) پرداخت شده است.


راهی برای کاهش مصرف سوخت
از سوی دیگر، منطقی کردن سهم هر یک از مدل‌های حمل‌ونقل از کل حمل‌ونقل ایران، توسعه حمل‌ونقل ریلی و کاهش مصرف سوخت در خودروهای تولیدی و ارتقای فناوری تولید خودرو و موتورسیکلت و حرکت به سمت تولید هیبریدی و الکتریکی بخشی از اقدام‌ها در این حوزه اعلام شده است. بر این اساس، ارتقای کیفیت و کارکرد ناوگان حمل‌ونقل کشور(نوسازی ناوگان)، اصلاح، تکمیل، بهبود و تدوین قوانین و مقررات و استانداردهای مرتبط با مصرف سوخت و حمل‌ونقل و نظارت بر اجرای درست آنها، اصلاح و بهبود وضعیت ترافیک و کاهش تقاضای سفر، استفاده از سوخت‌های اقتصادی و سالم‌تر با رویکرد سوخت‌های تجدیدپذیر، بهینه‌کردن کیفیت سوخت‌ها و سایر فرآورده‌های نفتی مورد مصرف در خودروها و نحوه توزیع آنها و فرهنگ‌سازی، آموزش و اطلاع‌رسانی، مهم‌ترین مواردی است که در این حوزه مورد توجه قرار گرفته است.


فرسودگی ۱.۹ میلیون خودرو
اما درباره روند کاهشی میزان ۲‌CO خودروها از سال ۸۲ تا ۹۶، مدیرعامل شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت اعلام کرده که میانگین وزنی مصرف سوخت خودروهای تولیدی در اتحادیه اروپا در سال ۲۰۱۵ میلادی برابر ۵.۶ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر‌(معادل ۱۳۰ گرم بر کیلومتر انتشار ۲‌CO) بوده که این عدد در سال ۲۰۲۰ میلادی باید به ۴.۱ لیتر در‌ ۱۰۰ ‌کیلومتر‌(معادل ۹۵ گرم بر کیلومتر انتشار ۲‌CO) برسد که هدف‌گذاری امریکا برای سال۲۰۲۰ (۹۹-۹۸خورشیدی) مقدار ۵.۵ لیتر در ۱۰۰کیلومتر است. باید توجه کرد که اتحادیه اروپا در صورت رعایت نشدن حدود مجاز تعیین‌شده، جرایم سنگینی برای تولید‌کنندگان لحاظ کرده است؛ جرایم لحاظ‌شده برای انتشار بیش از حد مجاز در دو مرحله در نظر گرفته شده است به ‌طوری ‌که بین سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۹ میلادی (۱۳۹۱ تا ۱۳۹۸خورشیدی) برای یک گرم بر کیلومتر اول اضافه‌تر از حد مجاز، ۵ یورو به ازای هر خودرو، برای یک گرم بر کیلومتر دوم اضافه‌تر از حد مجاز، ۱۵ یورو به‌ازای هر خودرو، برای یک گرم بر کیلومتر سوم اضافه‌تر از حد مجاز، ۲۵ یورو به‌ازای هر خودرو و برای میزان انتشارهای بیشتر از ۳ گرم بر کیلومتر از حد مجاز، مقدار ۹۵ یورو برای هر گرم بر کیلومتر به‌ازای هر خودرو گرفته می‌شود.
 به اعتقاد کارشناسان، پرداخت سالانه ۹۰۰ هزار میلیارد تومان یارانه، در شرایطی که بودجه سالانه حدود ۴۰۰ هزار میلیارد تومان است، هیچ توجیه اقتصادی ندارد و لازم است هر چه سریع‌تر، روند غیربهینه تخصیص یارانه به بخش انرژی کشور اصلاح شود، البته و بدون تردید نمی‌توان یک‌شبه، مسیر اصلاح الگوی مصرف انرژی را طی کرد و لازم است در این فرآیند، حمایت از دهک‌های کم‌درآمد جامعه به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرد.
 با تمام این اوصاف، اصلاح الگوی مصرف انرژی در ایران به یک الزام تبدیل شده و استقرار مدیریت انرژی در صنایع مختلف نیز از جمله اقدام‌هایی است که به بهبود مصرف کمک می‌کند. بر این اساس، فرهنگ‌سازی از الزام‌های بهینه‌سازی مصرف سوخت عنوان شده و شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت هم اعلام کرده با توجه به این مهم، طرحی را با مشارکت دانش‌آموزان کلید زده که پایش‌های این شرکت نشان می‌دهد این طرح نتایج خوبی هم داشته است. در نتیجه، مباحث مرتبط با اصلاح الگوی مصرف انرژی با حمایت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت آموزش و پرورش، در مد‌رسه‌ها و دانشگاه‌های کشور باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.


چاپ