با ساخت و راه‌اندازی کارخانه فرآوری معدن مهدی‌آباد محقق می‌شود.

بازار باریت منطقه خلیج‌فارس در دست ایران

نرگس قیصری - گروه معدن : باریت را می‌توان یکی از مواد اولیه و مهم در صنعت پتروشیمی دانست که از ارزش اقتصادی بالایی برخوردار است و می‌تواند بازار مصرفی مناسبی را در کشورهای حوزه خلیج‌فارس داشته باشد.

با وجودی که معدن باریت مهدی‌آباد با ذخیره ۱۱۳میلیون تنی به‌عنوان بزرگترین ذخیره در ایران شناخته می‌شود اما تاکنون اقدامی برای فرآوری این محصول به صورت گسترده انجام نشده و ذخایر برداشته شده از آن به شکل خام وارد بازار می‌شود. حال با توجه به نیاز صنایع داخلی به این محصول و بازار مصرفی مناسبی که در کشورهای حاشیه خلیج‌فارس برای باریت وجود دارد، سبب شده تا مسئولان و فعالان این حوزه با توجه بیشتر به معدن باریت که در کنار ذخیره بزرگ سرب و روی ایران قرار دارد، زمینه را برای تولید محصول نهایی فراهم کنند، به این ترتیب که با برگزاری فراخوان به‌منظور انتخاب سرمایه‌گذار و پیمانکار برای ساخت کارخانه به این مهم دست پیدا کنند. اما آنچه مسلم است بالا بودن ارزش اقتصادی باریت فرآوری شده در مقابل کلوخه باریت است که در صورت توجه به این موضوع ضمن جلوگیری از خام فروشی، می‌توان نسبت به تولید محصول نهایی اقدام کرده و به عنوان یکی از تولیدکنندگان بزرگ منطقه وارد بازار این محصول شد.
امین صفری‌مذهبی، مدیر مجتمع معدن مهدی‌آباد درباره معدن باریت و فعالیت‌های انجام شده این مجموعه به صمت گفت: در ارزیابی‌هایی که در سال ۱۳۹۲ انجام شد میزان ذخیره معدن باریت مهدی‌آباد رقمی افزون‌بر ۱۱۳میلیون تن بود که به عنوان بزرگترین ذخیره باریت کشور شناخته شد.
وی در ادامه به میزان برداشت باریت از این معدن اشاره کرد و گفت: با برنامه‌ریزی‌های انجام شده میزان برداشت در امسال ۴۰۰هزار تن، در سال ۱۳۹۵ رقمی بیش از ۵۰۰هزار تن و در سال ۱۳۹۶ حدود یک‌میلیون تن خواهد بود.
وی درباره برنامه‌هایی که برای استفاده بهینه و تولید محصول از این ذخیره عظیم معدنی انجام شده، اظهار کرد: فراخوانی در قالب مناقصه برای ساخت کارخانه فرآوری پودر باریت برگزار شد که بعد از بررسی‌های انجام شده از بین متقاضیان ۳ شرکت نمره و امتیاز کیفی لازم را کسب کردند تا بعد از مشخص شدن قیمت‌های پیشنهادی از سوی آنها نسبت به انتخاب پیمانکار برای آغاز پروژه اقدام شود.
مدیر مجتمع معدن مهدی‌آباد به شرایط ساخت کارخانه اشاره کرد و افزود: مدت زمان ساخت کارخانه پودر فرآوری باریت ۱۸ ماه در نظر گرفته شده است تا در مدت ۱۵ سال، باریت استخراج شده را تحویل داده و در مقابل پودر باریت فرآوری شده را تولید کنند.


فروش کلوخه باریت
صفری در ادامه گفت: درحال‌حاضر ۴۰۰ هزار تن محصولی که از معدن استخراج می‌شود از طریق مزایده و دوره‌ای به شکل کلوخه و خام به شرکت‌هایی که در زمینه فرآوری این محصول فعالیت می‌کنند فروخته شده و آنها با فرآوری و تولید محصول نهایی، آن را در داخل کشور یا کشورهای حاشیه خلیج‌فارس به‌عنوان مصرف‌کننده این محصول صادر می‌کنند.وی بیان کرد: مدت زمان کوتاهی است که فروش باریت معدن مهدی‌آباد آغاز شده و می‌توان گفت جزو کانی‌هایی است که از ارزش اقتصادی بالایی نسبت به برخی دیگر از مواد معدنی برخوردار است. اما از آنجایی که ذخایر سرب و روی معدن مهدی‌آباد رقم قابل‌توجهی را به خود اختصاص داده است از این‌رو باریت در حاشیه قرار گرفته و توجه چندانی به این ذخیره نشده بود. در چند سال گذشته تنها شرکت «نوین معدن» میزان بسیار کمی بین ۵۰ تا ۶۰هزار تن در سال از معدن برداشت می‌کرد و با رقمی پایین به فروش می‌رساند. بعد از گذشت مدتی از فعالیت این شرکت، استخراج باریت حدود ۳ سال متوقف شد تا اینکه در ۷ ماه گذشته شاهد شروع فعالیت و برداشت از این معدن شدیم.صفری با بیان اینکه باریت به‌عنوان یکی از مواد کاربردی در صنایع نفتی و پتروشیمی شناخته می‌شود در ادامه افزود: با توجه به بالا بودن میزان ذخایر باریت معدن مهدی‌آباد و وزن مخصوص و استاندارد آن، هم‌اکنون شرکت‌های نفتی و صنایع پتروشیمی محصولات این معدن را تامین‌کننده نیاز خود می‌دانند. درحال‌حاضر قیمت باریت مهدی‌آباد به‌عنوان نرخ مرجع در کشور شناخته شده و براساس آن دیگر محصولات نرخ‌گذاری می‌شود.


فرصت مطالعاتی برای شرکت‌کننده‌ها
صفری درباره پروژه راه‌اندازی کارخانه فرآوری گفت: مدت زمان مشخصی به ۳ شرکت منتخب برای مطالعه داده خواهد شد تا با بررسی اوضاع و شرایط، قیمت مورد نظر را پیشنهاد داده و در آخر شرکت برنده نسبت به احداث کارخانه و راه‌اندازی آن اقدام کند. گفتنی است که یکی از شرکت‌های انتخاب شده در حوزه معدن و فرآوری مواد و دو شرکت دیگر در حوزه باریت فعالیت داشته و هر سه آنها خصوصی هستند که ۴۵روز تا دو ماه فرصت برای مطالعه در اختیار آنها قرار خواهد گرفت.
وی در ادامه گفت: باریتی که هم‌اکنون به شکل کلوخه فروخته می‌شود وزن مورد تایید شرکت نفت یعنی ۲/۴ تن بر مترمکعب را داراست و ذخایر زیادی از آن موجود بوده که به صورت خام به فروش می‌رسد. اما باریتی که برای فرآوری در اختیار کارخانه قرار می‌گیرد از وزن مخصوص ۸/۳ تن بر مترمکعب برخوردار است و برای تولید محصول نهایی نیاز است با انجام عملیات فرآوری و با پرعیارسازی آن را به وزن ۴/۲ تن بر مترمکعب رسانده و در آخر به محصول نهایی تبدیل کرد.
صفری اظهار کرد: یکی از امتیازاتی که برای شرکت برنده این طرح در نظر گرفته شده این است که با بررسی زیرساخت‌های موجود و سنجیدن شرایط راه‌اندازی، کارخانه در شهرستان مهریز ساخته شود و در کنار معدن نباشد.
مدیر مجتمع معدن مهدی‌آباد یکی از اهداف اصلی تولید پودر باریت فرآوری شده را صادرات اعلام کرد و افزود: کشورهای عربی، باریت مورد نیاز خود را اغلب از هند، مالزی و گاهی از مراکش تامین می‌کنند که به‌دلیل مسافت طولانی، هزینه بالایی را برای حمل‌ونقل به خود اختصاص داده و باعث بالا رفتن قیمت تمام شده محصول می‌شود. حال اگر ایران به‌عنوان تولیدکننده این محصول وارد عرصه تولید شود با توجه به نزدیکی ایران، می‌توان علاوه بر تامین نیاز داخل کشور نسبت به صادرات بخش عمده‌ای از تولید که مازاد مصرف است اقدام کرده و به ارزش‌افزوده قابل توجهی رسید. گفتنی است میزان مصرف کشورهای حوزه خلیج‌فارس یک‌میلیون تن بوده و میزان مصرف باریت حدود ۳۰۰هزار تن است.
بالا بودن ارزش‌افزوده محصول نهایی
وی میزان فروش هر تن باریت فرآوری شده را رقمی حدود ۵۰۰هزار تومان اعلام کرد که در مقابل فروش باریت خام که هرتن ۲۰۰هزار تومان است نشان از ارزش بالا و ارزش‌افزوده بالای محصول فرآوری شده آن می‌دهد.
صفری با بیان اینکه بزرگترین ذخیره باریت و استخراج‌کننده این محصول، معدن مهدی‌آباد بوده و به‌عنوان تامین‌کننده نیاز بیشتر شرکت‌های داخلی شناخته شده، از برنامه جداگانه برای سرمایه‌گذاری روی این کانی خبر داد و گفت: با وجود سرمایه‌گذاری ۹۰۰میلیون دلاری که در حوزه سرب و روی معدن مهدی‌آباد انجام شده اما این موضوع باعث نادیده گرفتن ذخایر باریت نشده است. چراکه تاکنون نبود توجه کافی و انجام نشدن فعالیت‌های اکتشافی به‌صورت کامل سبب شده تا اقدام چندانی برای ذخایر باریت انجام نشود.صفری از رشد قیمت باریت خبر داد و افزود: از اواخر سال ۹۲ تا اوایل سال ۹۴ شاهد رشد ۱۶۸درصدی باریت شدیم و دلیل آن را می‌توان در بازاریابی برای آن و شفاف کردن بازار دانست. البته این در حالی است که از سال گذشته با توجه به شرایطی که بر بازار مواد معدنی حاکم بوده شاهد کاهش قیمت آنها هستیم اما باریت ۲۵درصد افزایش قیمت داشته است.


چاپ