فعالان حوزه زغال‌سنگ در گفت‌وگو با صمت درخواست کردند

اصلاح شیوه قیمت‌گذاری برای کنترل بازار

معادن متعدد و ارزشمند بسیاری در کشور وجود دارد که به‌دلایل بسیاری مغفول مانده و مورد بی‌توجهی صاحبان صنایع قرار گرفته‌اند.

یکی از این حوزه‌ها که می‌تواند نقش بسیار تاثیرگذاری در رشد و توسعه کشور داشته باشد، زغال‌سنگ است. زغال‌سنگ یکی از کانی‌های ارزشمند کشور بوده و یکی از منابع سوخت استراتژیک نیز به‌شمار می‌رود و در تمام جهان به‌عنوان منبع مطمئن تولید انرژی کاربرد دارد. اهمیت زغال‌سنگ به‌عنوان یک شاهراه حیاتی تولیدی و اقتصادی شناخته شده است اما وضعیت این صنعت در کشور ما چندان مطلوب نیست. این درحالی است که رشد صنعت زغال‌سنگ و دستیابی به جایگاه واقعی آن در اقتصاد، می‌تواند تاثیر مستقیم و چشمگیری بر اشتغالزایی، توسعه و درآمد ملی داشته باشد. با وجود این مزیت، موانع متعددی در تحقق اهداف یادشده وجود دارد. فعالان این صنعت معتقدند واردات دستگاه‌ها و تجهیزات و روش سنتی بهره‌برداری و اکتشاف در این حوزه از جمله مشکلاتی است که باید رفع شود. در این صورت می‌توان شاهد افزایش میزان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی بود.


واقعی‌سازی نرخ محصول

علاوه بر موارد یادشده برای حل مشکلات حوزه زغال‌سنگ، برخی از کارشناسان معتقدند واقعی‌سازی نرخ محصول در این صنعت می‌تواند شکوفایی قابل‌توجهی را در مناطق توسعه‌نیافته کشور به‌دنبال داشته باشد. کارشناسان در عین حال بر این نکته تاکید دارند که اکنون شرایط برای سرمایه‌گذاری در حوزه زغال‌سنگ کشور که حوزه‌ای کاملا ثمربخش و با نتیجه مطلوب است، مناسب بوده و آینده بسیار درخشانی در انتظار این بخش است. فعالان این صنعت پیش‌بینی می‌کنند با توجه به سرمایه‌گذاری‌های جدید، در سال‌های آینده شاهد ایجاد معدنکاری مدرن در این بخش خواهیم بود و سرمایه‌گذاران جدید سعی می‌کنند با توجه به شرایط زمین‌شناسی معادن زغال‌سنگ از سیستم‌های مکانیزه استفاده کنند. در این صورت، به همان نسبت شاهد کاهش نرخ تمام‌شده تولید و استخراج خواهیم بود.


استراتژی افزایش تولید زغال‌سنگ

سعید صمدی، دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران در گفت‌وگو با صمت با اشاره به مصرف زغال‌سنگ در کشور، گفت: میزان مصرف زغال‌سنگ (کنسانتره) در کشور ما در امسال حدود ۲.۵ میلیون تن برآورده شده و این میزان به آن معناست که برای تامین نیاز داخل، فاصله تولید تا تقاضا باید از طریق واردات تامین شود. به عبارت دیگر، اگر کمتر از ۲.۵ میلیون تن زغال‌سنگ در کشور تولید کنیم، مجبور به واردات خواهیم بود. وی در ادامه توضیح داد: براساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، سال آینده با راه‌اندازی کوره شرکت میدکو، میزان تولید زغال‌سنگ از ۲.۵ به ۳.۵ میلیون تن خواهد رسید.

دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران با تاکید بر اینکه باید در کشور برنامه‌ریزی و استراتژی در راستای افزایش تولید زغال‌سنگ داشته باشیم، گفت: این هدف، از طریق احداث و تکثیر ذخیره‌های جدید و همچنین به‌روز کردن و افزایش تولید ذخایر موجود امکان‌پذیر خواهدبود. صمدی در ادامه اظهارکرد: زغال‌سنگ از معدود کانی‌هایی است که در کشور از ظرفیت کافی برای استخراج برخوردار است. به‌عبارت دیگر، در این حوزه مشکل ذخایر معدنی نداریم. گفتنی است ذخیره قطعی زغال‌سنگ در کشور حدود ۱.۲ میلیارد تن است.


روند ثابت تولید


دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران با اشاره به روند تولید زغال‌سنگ در کشور، بیان کرد: روند تولید این کانی در کشور تقریبا ثابت است اما در ابتدای سال با شروع بحران شیوع بیماری کرونا و تعطیلی‌هایی که به‌دلیل شیوع این بیماری ایجاد شد، با افت تولید در این حوزه مواجه بودیم. صمدی با اشاره به تاثیر شیوع کرونا در روند تولید زغال‌سنگ گفت: در ماه‌های فروردین و اردیبهشت با کاهش شدید تولید زغال‌سنگ مواجه بودیم که البته بعد از اردیبهشت تولید شرایط عادی پیدا کرد و امیدواریم بتوانیم تا پایان سال با همین روند تولید ادامه داده و کاهشی در زمینه تولید نسبت به سال گذشته نداشته باشیم. وی درباره افزایش میزان تولید زغال‌سنگ توضیح داد: هرگونه افزایش تولید در این حوزه، مستلزم اکتشاف و بهره‌برداری از ذخایر جدید و نیازمند تسریع در انجام اقدامات زیرساختی است. صمدی تاکید کرد: امسال، روی آماده‌سازی و گسترش معادن موجود نیز اقداماتی انجام شده است و در مجموع امیدواریم بتوانیم به سقف تولید سال گذشته دست یابیم.


ضرورت اصلاح شیوه قیمت‌گذاری


دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران با اشاره به اصلاح شیوه قیمت‌گذاری‌ها در این حوزه، گفت: یکی از عوامل تاثیرگذار در این زمینه، اصلاح نحوه قیمت‌گذاری‌هاست که این اقدام می‌تواند منجر به رشد بیشتر تولید شود. وی تصریح کرد: زمانی که قیمت‌گذاری‌ها اصلاح شود می‌توان به سرمایه‌گذاری‌های جدید امیدوار بود.

با این همه، اگر بخواهیم شاهد تحولی در زمینه تولید زغال‌سنگ باشیم، باید تغییرات بنیادین در قیمت‌گذاری زغال‌سنگ ایجاد کنیم. با فرمول فعلی قیمت‌گذاری، تنها معادن موجود قادر به ادامه تولید بوده و معادن جدید با توجه به افزایش نرخ تجهیزات، نرخ ارز و... قادر به ورود به این حوزه نخواهند بود. صمدی در ادامه خاطرنشان کرد: انجمن زغال‌سنگ ایران در حال مذاکره با دولت است تا در صورت موافقت روش جدیدی برای قیمت‌گذاری زغال‌سنگ تعیین شود. وی افزود: نرخ زغال‌سنگ وارداتی در شرایط کیفی مشابه، حدود ۸۰ درصد گران‌تر از زغال‌سنگ تولید داخل است و باید فاصله تولیدات داخلی با محصولات وارداتی کاهش یابد.

در این صورت می‌توان به آینده این صنعت و افزایش میزان سرمایه‌گذاری امیدوار بود. دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران با اشاره به هزینه‌های تولید در این صنعت توضیح داد: هزینه‌های تولید زغال‌سنگ در کشور همچنان زیاد است و نسبت به متوسط هزینه‌های در جهان، سطح بالاتری را به خود اختصاص می‌دهد، چراکه هزینه خرید قطعات و تجهیزات افزایش یافته و به همان نسبت نیز هزینه تولید افزایش می‌یابد. همچنین باید در نظر داشت که دستگاه‌ها و تجهیزات مورد استفاده در این بخش وارداتی هستند که با افزایش نرخ ارز، هزینه واردات آنها نیز به‌شدت رشد داشته است و به همان نسبت هزینه تولید برای سرمایه‌گذاری بیشتر خواهد شد. صمدی درباره روند تولید زغال‌سنگ در کشور، بیان کرد: روند تولید این محصول در کشور همچنان سنتی بوده و در صورتی که بخواهیم تغییری در روند تولید ایجاد کنیم در گام نخست باید هزینه تولید را کاهش دهیم.


توسعه ناکافی یک صنعت در کشور


حجت دربانی، مدیرعامل زغال‌سنگ نگین طبس در گفت‌وگو با صمت ضمن اشاره به توسعه صنعت زغال‌سنگ، عنوان کرد: توسعه این صنعت با توجه به نیاز داخلی به‌شدت ناکافی و اندک است. وی در ادامه تاکید کرد: سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در سال‌های اخیر، تنها از طریق شرکت‌های خصوصی بوده است. این در حالی است که تنها در بخش زیرساخت‌ها سرمایه‌گذاری‌ها را به بخش خصوصی واگذار کرده‌اند و سایر بخش‌ها همچنان به صورت حاکمیتی و دستوری انجام می‌شود. مدیرعامل زغال‌سنگ نگین طبس عنوان کرد: میزان سرمایه‌گذاری در این حوزه در چند سال اخیر افزایش و بهبودی نداشته و به برنامه‌ها و اهداف مورد نیاز در این حوزه نرسیده‌ایم. باید در نظر داشت که سرمایه‌گذاری‌ها در این زمینه کافی نبوده و تسهیلات دولت در زمینه استخراج و حمایت‌های ضروری نیز بسیار اندک و ناچیز بوده است. وی خاطرنشان کرد: هزینه تولید در یک‌سال اخیر به‌دلیل تورم شدیدی که در حوزه مالی کشور شاهد بودیم، افزایش چشمگیری یافته است.

همچنین کاهش میزان سرمایه‌گذاری منجر به کاهش میزان بهره‌وری نیز شده که در نهایت شاهدیم نرخ تولید نهایی زغال‌سنگ چند برابر محصول وارداتی است. مدیرعامل زغال‌سنگ نگین طبس عنوان کرد: زمانی که سرمایه‌گذاری و تجهیزات بروزرسانی نشده، نباید انتظار افزایش میزان تولید را داشته باشیم. دربانی خاطرنشان کرد: با اقدامات انجام‌شده در این حوزه، می‌توان انتظار داشت این حوزه سهم قابل‌توجهی از جذب سرمایه را به خود اختصاص دهد. مهم‌ترین اتفاقی که قرار است بیفتد، ورود بزرگ‌ترین شرکت تولیدکننده به این حوزه است که می‌تواند این حوزه را کاملا متحول کند. شرکت زغال‌سنگ پرورده طبس می‌تواند در این حوزه عملکرد بسیار تاثیرگذار و مثبتی داشته باشد البته تا زمانی که توسعه زیرساخت‌ها فراهم نباشد، نمی‌توان به آینده این صنعت امیدوار بود.


سخن پایانی

وضعیت تولید زغال‌سنگ در کشور می‌توانست روند صعودی و رو به رشدی داشته باشد و به آینده این حوزه در سال‌های آینده امیدوار و خوش‌بین باشیم اما عوامل متعدد بسیاری مانع توسعه این حوزه شده است. یکی از این عوامل شیوع بیماری کروناست که میزان تولیدات را نسبت به سال گذشته کاهش داده است. اما عوامل و دلایل دیگری مانند شیوه نادرست قیمت‌گذاری موجب شده فقط عده معدودی که از گذشته وارد صنعت زغال‌سنگ شده‌اند، بتوانند در این حوزه به فعالیت خود ادامه دهند.

بسیاری معتقدند با توجه به مشکلات یادشده امکان حضور و ورود برای سرمایه‌گذار جدید مهیا نیست و نمی‌توان با شرایط فعلی انتظار بهبودی برای این صنعت داشت، زیرا باوجود افزایش میزان اکتشاف و ذخایر این ماده معدنی، ورود تجهیزات همچنان با چالش‌های بی‌شماری مواجه بوده‌است. افزایش نرخ ارز نیز بر مشکلات سرمایه‌گذاران و تولیدکنندگان این حوزه افزوده است. از آنجا که فعالان این صنعت معتقدند تسهیلات ارائه‌شده به این حوزه نیز پاسخگوی تامین اعتبار مورد نیاز نبوده، تنها امید سرمایه‌گذاران حوزه زغال‌سنگ حل مشکلات مالی با تکیه بر واقعی‌سازی قیمت‌گذاری است. این گروه معتقدند با واقعی‌سازی قیمت‌گذاری‌ها می‌توان سرمایه مورد نیاز برای حضور و فعالیت در این زمینه را تامین کرد.


چاپ