مشکل معدنکاران با سازمان محیط‌زیست در گفت‌وگوی صمت با کارشناسان بررسی شد

در جست‌وجوی درک مشترک

یکی از مشکلاتی که معدنکاران با آن روبه‌رو هستند، تقابل با اداره کل منابع طبیعی است. به‌باور برخی اداره کل منابع طبیعی و سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور تمام تلاش خود را می‌کند تا ادامه معدنکاری را با مشکل روبه‌رو سازد.

به‌این‌ترتیب گاهی معدنکار از طرف وزارت صنعت، معدن و تجارت مجوز فعالیت دریافت می‌کند، اما از طرف اداره کل منابع طبیعی با مشکل روبه‌رو می‌شود، چراکه برای احداث معدن، کندن گونه‌ای بوته جایز نیست. به باور فعالان معدنی نهادهایی در کشور وجود دارند که در ذات خود بازدارنده هرگونه عملیات معدنکاری هستند، چراکه از نظر آنها معدنکاری به‌معنی تخریب محیط‌زیست، ساختار زمین و پوشش گیاهی و جاندارانی است که در عرصه معدنی مورد نظر زندگی می‌کنند. در مقابل برخی دیگر نیز باور دارند این مشکل دوطرفه است و به‌عبارتی بخش معدن مسئولانه عمل نمی‌کند و خسارات شدیدی را به محیط‌ زیست وارد می‌کند. آنها باور دارند وضعیت باید به‌نحوی پیش برود که کمترین خسارت به زمین وارد شود و بیشترین ارزش‌افزوده برای اقتصاد به‌دست آید. درواقع معدن و منابع طبیعی دو بالی هستند که می‌توانند به توسعه کشور کمک کنند. روزنامه صمت درباره مشکلات معدنکاران با منابع طبیعی با کارشناسان این حوزه گفت‌وگو کرده که در زیر می‌خوانید.

معارضین معدن

تقی نبئی، رئیس سازمان نظام‌مهندسی معدن ایران با اشاره به اینکه گاهی منابع طبیعی به‌عنوان معارض بخش معدن شناخته می‌شود، به صمت گفت: سازمان محیط‌زیست و منابع طبیعی گاهی به دلایل مختلف به معدنکار اجازه فعالیت نمی‌دهند و برای این بخش مانع‌تراشی می‌کنند. او در بیان راهکاری گفت: استانداران، وزارت کشور و وزارت صنعت، معدن و تجارت می‌توانند تعاملاتی با منابع طبیعی و محیط‌زیست برقرار کنند تا مشکلات پیش آمده را به حداقل برسانند. رئیس سازمان نظام‌مهندسی معدن ایران با اشاره به توانمندی‌های بخش معدن تصریح کرد: ازآنجا که بازار در حال تقویت است، اگر موانع رشد معدن و صنایع معدنی برطرف شود، می‌توان نگرانی تولیدکننده و فعال معدنی را به حداقل رساند تا راحت‌تر به سرمایه‌گذاری بپردازند. نبئی تاکید کرد: معدنکاران کشور توان سرمایه‌گذاری خوبی دارند، اما نگرانی آنها از درگیری با منابع طبیعی و بازار اجازه نمی‌دهد که با تمام قدرت وارد شوند.

یکجانبه نگاه نکنیم

رضا نوری، نایب‌رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق مشترک بازرگانی ایران و ایتالیا با بیان اینکه معدنکاران برای حل مشکل خود با منابع طبیعی باید خود را جای آنها قرار دهند به صمت گفت: معدنکاران نباید یکجانبه به موضوع نگاه کنند، بلکه باید ببینند منابع طبیعی چه دغدغه‌هایی دارد تا مشکلات ایجاد شده را با گفتمان و درک متقابل حل کنند. نایب رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق مشترک بازرگانی ایران و ایتالیا با اشاره به اینکه معدنکاری به ناچار با طبیعت در ارتباط است، تصریح کرد: این موضوع عجیبی نیست و در تمام دنیا معدنکاران با طبیعت سر و کار دارند؛ بنابراین باید با تمام تلاش به حفظ محیط‌زیست کمک و استانداردهای بین‌المللی و داخلی را رعایت کنند. توجه به استانداردهای محیط‌زیست مسئله مهمی است و معدنکار باید موارد مدنظر منابع طبیعی و محیط‌زیست را بپذیرد. او خاطرنشان کرد: بهره‌برداران معدنی باید بعد از اتمام کار منطقه را به شکل اولیه خود بازگردانند و به مواردی همچون توسعه ژئوتوریسم و آبادانی آن منطقه توجه کنند. نوری با تاکید بر اینکه منابع طبیعی نیز باید فعالیت معدنکاری را بپذیرد و درک کند، ادامه داد: باید درک متقابلی از طرف محیط‌زیست وجود داشته باشد. 

رعایت قوانین، چارچوب‌ها و کاهش بروکراسی اداری از جمله مواردی است که باید از طرف محیط‌زیست و منابع طبیعی لحاظ شود. او در بیان مثالی گفت: گاهی منابع طبیعی به‌دلیل وجود بوته‌هایی در منطقه یا اینکه آنجا محل چرای دام و دامپروری روستاییان است، مانع ادامه کار معدنکاری می‌شود؛ به این ترتیب معدنکاران ادعا می‌کنند که محیط‌زیست نه‌تنها از آنها حفاظت نکرده، بلکه مانع‌تراشی هم می‌کند. نوری در پایان تصریح کرد: نباید به موضوع یکجانبه نگاه کرد. معدنکاران باید بتوانند با حفظ محیط‌زیست دست به ادامه فعالیت بزنند. از طرف دیگر منابع طبیعی هم باید با آنها همکاری لازم را داشته باشد.

نیازمند همکاری بیشتر

فردین قهرمان روزگار، فعال معدنی با بیان اینکه درگیری‌های معدنکاران با منابع طبیعی موضوع جدیدی نیست به صمت گفت: اگر در اطراف منطقه‌ای که در آن فعالیت معدنی صورت می‌گیرد، منطقه حفاظت شده وجود داشته باشد، اغلب با معدنکاری در تعارض قرار می‌گیرد؛ به‌طور مثال به‌دلیل اینکه منطقه محلی برای چرای دام روستاییان است، مشکلاتی پیش می‌آید. این فعال معدنی با بیان اینکه مسئولان منابع طبیعی باید با معدنکاران همکاری بیشتری داشته باشند، تصریح کرد: همزمان با اینکه مجوز بهره‌برداری از معدن از طرف وزارت صنعت، معدن و تجارت برای معدنکار صادر می‌شود، گاهی پیش می‌آید در همان مرحله موانع منابع طبیعی و محیط‌زیست نیز ایجاد می‌شود. به‌دلیل اینکه منابع طبیعی از جمله سازمان‌هایی است که خود ضابط قضایی هم به‌شمار می‌رود، به‌راحتی می‌تواند پروانه بهره‌برداری صادرشده ازسوی وزارت صنعت، معدن و تجارت را متوقف کند.

 او تاکید کرد: امنیت لازم برای سرمایه‌گذاری در حوزه معدن وجود ندارد و درنتیجه استقبال از معدنکاری در کشور چندان که باید، نیست. قهرمان روزگار با دادن حق به منابع طبیعی و فعالان بخش معدن گفت: هر دو طرف حق دارند که دغدغه خود را مطرح کنند. به هر حال معدنکاری باید رونق گیرد، چراکه موجب توسعه اقتصادی می‌شود و از طرف دیگر توسعه پایدار باید لحاظ شود تا معدنکاری در بلندمدت بتواند ادامه پیدا کند و برای محیط‌زیست مخرب نباشد. او گفت: امیدوارم با همکاری و تعامل دو طرف بتوانیم شاهد رشد فعالیت معدنکاری هنگام توجه به مفاهیم توسعه پایدار باشیم.

سخن پایانی

برای اینکه معدنکاری را در کنار حفظ محیط‌زیست و منابع طبیعی پیش ببریم، نیاز به تعامل مناسب بین سازمان‌های مربوطه داریم. به‌باور کارشناسان کار باید به‌نحوی پیش برود که کمترین خسارت به زمین وارد و بیشترین ارزش‌افزوده برای کشور ایجاد شود. در این صورت است که شاهد افزایش ظرفیت تولید، اشتغال و توسعه خواهیم بود.


چاپ