در دومین نمایشگاه معادن و صنایع فلزات غیرآهنی (اکتشاف، استخراج و فرآوری) مطرح شد

از ظرفیت غیرآهنی‌ها بیشتر استفاده کنیم

منیر حضوری: دومین همایش و نمایشگاه معادن و صنایع فلزات غیرآهنی (اکتشاف، استخراج و فرآوری) دیروز در هتل المپیک تهران افتتاح شد.

این نمایشگاه بر اکتشاف، استخراج و فرآوری فلزات غیرآهنی تاکید دارد. در این همایش ۳روزه که تا اول بهمن ادامه دارد، شاهد حضور مهمان‌های داخلی و خارجی هستیم. اهداف این همایش چه در حوزه اکتشاف و چه در استخراج و فرآوری این است که حرف‌های جدیدی مطرح شود. سخنرانی، کارگاه‌های تخصصی و آموزشی جزو برنامه‌های اصلی این همایش هستند.

لزوم تمرکز بیشتر بر فلزات غیرآهنی
محمد آقاجانلو، معاون طرح‌های توسعه معدن و صنایع معدنی ایمیدرو در دومین همایش تخصصی معادن و صنایع فلزات غیرآهنی (اکتشاف، استخراج و فرآوری) با مروری بر وضعیت غیرآهنی‌ها در کشور گفت: از آنجایی که کشور ما در حوزه مواد معدنی جزو کشورهای رده بالای دنیا بوده و رتبه دوازدهم را دارد، معدن و صنایع معدنی باید بتواند جایگاه بهتری در اقتصاد داشته باشد.
وی با تاکید بر اینکه باید سهم معدن را افزایش دهیم، گفت: سهم معدن در تولید ناخالص داخلی امریکا کمتر از ۰.۵ درصد است اما وقتی به حوزه صنایع معدنی می‌رسد به حدود ۱۵ درصد سهم افزایش پیدا می‌کند؛ بنابراین سهم صنایع معدنی و معادن هم با داشتن ذخیره‌ای بیش از ۵۰میلیارد تن باید بیش از این باشد.
او با اشاره به اینکه باید تمرکز بیشتری بر حوزه فلزات غیرآهنی داشته باشیم، اظهار کرد: به طور مثال در حوزه مس با ۴ درصد ذخایر دنیا، تنها یک‌درصد تولید دنیا را به خود اختصاص داده‌ایم. همچنین در حوزه روی با بیش از ۵ درصد ذخیره جهانی، ۱.۶ درصد تولید این فلز را داریم. در کاتد مس نیز ۲۵۰ هزار تن تولید داریم درحالی‌که ظرفیت کشور حدود ۴۵۰ هزار تن است بنابراین باید به افزایش ظرفیت‌های معدنی کشور توجه کنیم.
معاون طرح‌های توسعه معدن و صنایع معدنی ایمیدرو در ادامه با اشاره به اقدامات این سازمان در حوزه اکتشاف گفت: ایمیدرو ۶۵۰ هزار کیلومتر مربع را در قالب پهنه‌ها در اختیار دارد که اکتشاف ۴۳ درصد آن را انجام داده و اکتشاف باقیمانده آن را تا یک سال آینده به پایان می‌رساند. در این حوزه ۴۰۰ محدوده امیدبخش به‌دست آمده که ۷۴ پروژه اکتشافی از آن تعریف و۴۰ پروانه معدنی صادر شده است.
آقاجانلو درخصوص توسعه معادن از طرف این سازمان نیز گفت: یکی از اهداف ایمیدرو اشتغالزایی است بنابراین ۱۲۰۰معدن کوچک غیرفعال در سطح کشور شناسایی و عملیات احیا در بیش از ۱۰۰ معدن از ابتدای سال آغاز شده است. البته برای توسعه این معادن به ماشین‌آلات نیاز داریم که ایمیدرو در این باره برنامه‌هایی دارد. در این حوزه ایمیدرو از استارت‌آپ‌ها حمایت می‌کند تا ضریب اشتغال، ماشین‌آلات و بهره‌وری این معادن را افزایش دهد.
او با بیان اینکه ایمیدرو در کنار تولیدکننده‌ها است، گفت: ما مشکلاتی از قبیل افزایش حقوق دولتی، عوارض و... را می‌بینیم و در کنار بخش خصوصی هستیم. بخش خصوصی نکته‌های دقیق و بحقی را مطرح می‌کند و ما هم به آن باور داریم که باید برخی تصمیم‌ها چکش‌کاری شود.
او به طور مثال به بحث خام‌فروشی و افزایش عوارض صادراتی اشاره کرد و گفت: تعریف دقیقی از خام‌فروشی وجود ندارد و این تعریف باید دقیق‌تر انجام شود.

برای مصرف عناصر نادر برنامه‌ریزی کنیم
غلامرضا ملاطاهری، مدیر آموزش، پژوهش و فناوری ایمیدرو نیز در دومین همایش تخصصی معادن و صنایع فلزات غیرآهنی (اکتشاف، استخراج و فرآوری) درباره عناصر نادر خاکی صحبت کرد و گفت: مطالعات درباره این عناصر از سال ۱۳۹۲ به طور جدی مورد توجه ایمیدرو قرار گرفته است.
او با اشاره به کشورهایی که این ذخیره معدنی را در اختیار دارند گفت: چین، برزیل، روسیه و استرالیا از جمله کشورهایی هستند که در رتبه بالای تولید قرار دارند و بیشترین متقاضی در این حوزه نیز کشورهای چین، ژاپن و امریکا است.
مدیر آموزش، پژوهش و فناوری ایمیدرو با اشاره به اینکه تنوع محصولات در این ماده معدنی زیاد است به اهمیت استفاده از عناصر نادر خاکی در حوزه‌های مختلف حمل‌ونقل، باتری خودروهای هیبریدی و الکترونیکی اشاره و اظهار کرد: در سال ۲۰۲۰ حدود ۱۸ میلیون خودرو در اتحادیه اروپا تولید می‌شود که در سال ۲۰۳۰ به ۲۲ میلیون می‌رسد که نشان می‌دهد بازار جدیدی برای عناصر نادر خاکی ایجاد می‌شود.
ملاطاهری با اشاره به وضعیت عناصر نادر خاکی در ایران گفت: آنومالی‌های امیدبخشی در ایران مرکزی، شمال شرق و شمال غرب کشور معرفی شده است. در حوزه ایران مرکزی و آنومالی ۵ ساغند حدود ۲۴ هزار کیلومتر پهنه داشتیم و عملیات اکتشاف را در آن حوزه انجام داده‌ایم. او تاکید کرد: باید توجه کنیم مهم‌ترین ذخیره عناصر نادر خاکی کشور هم در این محدوده قرار دارد.
مدیر آموزش، پژوهش و فناوری ایمیدرو درباره چشم‌انداز عناصر نادر خاکی نیز گفت: با توجه به اطلاعات اکتشافی موجود، این عناصر در کشور ما خالص نبوده و به همراه آهن و فسفات، غنی شدگی ضعیفی دارند؛ در نتیجه رقابت‌پذیری ما با جهان قابل مقایسه نیست اما به دلیل استراتژیک بودن می‌توانیم برای مصارف داخلی آنها برنامه‌ریزی کنیم.

لزوم تقویت هم‌افزایی
سیدرضا عظیمی، مدیر اجرایی احیا و فعال‌سازی معادن کوچک در دومین همایش تخصصی معادن و صنایع فلزات غیرآهنی (اکتشاف، استخراج و فرآوری) با بیان اینکه طرح احیای معادن کوچک را خانه معدن و اتاق بازرگانی مطرح کردند، گفت: در ادامه این طرح مثبت سال ۱۳۹۸ طرح احیای معادن کوچک را با عنوان اقتصاد مقاومتی دنبال کردیم. از آنجایی که این طرح نگاه جدیدی را مطرح می‌کند و ویژگی آن مشارکت بخش خصوصی در حوزه معدن است بنابراین در راستای توسعه معدنکاری کشور است.
مدیر اجرایی احیا و فعال‌سازی معادن کوچک با اشاره به اقداماتی که در این مدت انجام داده است، اظهار کرد: تا امروز ۱۱۳معدن را احیا کرده‌ایم که نشان می‌دهد توانسته‌ایم بخشی از احیای ۱۵۰معدن را عملیاتی کنیم. همچنین بیش از ۱۲۰۰ معدن را شناسایی کرده‌ایم و تعداد زیادی پروژه را انجام داده‌ایم تا کار را پیش ببریم.
عظیمی با تاکید بر اینکه به کار گروهی در معدن باید توجه بیشتری شود، تصریح کرد: هرچند در گذشته نگرانی‌هایی درباره کار مشارکتی وجود داشته است اما امروز از تمامی روش‌های ارائه همکاری استقبال می‌شود و باید هم‌افزایی را تقویت کرد؛ بنابراین بیش از ۵۰ مجموعه سرمایه‌گذار به ما مراجعه کرده‌اند و حاضر به مشارکت هستند.
مدیر اجرایی احیا و فعال‌سازی معادن کوچک به لزوم رفع بروکراسی اداری به عنوان حلقه گمشده بخش معدن اشاره کرد و گفت: باید در راستای حل مشکلات معدن از جمله رفع بروکراسی و رشد شفافیت حرکت کرد. باید بتوانیم با بخش خصوصی هم‌افزایی داشته باشیم تا از داشته‌ها استفاده کنیم. در این روند فرصت‌های زیادی در بخش معدن وجود دارد که بهتر است آنها را بشناسیم.
عظیمی در پایان با تاکید بر اینکه باید معدن را با هنر تلفیق کرد، ادامه داد: باید معدن را با فرهنگ، هنر، و فناوری ترکیب کنیم. به طور مثال برق و شمع را در سنگ نمک گذاشته و ترکیبی از هنر و معدن را ارئه می‌دهند. بنابراین چنین روش‌هایی باعث می‌شود محصولات معدنی را بتوانیم توسعه بدهیم.

سهم غیرآهنی‌ها در یک زندگی استاندارد
بهرام شکوری، رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی ایران نیز در دومین همایش تخصصی معادن و صنایع فلزات غیرآهنی (اکتشاف، استخراج و فرآوری) با عنوان بررسی ذخایر معدنی کشور به ایراد سخنرانی پرداخت و اظهار کرد: کشور ما یک‌درصد از جمعیت، مساحت و ذخایر معدنی دنیا را به خود اختصاص داده است. بر اساس محاسبات USGS امریکا و مرکز آمار ایران ارزش منابع طبیعی کشور ۳‌.‌۲۷ تریلیون دلار ارزیابی شده است و ایران در رتبه پنجم دنیا قرار دارد. بخشی از منابع طبیعی معدن است که رتبه مناسبی را به خود اختصاص داده است.
شکوری با اشاره به اهمیت غیرآهنی‌ها گفت: ۲۵ درصد اکتشافاتی که در دنیا صورت می‌گیرد در حوزه فلزات پایه یا غیرآهنی‌ها است؛ بنابراین این حوزه هر چه روند افزایشی پیدا کند، رغبت و انگیزه برای سرمایه‌گذاری در حوزه اکتشاف و استخراج این کانی‌ها افزایش می‌یابد.
او تاکید کرد: سهم فلزات پایه در زندگی بشر زیاد است، به نحوی که در یک زندگی استاندارد و ازمجموع بخش عمده‌ای از ۱۴۰۰ تن موادی که در یک زندگی متوسط استفاده می‌کنیم به فلزات پایه اختصاص دارد که در محصولات مورد استفاده ما وجود دارد.
رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی ایران در ادامه با بررسی وضعیت مس در کشور تصریح کرد: مس محتوایی که به عنوان ذخیره در دنیا وجود دارد حدود۸۳۰ میلیون تن و سهم ما از آن حدود ۳۴ میلیون تن است. هرچند در گذشته ذخیره ما کم بود اما اخیرا با اکتشافاتی که در شرکت ملی مس ایران اتفاق افتاده، ذخیره‌مان به ۴.۱ درصد ارتقا یافته است. وی تاکید کرد: این افزایش، خبر خوبی است که می‌تواند در دیگر حوزه‌ها هم اتفاق بیفتد.
شکوری در حوزه استخراج مس نیز گفت: از ۲۱ میلیون تن تولید مسی که در دنیا وجود دارد ۲۹۶ هزار تن را در کشور داریم. نکته مهم این است که از ظرفیت‌هایی که در کشور برای تولید مس ایجاد شده ما سهم کمتری داریم. البته این مهم در تمام فلزات وجود دارد که از ظرفیت‌ها کمتر استفاده می‌کنیم. ما نسبت به دنیا یک سوم ذخایر خود را استخراج می‌کنیم درحالیکه متوسط این عدد برای کشورهای دیگر ۵ درصد است.
رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی ایران به چالش‌های حوزه معدن اشاره کرد و گفت: بخشنامه‌های متعدد، موانع صادراتی و... می‌تواند راه را بر تولیدکنندگان ببندد.
وی با بیان اینکه باور دارم عوارض صادراتی تمامی بخش‌ها را تحت تاثیر قرار داده است، گفت: اعمال این عوارض ایراد قانونی دارد که از آن جمله می‌توان به تبصره ۱۱ ماده ۳۵ قانون رفع موانع تولید، ماده ۳۷ قانون رفع موانع تولید و ماده ۲ و ۳ قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار اشاره کرد. این مواد قانونی تصریح می‌کنند که هر تصمیمی باید با مشورت بخش خصوصی باشد و مبنای کارشناسی داشته باشد.
او در پایان با بیان اینکه قیمت‌گذاری دستوری موجب رشد فساد و رانت می‌شود اظهار کرد: اگر بخواهیم معدن توسعه پیدا کند باید اجازه بدهیم فعالان با سرعت بیشتری در حوزه اکتشاف و سرمایه‌گذاری پیش بروند.

باید غیرآهنی‌ها درکنار هم بایستند
علی صریحی، رئیس انجمن صنفی معدنکاران سرب و روی نیز در دومین همایش تخصصی معادن و صنایع فلزات غیرآهنی (اکتشاف، استخراج و فرآوری) با اشاره به دو شعار انجمن معدنکاران اظهار کرد: مسئولان دولتی باید تا جایی که ممکن است، تصمیمات را به بخش خصوصی واگذار کنند تا فضا برای حضور آنها فراهم شود. مسئله دیگر اینکه انجمن ما سعی کرده تکروی نکند و در کار صنفی خود تنها به منافع فردی توجه نکند.
صریحی با ابراز خرسندی از اینکه انجمن صنفی مس در کشور شکل گرفته است، بیان کرد: امیدواریم برای فلزات دیگر هم انجمنی تخصصی شکل گیرد تا اتحادیه‌ای تشکیل دهیم و بتوانیم به واسطه آن حرفی برای گفتن داشته باشیم.
وی با بیان اینکه غیرآهنی‌ها در اقصی نقاط کشور پراکنده هستند، ادامه داد: از آنجایی که غیرآهنی‌ها کوچک و در مناطق مختلف کشور پراکنده هستند، به همین خاطر می‌توانند عامل رشد اشتغال در مناطق مختلف باشند و در جهت رشد اقتصادی نقش مهمی ایفا کنند.
صریحی در ادامه اظهار کرد: غیرآهنی‌ها باید دست به‌دست هم داده و نگویند که تعدادمان کم است و نمی‌شود کاری انجام داد.

اهمیت غیرآهنی‌ها
محمود بندرچی نیز در این همایش درباره اینکه ضرورت برگزاری این همایش تا چه اندازه است، اظهار کرد: درحال‌حاضر یکی از ارزآورترین مواد معدنی مس است که جزو صنایع سرآمد به‌شمار می‌رود. ممکن است‌های و هوی صنعتی مانند فولاد زیاد باشد اما فلزاتی مانند مس، آلومینیوم و طلا هم می‌توانند ارزش‌افزوده بالایی داشته باشند. با وجود این شاهدیم که کمتر به آنها پرداخته شده است.
مدیرعامل شرکت رستاک پادویژن درباره اساسی‌ترین مشکل صنایع فلزات غیرآهنی گفت: بیشترین مشکل در بخش اکتشاف است؛ چراکه اکتشاف به‌طور کامل در زمینه این فلزات انجام نشده است.
وی افزود: گمان نمی‌کنم بیش از ۱۰ تا ۱۵درصد اکتشاف‌های کشور در حوزه این فلزات انجام‌شده باشد. البته در حوزه استخراج و فرآوری نیز مشکلاتی وجود دارد، این در حالی است که بالاترین ارزش‌افزوده را فرآوری ایجاد می‌کند که باید در این حوزه بسیار کارکنیم. از سوی دیگر به‌دلیل تحریم‌ها در بخش ماشین‌آلات با مشکلاتی روبه‌رو هستیم.
بندرچی تاکید کرد: همچنین فناوری‌های واحدهای فرآوری در برخی صنایع بسیار قدیمی شده و نیازمند روزآمدی است. از سوی دیگر باید بیش از پیش این واحدها را به سمت صادرات سوق داد. هر چند در این حوزه‌ها بخش خصوصی پیشروتر از بخش دولتی است و درحقیقت می‌تواند الگوی خوبی برای بخش دولتی قلمداد شود.


چاپ