در گفت‌وگوی صمت با کارشناسان مطرح شد

تمایل ایرانیان خارج‌نشین برای ورود به بخش معدن

لیلا مقدم - گروه معدن: سرمایه‌گذاری خارجی یکی از راه‌حل‌های مورد توجه برای افزایش رشد سالانه اقتصادی در ایران است،گرچه تحریم‌های اقتصادی در سالیان گذشته بر این موضوع تاثیر گذاشته است،

اما اکنون و در شرایطی که ایران تلاش می‌کند تعاملات اقتصادی خود را با دنیا احیا کند و مذاکرات هسته‌ای به عنوان یکی از پیش‌زمینه‌های رفع تحریم‌های اقتصادی در حال برگزاری است، توجه سرمایه‌گذاران خارجی به ایران معطوف شده است. این در حالی است که از سوی دیگر رکود اقتصادی در دنیا و به‌ویژه کشورهای اروپایی باعث شده سرمایه‌گذاران خارجی به فکر سرمایه‌گذاری در کشورهای دیگر از جمله ایران بیفتند. نکته مورد توجه در این زمنیه، ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری در بخش معدن به عنوان روشی مناسب برای بازگشایی راه‌های تعامل اقتصادی ایران است. این در حالی است که بر اساس فهرست اولویت‌های سرمایه‌گذاری حوزه صنعت و معدن در سال ۹۳و هم چنین براساس برنامه‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت از بین ۲۱۷ اولویت سرمایه‌گذاری اعلام شده ۶۴ مورد به حوزه معدن و صنایع معدنی تعلق گرفته است،در همین راستا سرمایه‌گذاران ایرانی مقیم خارج از کشور نیز سرمایه‌گذاری در این حوزه را حتی به حوزه نفت و پتروشیمی ترجیح داده‌اند.


حوزه معدن مزیت رقابتی دارد
پیش از این مسعود گل‌شیرازی، رییس کمیسیون سرمایه‌گذاری اتاق بازرگانی ایران گفته بود سرمایه‌گذاران ایرانی خارج از کشور در وهله اول به سرمایه‌گذاری در بخش معدن تمایل دارند. به گفته گل‌شیرازی این سرمایه‌گذاران پس از معدن سرمایه‌گذاری دربخش نفت و پتروشیمی را در دستور کار قرار می‌دهند. گل‌شیرازی در بیان دلایل این انتخاب به صمت می‌گوید: معادن از مزایای اقلیمی و زیرزمینی کشور ما هستند و سرمایه‌گذاران تلاش می‌کنند در مواردی سرمایه‌گذاری کنند که برای‌شان مزیت رقابتی داشته باشد. به گفته رییس کمیسیون سرمایه‌گذاری اتاق بازرگانی با توجه به اینکه در سال‌های گذشته فضای رسانه‌ای کشورهای غربی نمای التهاب آلودی را از سرمایه‌گذاری در ایران نشان داده‌اند، سرمایه‌گذاری خارجی در ایران کاهش یافته بود. گل‌شیرازی در ادامه می‌گوید: اکنون در شرایط متفاوتی هستیم و وزیر صنعت معدن و تجارت نیز در صحبت‌های اخیر خود موضوع اکتشاف و سرمایه‌گذاری در معادن را جزو برنامه‌های راهبردی وزارتخانه اعلام کرده است. به گفته گل‌شیرازی نیاز به رشد سالانه ۸درصدی باعث شده که برای سرمایه‌گذاران خارجی زمینه‌سازی‌های لازم را داشته باشیم تا از این روش بتوانیم رشد اقتصادی بیشتری را تجربه کنیم. به گفته گل‌شیرازی با توجه به اینکه سرمایه‌گذاری در حوزه نفت از تحولات و روابط سیاسی ایران و سایر کشورها بیشتر تاثیر می‌گیرد، سرمایه‌گذارانی که بین دو حوزه نفت و معدن باید تصمیم‌گیری کنند، حوزه معدن را انتخاب می‌کنند.


مشوق‌ها باید عملیاتی شوند
اما گل‌شیرازی رییس کمیسیون سرمایه‌گذاری اتاق بازرگانی ایران در پاسخ به اینکه آیا طرح‌های تشویقی دولت نیز در استقبال سرمایه‌گذاران خارجی از بخش معدن موثر بوده می‌گوید: مسلما طرح‌های تشویقی در این زمینه اثرگذار است، اما نکته اصلی همان شناسایی مزیت رقابتی بخش معدن نسبت به سایر بخش‌ها است.گرچه این تمایل فقط نسبت به معدن نبوده و حوزه‌هایی چون گردشگری و نفت نیز جزو نقاط توجه بوده‌اند.وی درباره نتیجه بخش بودن طرح‌های تشویقی برای سرمایه‌گذاران خارجی به یک نکته دیگر نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: متاسفانه مسئولان و سیاست‌گذاران ما در بخش معدن به طرح‌های راهبردی در نظر گرفته شده برای افزایش سرمایه‌گذاری خارجی نگاه عملیاتی ندارند. وی در توضیح این مطلب می‌گوید: واگذاری فعالیت‌ها به بخش خصوصی یکی از مواردی است که دست سرمایه‌گذار خارجی را باز می‌گذارد تا بتواند سرمایه‌گذاری موثری داشته باشند اما برای نمونه ورود بانک‌ها و موسسات دولتی و شبه‌دولتی به عنوان کنسرسیوم تایید شده‌ای که می‌توانند در این واگذاری حاضر شوند باعث شده بخش خصوصی به شکل عملی به فراموشی سپرده شود. این در حالی است که پیش از این مهدی کرباسیان رییس سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران گفته است: «نوع سرمایه‌گذاری شرکت‌های خارجی در بخش معدن و صنایع معدنی به صورت مستقل و مشارکتی قابلیت اجرا دارد به طوری که سرمایه‌گذاران می‌توانند به صورت سهام دار نیز در این بخش فعالیت کنند.»


قابلیت‌های سرمایه‌گذاری در بخش معدن
از آنجا که معادن در هر کشوری جزو منابع مالی فساد ناپذیر و طولانی مدت هستند این سرمایه خدادادی در ایران و در دوره تحریم‌های اقتصادی محافظت بیشتری شده است. این در حالی است که به گفته گل‌شیرازی سرمایه‌گذاری در بخش معدن در ایران مزیت دیگری نیز دارد و آن تامین بودن مواد اولیه این بخش و هم چنین داشتن بازار مصرف کافی در اقتصاد جهانی است.
با توجه به صحبت‌های گل‌شیرازی درباره تمایل سرمایه‌گذاران ایرانی خارج از کشور به سرمایه‌گذاری در بخش معدن، مزیت این گروه از سرمایه‌گذاران را جویا شدیم، گل‌شیرازی می‌گوید این گروه از سرمایه‌گذاران علاقه ملیتی دارند اما در بحث سرمایه‌گذاری برای ما مهم این است که سرمایه‌گذار، دانش و تجربه کافی داشته باشد و بتواند پول خرج کند. به اعتقاد گل‌شیرازی با این اوصاف برای سرمایه‌گذاران خارجی ایرانی و غیرایرانی معیار دیگری برای واگذاری وجود ندارد، اما خارجی‌ها منابع خودشان را راحت‌تر در اختیار می‌گذارند.


آمارها استخراج نشده ولی وجود دارد
سیدحسین سلیمی، رییس انجمن سرمایه‌گذاری مشترک ایرانی و خارجی نیز درباره تعداد کسانی که به سرمایه‌گذاری در ایران علاقه نشان داده‌اند به صمت می‌گوید: گرچه آمارها درباره رشد روند سرمایه‌گذاری هنوز استخراج نشده اما می‌توانم اعلام کنم که به طور کلی ایرانیان خارج از کشور نسبت به گذشته تمایل بیشتری به سرمایه‌گذاری در ایران نشان داده‌اند. سلیمی می‌گوید نسبت به گذشته مجوزهای بیشتری برای ورود سرمایه و تجهیزات در بخش معدن صادر شده اما از این بین ممکن است برخی شرکت‌ها نتوانند به دلایل مختلف فعالیت خود را شروع کنند. رییس انجمن سرمایه‌گذاری خارجی می‌گوید: بیش از ۷۰ درصد تقاضاها برای فعالیت عملی می‌شوند. این در حالی است که به گفته سلیمی چون در ایران بحث انتقال مالکیت معادن وجود ندارد و تنها پروانه منتقل می‌شود، این موضوع یکی از موارد تمایل نداشتن سرمایه‌گذار خارجی است چون آنها دوست دارند مالکیت معادن را به دست آورند.


چاپ