رقابت کشورها بر سر ذخایر قطب جنوب

درواقع با توجه به وسعت قطب جنوب هر کشوری می‌تواند به این منطقه ورود پیدا کرده و از ذخایر آن بهره‌برداری کند. البته این موضوع مستلزم سرمایه‌گذاری مناسب و تشکیل تیم کارشناسی ویژه خواهد بود. از سوی دیگر نکته مهم حضور هرچه سریع‌تر در این مناطق است زیرا هر کشوری که زودتر در این مناطق حضور یابد می‌تواند مالکیت منطقه و سرزمین را از آن خود کند.


فناوری‌های ویژه برای معدنکاری در قطب
معاون اکتشافات سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ایران در گفت‌وگو با صمت درباره معدنکاری در قطب اظهار کرد: سازمان زمین‌شناسی در بحث فعالیت‌های معدنی در منطقه جنوبگان فرآیندی را در دستور کار داشت که برای ادامه آن باید مجوزهایی از هیات دولت اخذ شود. از سویی دیگر بخش زمین‌شناسی دریایی نیز از چند سال گذشته در سازمان زمین‌شناسی ایجاد شده است که در نتیجه آن فعالیت‌هایی در آب‌های آزاد انجام شد.
بهروز برنا گفت: ورود هرچه بیشتر به آب‌های آزاد می‌تواند به توسعه فعالیت‌های معدنی ما کمک کند. بیش از ۷۹درصد از کره زمین را آب‌ها دربر گرفته‌اند، از سویی دیگر منابع معدنی مهمی در این بخش‌ها وجود دارد که باید از آنها بهره‌برداری کرد. درواقع ایران باید شرایط ورود به این مناطق را مهیا کند.

وی ادامه داد: درحال‌حاضر کشورهای دیگر برای فعالیت‌های معدنی وارد منطقه جنوبگان شده‌اند. نباید فراموش کرد که فعالیت کشورهای دیگر در منطقه قطب جنوب به دلیل منافع اقتصادی کشورشان خواهد بود، به همین دلیل هر کشوری می‌تواند به این منطقه ورود پیدا کند.
برنا اضافه کرد: ورود به منطقه قطب جنوب و فعالیت معدنی در آن نیازمند فناوری ویژه‌ای است و با توجه به ضخامت یخ در این منطقه باید تیم کارشناسی ویژه‌ای در منطقه مستقر شود. از سویی دیگر فعالیت معدنی در این مناطق نیازمند صرف زمان طولانی است در نتیجه تیم کارشناسی مستقر در این منطقه با توجه به مسافت باید مدت زیادی در این منطقه حضور داشته باشد.
به گفته معاون اکتشافات سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ایران، فعالیت معدنی در منطقه جنوبگان با توجه به در اختیار داشتن فناوری‌های ویژه نیازمند سرمایه‌گذاری است. در نتیجه اگر ایران خواهان حضور در این منطقه است باید سرمایه موردنیاز تامین شود. درحال‌حاضر سازمان زمین‌شناسی تا حدودی در این موضوع ورود پیدا کرده است اما برای ادامه این راه باید مجوزهای لازم از سوی سازمان‌های بالادستی صادر شود.
وی افزود: باید این نکته را در نظر داشته باشیم که حضور ایران در فعالیت‌های معدنی منطقه جنوبگان تجربه‌های خوبی در پی خواهد داشت. درحال‌حاضر ژاپن فعالیت‌های معدنکاری در دریا و مناطق قطبی را به طور جدی دنبال می‌کند، زیرا عرصه‌های خشکی این کشور محدود است.
برنا تصریح کرد: باید از موقعیت‌های موجود بهترین استفاده را داشته باشیم. موضوع واگذاری منطقه آلاسکا مثال خوبی برای بهره‌برداری از ذخایر موجود در قطب است. سال‌های پیش روسیه منطقه آلاسکا را با عنوان سرزمین یخی به امریکا فروخت زیرا احساس می‌کرد نمی‌تواند از این منطقه استفاده مفید داشته باشد اما امروز شاهد سودآوری این منطقه برای امریکا هستیم. سرزمین یخی آلاسکا مقادیر قابل‌توجهی از نفت، گاز و طلا را در خود جای داده که امریکا از آن بهره‌برداری کرده است. در نتیجه حضور در چنین مناطقی دانش ما را بیشتر خواهد کرد و ما به منافع باثباتی برای کشور دسترسی پیدا می‌کنیم اما فعالیت معدنی در مناطق قطبی فعالیت زودبازده نخواهد بود.
وی با اشاره به مشکلات معدنکاری در عرصه‌های خشکی کشور اظهار کرد: هرچند درحال‌حاضر در مناطق خشکی با مشکلاتی مواجه هستیم اما باید برای توسعه اکتشافات گام‌های اساسی برداشته شود و در کنار آن باید حضور در مناطق قطبی را نیز در نظر گرفت. باید این نکته را در نظر داشت که تاخیر برای حضور در مناطق قطبی می‌تواند فرصت‌ها را از بین ببرد و ممکن است زمانی به‌دنبال حضور در این مناطق باشیم که دیگر جایی برای ایران در قطب باقی نمانده باشد.


پایگاه دائمی استرالیا، فرانسه و انگلیس در قطب
مدیر امور بین‌الملل سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ایران نیز درباره فعالیت‌های معدنکاری در قطب به صمت گفت: معدنکاری در قطب به‌ویژه در قطب جنوب رو به گسترش است زیرا در قطب شمال مرزهای جغرافیایی کشورها مشخص بوده در نتیجه کشورهای دیگر نمی‌توانند به راحتی وارد این منطقه شوند، اما قطب جنوب سرزمینی آزاد است و امکان ورود خیلی از کشورها وجود دارد، به‌طوری‌که امروز شاهد فعالیت کشورهای اروپایی، امریکایی و امریکای لاتین ازجمله استرالیا، فرانسه، انگلیس و آرژانتین در این مناطق هستیم و این کشورها در قطب جنوب دارای پایگاه تحقیقاتی دائمی بوده که در قطب فعالیت می‌کنند.
سیدهادی میرمحمد میگونی اظهار کرد: فعالیت معدنی در این مناطق به‌دلیل در دسترس نبودن داده‌های اطلاعاتی سخت‌تر از فعالیت در مناطق دیگر است. درواقع کشورهایی که در این منطقه برای فعالیت‌های معدنی حضور دارند اطلاعات خود را به دلیل مسائل حقوقی و زیست‌محیطی منتشر نمی‌کنند.
وی ادامه داد: موضوع مهم دیگر رقابت است، در واقع هر کشوری که زودتر در این منطقه حضور پیدا کند می‌تواند مالکیت را دست بگیرد. با توجه به ذخایر چشمگیری که در این مناطق وجود دارد کشورها بر سر کسب مالکیت در رقابت هستند. این مناطق دارای ذخایری همچون نفت، گاز، زغال‌سنگ، تیتانیوم، آهن و... هستند. البته به‌دلیل مسائل یادشده آمار دقیقی از میزان این ذخایر در دسترس نیست.

میگونی درباره حضور ایران در این مناطق اظهار کرد: صحبت ورود به این مناطق ۵سال پیش مطرح شد اما تا امروز اقدامی در این رابطه نشده است. هرچند ممکن است حضور ما در این مناطق در ابتدا با مشکلاتی همراه باشد زیرا در کنار وسعت منطقه اطلاعات پایه‌ای در اختیار نداریم اما برای پیشرفت فعالیت‌های معدنی ما اقدامی موثر خواهد بود.
به گفته وی، هند نیز با سرمایه‌گذاری وارد این منطقه شده است، حتی شنیده می‌شود پاکستان نیز برنامه‌هایی برای ورود به قطب در دستور کار دارد. درنتیجه ما نیز باید از این فرصت استفاده کنیم. البته با توجه به اینکه اطلاعات پایه برای شروع کار در اختیار نداریم کمی ریسک سرمایه‌گذاری را افزایش می‌دهد اما باید به این نکته توجه داشته باشیم که حضور در مناطق جنوبگان و بهره‌برداری از ذخایر آن سرمایه‌ای برای نسل آینده خواهد بود.


چاپ