از دیروز تا امروز فلز زرد در ژاپن

کشور‌هایی که دارای منابع معدنی فراوان و غنی هستند، به طور معمول در رده کشور‌های قدرتمند به شمار می‌روند.

در این بین، ژاپن کشوری است که به ‌دلیل موقعیت خاص زمین‌شناسی، دارای منابع معدنی ویژه است. ژاپن به‌شدت تکتونیزه و زلزله‌خیز است و مواد معدنی در طول گسل‌های فعال و درز‌ها در آن به طور گسترده نفوذ می‌کند. در نتیجه، مواد معدنی هیدروترمال به‌ویژه طلای هیدروترمال در این کشور در سطوح وسیع ‌ایجاد شده است. با اینکه پیشینه معدنکاری در ژاپن به چندین قرن می‌رسد، ‌‌امروزه هم این کشور دارای ثروت‌های پوشیده گسترده معدنی متنوعی است که فعالیت‌های اکتشافی وسیعی را نیاز دارد. استخراج و استحصال فلز زرد از منابع هیدروترمال نزدیک به سطح زمین از قرن‌ها پیش معمول بوده و نگاهی گذرا به تاریخ استخراج طلا نشان می‌دهد که این کشور از دیرباز دارای رتبه بالای جهانی بوده است. کشف و بهره‌برداری از نخستین معدن طلای ژاپن به سال ۷۴۹ میلادی‌(۱۲۸ خورشیدی) در منطقه تامایاما بر‌می‌گردد. این معدن یک معدن طلای پلاسری بوده که آب رودخانه‌ها، آن را شسته‌ و استخراج، با جدا کردن طلا از سنگ به روش ثقلی انجام می‌شده است.
طلای به‌دست‌آمده برای ساخت مجسمه بودا در شهر «تودای‌جد» مصرف شده و‌ چند قرن بعد نیز این روش استخراج طلا در رودخانه «کزن» به کار آمد. نخستین معدن طلای به‌نسبت‌ بزرگ ژاپن در قرن ۱۳ میلادی کشف شد. بعد از آن نیز معادن مهم دیگری شناسایی شدند و به بهره‌برداری رسیدند؛ از جمله این معادن، معدن طلای «سادوکینزان» است که از ابتدای قرن ۱۶ میلادی شروع به کار کرده و تا پایان قرن ۱۹ فعال بود. شرکت تیتائو که بهره‌برداری از معدن را در اختیار داشت، در طول این مدت ۷۸ تن طلا از آن استحصال کرد. برای استخراج از این معدن تونل‌هایی تا عمق ۸۰۰ متری سطح زمین حفر شده بودند. پس از معدن طلای سادو، معدن طلای «توی» یکی از معادن بزرگ طلای ژاپن بوده که از سال ۱۳۷۰ میلادی‌(۷۴۹ خورشیدی) تا سال ۱۹۸۰ میلادی‌(۱۳۵۹ خورشیدی) فعال بود و از آن طلا استخراج می‌شد. وجود این معدن کمک بزرگی به اقتصاد ژاپن بود. این کشور از طلای به‌دست‌آمده از این معدن یک شمش بزرگ با وزن ۲۵۰ کیلوگرم ساخت و رکورد بزرگ‌ترین قطعه طلای دنیا را در‌ گینس ثبت کرد. ارزش این قطعه طلا میلیون‌ها دلار برآورد شده است. معدن طلای «کینوما» نیز یک معدن طلای تاریخی ژاپن است و پس از کشف در سال ۱۹۱۷ میلادی(۱۲۹۶ خورشیدی) به مدت ۶۰ سال استخراج‌ می‌شد و در طول زمان فعالیت معدن، به اشتغال مستقیم و غیر‌مستقیم ۱۳ هزار نفر انجامیده بود. با شروع جنگ جهانی دوم، اکتشاف، استخراج و تولید طلا در ژاپن متوقف و اولویت بر‌ مس، آهن و فلزاتی بود که در ساخت تجهیزات جنگی مصرف داشتند. شرایطی مشابه آنچه در آن زمان برای امریکا اتفاق افتاده بود. پس از سال ۱۹۸۱ میلادی‌(۱۳۶۰ خورشیدی) بار دیگر اکتشاف طلا در ژاپن از سوی شرکت «سومیتومو متال» در جنوب این کشور و در جزیره «کیوشو» آغاز شد و تاکنون بیش از ۶ میلیون اونس طلا از معدن «هیشی‌کاری» در این جزیره به‌دست‌آمده است. با توجه به ذخیره اعلام‌شده در صورتی که این معدن بتواند به طور کامل مورد بهره‌برداری قرار گیرد بزرگ‌ترین معدن طلای ژاپن خواهد بود. با وجود پیشینه تاریخی تولید طلا و ذخایر گسترده آن در ژاپن، این کشور در مقایسه با سایر کشور‌های طلاخیز دنیا اکتشافات محدود و کمی را در زمینه طلا داشته است؛ اتفاقی که با توجه به پیشرفته بودن این کشور برای کارشناسان جای تعجب دارد.

بهرام فرزاد‌ - کارشناس معدن



چاپ