کدخبر: 32986

داستان معدن از زبان یک خبرنگار

امروز روز خبرنگار است و از قضا نگارنده نیز ۲سال پیش در همین روز نوشتن در حوزه معدن بین‌الملل را آغاز کرد. در نخستین گزارش، «معدن» تنها یک چاله بود و زیاد طول نکشید تا این درک حاصل شد که از این چاله پول درمی‌آید و برای یک خبرنگار علاقه‌مند به مسائل اقتصادی چه اتفاقی بهتر از این.


بخش دیگری که در حوزه معدن بین‌الملل جالب است، دیرینگی و گستردگی فعالیت‌های معدنی است. عمر استخراج به ۵هزار سال پیش از میلاد می‌رسد و این حرفه همچنان در هر نقطه‌ از جهان وجود دارد و کمتر جامعه‌ای را می‌توان پیدا کرد که ثروت‌های معدنی خود را دستاویز درآمدزایی و تامین نیاز صنایع قرار نداده باشد، اما آنچه تحیر را در بخش استخراج مواد معدنی به اوج می‌رساند این است که این ذخایر، بشر قرن کنونی را به فضای بیرون از زمین و سایر اجرام آسمانی مانند ماه و مریخ سوق داده و به شکل‌گیری پدیده‌ای به نام معدنکاری در فضا (space mining) انجامیده است. البته فقط فضا نیست، امروز حتی بستر اقیانوس‌ها هم عرصه جولان بلندپروازی‌های انسانی برای دستیابی به آنچه شده که اغراق نیست اگر آن را گنج‌های معدنی بنامیم؛ هر چند همه چیز به همین زیبایی نیست و معدنکاری هم مانند هر پدیده دیگری، زیبایی‌ها و زشتی‌های خود را دارد. صورت زشت معدن وقتی نمایان می‌شود که انسان برای دستیابی به ذخایر آن قانون زمین را بر هم می‌زند و زیاده‌خواهی گروهی گاه به مرگ گروه دیگر می‌انجامد. کشته شدن ۱۹نفر در شکستن سد باطله معدن سامارکو در برزیل، ۳۰۰نفر در معدن زغال‌سنگ سوما در ترکیه و ۴۳نفر در معدن زغال‌سنگ زمستان‌یورت ایران تنها نمونه‌هایی بوده که در سال‌های اخیر رخ داده و بی‌شک تاثیر خود را بر روان جامعه گذاشته و گاه به شورش‌های اجتماعی نیز انجامیده است، اما در کنار آن نقاط دیگری از جهان وجود دارد که آسیب‌زا بودن حرفه معدنکاری را پذیرفته و برای کاهش شمار مرگ و میرها اقدام به برپایی نهاد‌های مرتبط کرده است. سازمان‌های بین‌المللی بشردوستانه هم نسبت به این تلفات بی‌تفاوت نبودند و تصویب «پیمان امنیت و سلامت در معادن» که ۲۳سال پیش، از سوی سازمان جهانی کار تصویب شد، نمونه‌ای از تلاش در این زمینه است. البته فقط جان انسان‌ها نیست و گاه محیط‌زیست هم از افراط در معدنکاری به ستوه آمده، اما اندوهناک‌ترین فصل داستان معدن بین‌الملل به معدنکاری غیرقانونی برمی‌گردد؛ پدیده‌ای که بیشتر در کشورهای افریقایی و امریکای جنوبی وجود دارد و آنچه در آن رخ می‌دهد با همه ابعاد غیرانسانی آن، زخمی است بر جان حقوق بشر.
از اینها بگذریم اما خبری‌ترین و جذاب‌ترین بخش این داستان، مربوط به بازار پرافت و خیز مواد معدنی و محصولات پایین‌دست و نهایی آنهاست؛ بازار پررقابتی که به شدت از اِعمال قدرت سیاستمداران تاثیر می‌پذیرد و عرضه و تقاضا مسیر اصلی آن را تعیین می‌کند.
فصل جذاب دیگر این داستان نیز فناوری‌هاست که در آنها خرد، قدرت خلاقیت و هوشمندی موجود انسانی بر بسیاری از ضعف‌هایش غلبه می‌کند و تا خودکارسازی(اتوماسیون) ماشین‌آلات معدنی پیش می‌رود که در نتیجه آن، هم امنیت کار بالا می‌رود و هم بازدهی افزایش پیدا می‌کند.
همه آنچه شرح داده شد، دستاویز یک خبرنگار حوزه معدن بین‌الملل است تا مخاطب را از آنچه در این حرفه در سراسر جهان می‌گذرد، باخبر کند و دنیای او را به فراتر از معادن کشور گسترش دهد.
در نهایت آنچه در این مجال نباید از آن غفلت کرد، آینده دور و چشم‌انداز درازمدتی است که برای حرفه استخراج مواد معدنی ترسیم می‌شود. این دورنما به عناصر نوظهوری گره خورده که نشان می‌دهد انسان بسته به نیازهای صنایع خود تمایلش را به طیف گوناگون مواد معدنی عوض می‌کند و این داستان همچنان ادامه دارد..
ثمن رحیمی راد / روزنامه‌نگار

 

 

روزنامه امروز

gostaresh.png

sanatp.png

نرخ طلا و سکه - امروز

logo-samandehi
الو وزیر