حاشیه‌های طرح توزیع قیر رایگان ادامه دارد

رانت یا سازندگی

نمایندگان یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی که به نمایندگان انقلابی معروف هستند، در آخرین جلسه علنی هفته گذشته، کلیات طرح دوفوریتی الحاق یک بند به قانون بودجه سال ۹۹ و اهدای قیر رایگان به روستاها و پروژه‌های عمرانی را تصویب کردند.

براساس این طرح، قرار است ۲ میلیون تن قیر رایگان برای انجام پروژه‌های راه روستایی و سایر مصارف شهرها و روستاها در اختیار پیمانکاران وزارت راه‌وشهرسازی، شهرداری‌ها و سایر نهادها قرار گیرد. به بیانی شفاف‌تر وزارت نفت به جای پرداخت پول قیر، این محصول را در اختیار پیمانکاران پروژه‌های عمرانی قرار می‌دهد. این طرح موافقان و مخالفان بسیاری دارد و درنتیجه جنجال گسترده‌ای پیرامون آن شکل گرفته است. موافقان طرح یادشده اعتقاد دارند اجرای این طرح زمینه رشد و توسعه روستاها و تکمیل پروژه‌های عمرانی نیمه‌کاره را فراهم می‌کند. درواقع این طرح به نفع مردم مناطق محروم است. اما مخالفان این طرح با استناد به سابقه اجرای طرح‌های مشابه در سنوات گذشته تاکید می‌کنند که این دست اقدامات، زمینه بروز رانت، تبعیض و فساد را فراهم می‌کند.

بازی با قیر ادامه دارد

ایران بزرگ‌ترین تولیدکننده قیر در منطقه خاورمیانه است. عمده قیر تولیدی در کشور ما از پالایش نفت خام تولید می‌شود. البته ذخایر معدنی قیر نیز در کشور وجود دارد، اما حجم این ذخایر محدود است و اصل تولید قیر در ایران بر پایه نفت بنا گذاشته شده است. میزان تولید قیر کشور در سال گذشته برابر ۵.۵ میلیون تن گزارش شده که از این میزان تولید ۴ میلیون تن آن برای اجرای پروژه‌های عمرانی در اختیار پیمانکاران قرار گرفته است. بنابراین انتظار می‌رود رقم صادرات قیر کشور در سال گذشته حدود ۱.۵ میلیون تن باشد، این درحالی است که با استناد به آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران مشخص می‌شود میزان صادرات قیر در سال گذشته برابر ۴.۲ میلیون تن بوده است.

این اختلاف در تمام سال‌هایی که قیر با هدف رونق فعالیت‌های عمرانی در اختیار پیمانکاران این پروژه‌ها قرار گرفته، مشاهده می‌شود. درواقع این اقدام حمایتی، زمینه سودجویی عده‌ای را فراهم می‌کند و اجرای طرح یادشده دست متخلفان را برای سودجویی و صادرات قیر مازاد حاصل از این پروژه‌ها، باز می‌گذارد. به اعتقاد برخی کارشناسان اقتصادی، اصرار نمایندگان بر تصویب این طرح، ریشه در هزینه‌های انتخاباتی آنها دارد. درواقع با اجرای این مصوبه، نفوذ نمایندگان در حوزه‌های انتخاباتی خود افزایش می‌یابد. البته هنوز جزییات اجرای این مصوبه از سوی مجلس شورای اسلامی منتشر نشده است؛ بنابراین برخی از این شائبه‌ها را می‌توان به همین نبود اطلاعات کافی نسبت داد. حال برای بررسی نقاط ضعف و قدرت این طرح با موافقان و مخالفان آن گفت‌وگو کرده‌ایم.


چاپ