اهداف نظام اداری پشت بروکراسی‌های پیچیده گم می‌شود

دیوان‌سالاری سوهان روح تولیدکننده

بروکراسی و دیوان‌سالاری اداری و به‌دنبال آن تغییر قوانین از سوی دست‌اندرکاران اگر بیش از حد معمول باشند، به حدی که هدف خود را تحت‌تاثیر قرار دهند، بدون شک تبدیل به فرآیندی فرسایشی خواهند شد و برای کسانی که در امر تولید مشغول به‌کار هستند، بیش از آنکه راهگشا باشد، دست و پاگیر است.

به اعتقاد کارشناسان کاهش دیوان‌سالاری یکی از راهکارهای اصلی برای رونق تولید به‌شمار می‌رود؛ از این‌رو دست‌اندرکاران به‌ویژه زمانی که بازار در رکود به‌سر می‌برد، باید در راستای کاهش بروکراسی گام بردارند و دست تولیدکنندگان را بازتر بگذارند.

مانع‌تراشی از جنس بروکراسی
درباره روند بروکراسی در فرآیند تولید توحید جعفرزاده، مدیر بازاریابی و صادرات فولاد ظفر بناب در گفت‌وگو با صمت اظهار کرد: هر بروکراسی که در سازکار اداری به‌وجود می‌آید بدون شک همراه با علتی است؛ زمانی که یک سازمان یا نهادی بروکراسی برای عملیات تجاری ایجاد می‌کند، براساس یک هدفی آن را ایجاد می‌کند، اما مشکل زمانی به‌وجود می‌آید که یک بروکراسی ایجاد می‌شود، اما هدف آن از سوی تعیین‌کنندگان را مشخص نمی‌کنند که در این صورت ممکن است با اعتراض تولیدکننده، واردکننده و صادرکننده روبه‌رو شود. برخی مواقع نیز بروکراسی آنقدر زیاد و پیچیده می‌شود که هدف خود را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد و از آن دور می‌شود و برای تولید به‌جای تسهیلگری، مانع‌تراشی خواهد کرد.
جعفرزاده گفت: اما هم‌اکنون باید به این نکته توجه داشت که با وجود تحریم‌های اقتصادی در وضعیت جنگی به‌سر می‌بریم و در دو سال گذشته بسیار از قوانین و بروکراسی‌ها به‌وجود آمده بر این اساس شکل گرفته‌اند. وی ادامه داد: با توجه به شرایط به‌وجودآمده باید بپذیریم که خود را با شرایط موجود تطبیق دهیم، چراکه همراه با تحریم و سخت‌تر شدن شرایط، برای راهکارهایی یک بروکراسی در کشور ایجاد می‌شود.

هزینه‌های بروکراسی
علی جوادی، مدیرعامل شرکت راهبرد صنعت البرز نیز درباره تاثیر بروکراسی بر روند تولید در گفت‌وگو با صمت بیان کرد: تولیدکنندگان این روزها بیش از هر زمان دیگری در دام بروکراسی‌های اداری و دولتی گرفتار آمده‌اند و این بروکراسی‌ها بیشتر برای تولیدکنندگان موانع ایجاد می‌کنند و سوهان روح آنها شده است. جوادی در ادامه خاطرنشان کرد: البته مسئولان ادعا می‌کنند که قصد دارند بروکراسی‌ها را کاهش دهند، اما خلاف ادعای آنها شاهد هستیم که هر روز دیوان‌سالاری بیشتر از گذشته بیشتر و پیچیده‌تر می‌شود.
وی با اشاره به این موضوع این موضوع که طی چند سال گذشته بروکراسی‌ها و قوانین بسیار دچار تغییر شده‌اند، عنوان کرد: پیش از این اگر برای تاسیس واحدی یا گرفتن تجهیزاتی یا واردات و صادرات ۱۰مجوز لازم بود، هم‌اکنون تعداد این مجوزها دو برابر شده است و مسئولان به جای اینکه این روند را کاهش دهند آن را بیشتر کرده و بیشتر برای تولیدکنندگان موانع ایجاد کرده‌اند. جوادی در ادامه اظهار کرد: تولیدکنندگان باید افرادی را برای گرفتن این مجوزها به‌کار بگمارند که همین موضوع برای آنها کلی هزینه دربرخواهد داشت.
مدیرعامل شرکت راهبرد صنعت البرز ادامه داد: ازسوی دیگر، این گرفتن این مجوزها وسیله‌ای برای سوءاستفاده و باجگیری برای بخش خصوصی شده و این موضوع نیز به نوبه خود برای تولیدکنندگان مشکل‌ساز شده است. وی در ادامه خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی مشکلات اقتصادی و تورم از یک‌سو و افزایش مجوز و بروکراسی‌ها از سوی دیگر، دست و پای تولیدکنندگان را بسته است. البته این بدان معنا نیست که تولیدکنندگان یا کسانی که در بازار مشغول به فعالیت هستند با مجوز گرفتن و پیمودن راه رسمی برای فعالیت مخالف باشند، اما موضوع آن است که افزایش این مجوزها و قوانین و هر روز تغییر دادن آنها باعث شده راه برای تولیدکنندگان در این زمینه هموار نباشد.

بروکراسی کاغذی را حذف کنیم
افشین مقتدر، معاون اجرایی مدیرعامل شرکت کارخانه آلومینیوم پارس نیز در گفت‌وگو با عنوان کرد: بروکراسی در یک زمینه می‌تواند مربوط به واردات باشد و از آنجا که واردات به‌نوعی می‌تواند رقیب تولید به‌شمار رود، در این راستا می‌تواند مفید واقع شود، چراکه زمینه‌ساز کنترل واردات
 می‌شود. مقتدر در ادامه خاطرنشان کرد: برای نمونه، اگر یک فرد یا شرکتی بخواهد ثبت سفارشی را در استان دیگری انجام دهد و برای آن واردات استعلام بگیرد، در حقیقت این موضوع می‌تواند فرصتی برای تولیدکنندگان در استان‌های گوناگون باشد تا زمینه فروش محصول آن فراهم شود.
وی در ادامه تصریح کرد: از سوی دیگر، اگر شرکت تولیدکننده‌ای بخواهد موادی را به این دلیل که خط تولید آن با مشکل روبه‌رو است، وارد کند، بروکراسی اداری ممکن خط تولید این واحدها را به تعطیلی بکشاند. معاون اجرایی مدیرعامل شرکت کارخانه آلومینیوم پارس با اشاره به راهکارهایی برای کاهش بروکراسی‌ها در کشور عنوان کرد: به‌طوری کلی در تمام جهان هم‌اکنون بروکراسی از صورت کاغذی خود خارج شده و به سمت روش‌های فضای مجازی و اینترنتی پیش رفته‌اند. مقتدری با اشاره به این موضوع که مجازی شدن بروکراسی‌ها می‌تواند همراه با چند حسن باشد، گفت: حذف بروکراسی کاغذی از یک‌سو می‌تواند تراکنش‌ها و هزینه‌های آن را در سطح شهرها کاهش دهد، چراکه مراجعه‌های حضوری هزینه‌بردار هستند، در حالی که اگر به سمت مجازی شدن پیش بروند از یک سو هم‌سطح تراکنش‌های فیزیکی کاهش می‌یابد، هم سبب کاهش هزینه‌ها و کاهش تخلفات می‌شود.
مقتدر ادامه داد: در حقیقت برای ثبت سفارش و صادرات، آن بخشی که با قوانین ممکن است مغایرت داشته باشند، نیاز به مراجعه حضور خواهد یافت، اما اگر قوانین در یک چارچوب باشد، نیاز به حضور فیزیکی را به حداقل ممکن می‌رساند. وی در پایان یادآور شد: در کشور سیستم‌ها به سمت ظرفیت‌های فضای مجازی پیش رفته‌اند و این می‌تواند برای تولیدکنندگان مفید واقع شود.


چاپ