اهمیت HSE در واحدهایی با کوره‌های مذاب

نادیده گرفتن ایمنی در صنعت فولاد مرگ‌آفرین می‌شود

کار کردن در کارخانه‌های فولاد و در کنار کوره‌های ذوب و در دمای بالا که هر لحظه ممکن است همراه با خطراتی چون پاشش مذاب تا ده‌ها خطر آسیب‌زای دیگر حتی درحد مرگ باشد، نیازمند استقرار واحدهای HSE (بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست) بسیار قوی در این کارخانه‌هاست؛ به‌ویژه تامین ایمنی برای نیروی انسانی که در این محیط با خطر دست و پنجه نرم می‌کنند، از اهمیت دوچندانی برخوردار است.

هدف HSE حفظ نیروی انسانی است
حسین مدرسی‌فر، مدیر HSE شرکت فولاد مبارکه در گفت‌وگو با صمت اظهار کرد: ماموریت و هدف اصلی HSE در هر سازمانی حفظ و حراست از نیروی انسانی است، زیرا نگهداشت نیروی انسانی یکی از مباحث مهم به‌شمار می‌رود. شاید بتوان به‌سادگی نیروی انسانی استخدام کرد، اما نگهداشت و حفظ این نیروها بسیار اهمیت دارد و نگهداشت نیروی انسانی از نظر سلامت از اهداف کلان HSE است. مدرسی‌فر در ادامه خاطرنشان کرد: وظیفه HSE در حوزه ایمنی این است که عواملی خطرساز و زیان‌آور را در گام نخست شناسایی، در گام دوم طبقه‌بندی و در نهایت این عوامل را ‌کنترل کند. در حقیقت این ماموریت کلی واحد HSE است. وی در ادامه با اشاره به تقسیم‌بندی حوزه‌های HSE عنوان کرد: HSE شامل ایمنی، بهداشت حرفه‌ای و محیط‌زیست است. وظیفه بهداشت حرفه‌ای، شناسایی، پایش و کنترل عوامل زیان‌آور و وظیفه ایمنی کاهش حوادث است که این بخش در راستای کاهش حوادث باید برنامه داشته باشد. این کار براساس شناسایی خطرات انجام می‌شود که این خطرات نیز طبقه‌بندی می‌شود. عملکرد بخش محیط‌زیست نیز مانند بهداشت حرفه‌ای است با این تفاوت که بهداشت حرفه‌ای زیرسقف محیط کارخانه و محیط‌زیست بالای سقف را کنترل می‌کند و باید در راستای آلاینده‌های زیست‌محیطی برنامه‌ریزی داشته باشد.
مدیر HSE شرکت فولاد مبارکه در ادامه خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه صنعت فولاد یک صنعت زیان‌آور است و عوامل زیست‌محیطی و خطرساز آن بالاست، وظیفه واحد HSE بسیار خطیرتر خواهد بود. هر نوع کم‌کاری از این ماموریت، ممکن است آسیب‌های جبران‌ناپذیری به محیط‌زیست و نیروی انسانی وارد کند. مدرسی‌فر در پاسخ به این پرسش که آیا کسانی که در واحدهای فولادی کار می‌کنند ممکن است دچار بیماری‌های خاص ناشی از نوع کار شوند، گفت: برخی بیماری‌ها در فولادسازی مربوط به بیماری‌های اسکلتی-عضلانی و بیشتر نشات‌گرفته از قرارگیری بدن در وضعیت‌های نامناسب است. عواملی چون پله‌روی زیاد یا برداشتن بار بیش از حد مجاز و... عوامل زیان‌آوری به‌شمار می‌روند که ممکن است روی بدن کارکنان تاثیر منفی بگذارند که شامل بحث‌های آرنومیکی می‌شود که به‌شکل کمردرد و پادرد و درد مفاصل و... خود را نشان می‌دهند. وی همچنین درباره بحث ایمنی نیز عنوان کرد: بحث ایمنی واحدهای فولادی بسیار حائز اهمیت است، چراکه ناامنی در محیط کار فولادی نسبت به سایر صنایع بالاتر است. برای نمونه، در صنعت نفت با خطر اشتعال و انفجار روبه‌رو هستیم، اما در صنعت فولاد خطرهایی چون کار در ارتفاع، قرار گرفتن بین سطوح داغ و خشن، خطر گیرکردن بین ماشین‌آلات، خطر انفجار مذاب یا خطر پاشش مواد ذوب، سرباره و مواد شیمیایی که به‌عنوان کمک‌کننده ذوب یا خالص‌سازی فولاد استفاده می‌شود، افراد درگیر هستند. مدیر HSE شرکت فولاد مبارکه درباره بحث زیست ‌محیطی نیز عنوان کرد: در بحث زیست‌ محیطی بیشتر موضوع گرد و غبار و آب در نظر گرفته می‌شود که باید مورد پایش قرار گیرد.

بی‌توجهی به ایمنی فاجعه‌آمیز می‌شود
همچنین علی‌اکبر محمودصالحی، مدیرعامل HSE فولاد هرمزگان در گفت‌وگو با صمت عنوان‌کرد: فعالیت HSE در ۳حوزه ایمنی و آتش‌نشانی، بهداشت حرفه‌ای و محیط‌زیست تعریف‌شده که در حوزه ایمنی کنترل و بازرسی و شرایط اضطراری و در حوزه آتش‌نشانی موضوع‌هایی چون امداد و نجات مطرح است. واحد بعدی، واحد بهداشت است که شامل بهداشت حرفه‌ای، طب صنعتی و اورژانس می‌شود. در بهداشت حرفه‌ای بررسی عوامل زیان‌آور و کنترل آن در محیط کار مدنظر است و در طب صنعتی انجام معاینه‌های دوره‌ای پزشکی و کنترل بیمارهای شغلی بین کارکنان را هدف خود قرار داده است. وی افزود: حوزه سوم شامل محیط‌زیست و بهداشت محیط می‌شود که جزو بحث‌های کلان است که در محیط‌زیست داخل کارخانه و تاثیر آن بر منطقه مدنظر قرار می‌گیرد. بهداشت محیط نیز مسائل به مربوط به تغذیه و سایر موارد را بررسی می‌کند. محمودصالحی در پاسخ به این پرسش که به‌تازگی به HSE یک E دیگر افزوده شده و در برخی واحدها HSEE مطرح شده، این E دوم مربوط به چه حوزه‌ای می‌شود، عنوان کرد: این Eمربوط به مصرف انرژی است تا در راستای حفظ محیط‌زیست میزان انرژی را به حداقل ممکن برسانیم. وی در پاسخ این پرسش صنایع فولاد جزو انرژی‌بر است، عنوان کرد: صنعت فولاد جزو صنایع انرژی‌بر به‌شمار می‌رود. مصارف اولیه مواد معدنی، آب و انرژی‌هایی چون برق و گاز نیز در این حوزه قرار می‌گیرند. مدیرعامل HSE فولاد هرمزگان تاکید کرد: واحد فولادی که در مرکز کشور ایجاد شده‌اند، سبب آلودگی آب‌های زیرزمینی شده‌اند. ما در فولاد هرمزگان چون کنار دریا هستیم از آب‌های زیرزمینی استفاده نمی‌کنیم. موضوع مصرف برق نیز مطرح است که کوره‌های الکتریکی فولادسازی با برق کار می‌کنند که مصرف بالایی دارند. مصرف بیش از حد انرژی به نوبه خود به محیط‌زیست آسیب می‌رساند. محمودصالحی درباره ایمنی واحدهای فولاد عنوان کرد: نیروی انسانی در رویارویی با صنعت ممکن است که با دو نوع آسیب روبه‌رو شود، یک بیماری شغلی و دیگری حوادث است؛ از آنجا که حوادث آنی اتفاق می‌افتد، نیاز به درمان‌های فوری نیز وجود دارد. اما بیماری‌های شغلی به‌‌طور عمومی مزمن هستند و ممکن است فرد طی سال‌ها در معرض آلایندگی قرار بگیرند. از آنجا که صنعت فولاد یک‌صنعت آلاینده است، افراد مستعد گرفتن بیماری‌های شغلی هستند و ممکن است دچار بیماری‌های تنفسی و افت شنوایی شوند. وی در ادامه تاکید کرد: بحث ایمنی با توجه پرخطر بودن فضای کار واحدهای فولادی، اگر مورد توجه قرار نگیرد، ممکن است فاجعه‌آمیز باشد.


چاپ