در گفت‌وگوی صمت با کارشناسان بازار سهام تاکید شد:

اگر نیاز ندارید، سهام‌عدالت را نفروشید

در روزهایی که کرونا و تحریم‌های یک‌جانبه امریکا امان از اقتصاد زخم‌خورده ایران بریده بود، بسیاری از تریبون‌های رسمی و غیررسمی از داخل و خارج کشور به دولت فشار می‌آوردند که در اقدامی اورژانسی و اضطراری برای کمک معیشتی به اقشار آسیب‌پذیر و حتی طبقه متوسط آستین بالا بزند.

دولت نیز پس از سبک سنگین کردن‌های فراوان و با شکست خوردن در مسیر استفاده از روش‌هایی مانند بیمه بیکاری، وام کرونا و... تصمیم به آزادسازی مرحله‌ای سهام عدالت در بازار سهام گرفت تا مردم بتوانند با فروش سهم خود بتوانند بخشی از کاستی‌های معیشتی خود را که در پی شیوع گسترده ویروس کرونا ایجاد شده بود، جبران کنند. اما از بدو اعلام این تصمیم بسیاری از کارشناسان بازار سرمایه به دولت تاختند و این تصمیم را غیرمنطقی خواندند، چراکه بازار سهام در آستانه ورود به کانال ۲ میلیون واحدی بود و تحلیلگران عرضه سهام عدالت را عاملی برای سنگین شدن صف‌های فروش و به مثابه یک ترمز برای بورس تازه جان گرفته ایران می‌دانستند.

اما در نهایت سهام عدالت در بازار سرمایه عرضه شد و همانطور که پیش‌بینی می‌شد صف‌های فروش سنگینی هم برای آن ایجاد شد، شاخص‌ها نیز ریزش شدیدی را تجربه کردند که شاید این تصمیم دولت یکی از دلایل اصلی سقوط بورس اوراق بهادار باشد.
این تصمیم دولت برای آزادسازی سهام‌عدالت، مدافعانی هم داشت که معتقد بودند بورس محلی برای سرمایه‌گذاری اقشار بدون دغدغه معیشتی است و با توجه به شرایط اقتصادی کشور این افراد باید با از خودگذشتگی راه را برای ایجاد روزنه تنفس برای اقشار آسیب‌پذیر باز کنند. البته هیچ‌گاه ترکیب جمعیتی هجوم‌برندگان به بورس به تفکیک پایگاه‌های اجتماعی‌شان مشخص نشد اما به نظر می‌رسد این اقدام دولت نه‌تنها نتوانست دست کم‌درآمدها را بگیرد، بلکه باعث شد بخش بزرگی از طبقه متوسط و حتی آسیب‌پذیر نیز با ضررهای بسیار سنگینی مواجه شوند.


سرنوشت سهام عدالت و کلیت بازار سرمایه

امید پورمحمود، کارشناس بازار سهام با مرتبط دانستن سرنوشت سهام عدالت و کلیت بازار سرمایه، به گفت: وضعیت سهام عدالت به‌دلیل ماهیت دولتی بودن آن به چشم‌انداز بورس در ماه‌های آینده بستگی دارد که آیا می‌تواند بار دیگر روند رو به رشد خود را از سر بگیرد یا خیر.
وی در ادامه افزود: برای درک و تحلیل بهتر این موضوع بدون شک باید وضعیت بازار را با توجه به سیاست‌های اقتصادی کلان دولت و همچنین سیاست‌گذاری‌های داخلی بورس در نظر گرفت.


چشم‌انداز بورس


پورمحمود با یادآوری رویکرد دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۰، عنوان کرد: با توجه به پیش‌بینی ۱۴۰۰هزار میلیارد تومان درآمد از محل فروش سهام در بورس اوراق بهادار برای دولت، به‌طور قطع می‌توان گفت نگاه ویژه‌ای در سال ۱۴۰۰ به این حوزه وجود دارد.
 به نظر می‌رسد دولت قصد دارد این مبلغ پیش‌بینی شده را از محل خرید و فروش سهام در بورس تامین کند.

این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به نحوه عملکرد دولت در سال جاری و کسب درآمد از محل بازار سهام، به گفت: مسئله افزایش میزان معاملات در بازار سهام برای سال ۱۴۰۰ تقریبا منتفی است اما به احتمال زیاد دولت با رویکردی که امسال هم داشت در سال آینده اقدام به نوسان‌گیری در بورس و ایجاد فضایی برای معاملات پرتعداد از سوی مردم خواهد کرد تا بتواند درآمد موردنظرش را به‌دست آورد.
این نشانه‌ها نوید رشد چندان چشمگیری را در بورس برای سال آینده به ما نمی‌دهد.


چشم‌انداز سهام عدالت


این تحلیلگر بورس وضعیت سهام عدالت را در سال ۱۴۰۰، تاکید کرد: آینده سهام عدالت نیز وابسته به سرنوشت شاخص‌سازها در بورس اوراق بهادار است که تاثیر زیادی روی شاخص‌ها دارند و با توجه به وضعیت بازار در یک بازه زمانی ۶ ماهه تا یک ساله رشد قابل‌توجهی را نمی‌توان در پیشانی بازار سهام تهران مشاهده کرد.

 از همین‌رو طبق گزاره درهم تنیدگی سرنوشت بورس و سهام عدالت با یکدیگر معتقدم سهام عدالت نیز آینده‌ای مشابه بازار خواهد داشت و چندان روزهای پرفروغی را نمی‌توان برای هر دوی آنها دید.
پورمحمود در ادامه ضمن ابراز خوشبینی نسبت به آینده مذاکرات ایران با غربی‌ها، به صاحبان سهام‌عدالت گفت: باتوجه به روی کار آمدن بایدن و همچنین تغییر دولت ایران در سال ۱۴۰۰، احتمال مذاکره نیز افزایش یافته که اگر این اتفاق رخ دهد می‌توان انتظار رشدی ملایم و معمول را در بورسه تهران داشت، که در نهایت منجر به رشد سهام عدالت نیز خواهد شد.

از همین‌رو توصیه می‌شود افرادی که به پول سهام عدالت خود نیازی ندارند با نگاهی بلندمدت‌تر سهام خود را همچنان نگاه داشته و سود به‌ نسبت خوبی را به‌دست آورند.
 اما اگر کسی می‌تواند سود خوبی را در حوزه‌های دیگر به‌دست بیاورد، منطقی‌تر آن است که سهام عدالت خود را فروخته و در زمینه موردنظر خود سرمایه‌گذاری کند.


بدحسابی بانک‌ها و کارگزاری‌ها


این تحلیلگر بازار سهام در پایان خاطرنشان کرد: همانطور که می‌دانیم در تمام مدتی که سهام عدالت آزادسازی شد، افراد برای فروش این سهام باید به بانک‌ها یا کارگزاری‌ها مراجعه می‌کردند اما از همان روز نخست تا به‌‌حال پرداخت‌ها به‌طور منظم و درست انجام نشده است.
 بسیاری در چند مرحله موفق به گرفتن پول خود شده‌ و برخی دیگر نیز با تاخیر حساب خود را از بانک‌ها و کارگزاری‌ها گرفته‌اند.


بازارگردان در صندوق‌های سرمایه‌گذاری استانی


حمید میرمعینی، کارشناس بازارسهام با اشاره به اقدام جدید سازمان بورس اوراق بهادار مبنی بر در نظر گرفتن بازارگردان برای صندوق‌های سرمایه‌گذاری استانی، به گفت: این نوع تصمیمات تاثیر چندانی روی روند کلی بازار نخواهد داشت، چراکه نوسانات و افت‌وخیز بورس ربطی به این شرکت‌های سرمایه‌گذاری ندارد. وی در ادامه افزود: وقتی هم که این تصمیمات امکان اثرگذاری روی بورس را نداشته باشند، به‌طور قطع سهام عدالت نیز نخواهد توانست روزهای چندان بهتری را تجربه کند.


واکنش به تصمیم جدید سازمان بورس


میرمعینی با یادآوری تجربه ناموفق بازارگردان‌ها در بازار سهام، عنوان کرد: باید توجه داشت که تجربه بازارگردان‌ها در بازار سهام خیلی خوشایند و موفقیت‌آمیز نبود، سهامداران نیز نظر مثبتی روی آنها ندارد. هرچند معتقدم در همان اشل استانی می‌تواند باعث تعدیل واکنش‌های هیجانی سهامداران و حتی زمینه‌ساز توفیق بورس‌بازان استانی شود اما این تمهیدات نخواهد توانست وضعیت سهام عدالت را در بازار دگرگون کند.
این تحلیلگر بورس ادامه داد: از سویی هم از سازمان بورس خیلی کار اثرگذار و خارق‌العاده‌ای را نمی‌توان انتظار داشت، ریشه این مسئله را نیز باید در سیاست‌گذاری‌های کلان اقتصادی کشور جست‌وجو کرد، چراکه بورس در این روزها شدیدا تحت‌تاثیر سیاست‌های کلان اقتصاد کشور است.


بایدن، انتخابات۱۴۰۰ و سهام عدالت


این کارشناس بازار سرمایه ضمن اشاره به پیروزی دموکرات‌ها در ایالات متحده امریکا، به گفت: به اعتقاد من بورس می‌تواند سال آینده با توجه به خوشبینی‌های پیرامون مذاکرات با غرب رشد به‌نسبت خوبی را تجربه کند که در این صورت سهام عدالت نیز به طور طبیعی رشد خوبی خواهد داشت. از سویی هم سبد سهام عدالت نشان می‌دهد سهم‌های آن از ارزندگی خوبی برخوردارند اما فعلا به‌دلایلی که ذکر شد، خریدار زیادی ندارند و حتی فشار فروش را نیز می‌بینیم.
وی بار دیگر به موضوع بازارگردان‌ها اشاره و تاکید کرد: اینکه بگوییم تصمیمات و اقداماتی مانند تعیین بازارگردان برای صندوق‌ها می‌تواند روی وضعیت سهام عدالت تاثیرگذار باشد یا خیر را باید با احتیاط زیادی به زبان آورد، چراکه طبق آنچه پیش‌تر نیز گفته شد، وضعیت بازار سرمایه بیش از آنکه به عملکرد مسئولان بستگی داشته باشد، به شرایط کلی اقتصادی ایران وابسته است.


عرضه سهام عدالت در بورس اشتباه بود


میرمعینی در پایان با انتقاد از تصمیم عرضه سهام عدالت در بازار سهام، خاطرنشان کرد: من از همان ابتدا نیز مخالفت جدی با این تصمیم و به‌ویژه نحوه اجرای آن داشتم، چراکه بازار سهام ما ظرفیت این حجم از عرضه را نداشت و سهامداران زیادی قربانی اقدامات غلط مسئولان وقت سازمان و دولت شدند. البته قابل درک است که این تصمیم در زمانی گرفته شد که اقتصاد کشور وضعیت خوبی را نداشت و باید به مردم کمک می‌شد اما این شکل از ورود به بازار سهام کار درست و منطقی نبود. این کار نه‌تنها نتوانست دردی از مردم دوا کند، بلکه باعث شد بورس نیز دچار آشفتگی شده و استارت ریزش‌ها زده شود.


صندوق‌های استانی سهام‌عدالت بازارگردان‌دار می‌شوند


رئیس جدید سازمان بورس اظهارکرد: با تصویب شورای‌عالی بورس، صندوق سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی، به‌منظور بازارگردانی سهام شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی تاسیس می‌شود. به‌گزارش سنا، محمدعلی دهقان‌دهنوی با بیان این مطلب گفت: در دویست و چهارمین جلسه شورای‌عالی بورس و اوراق بهادار، وضعیت بازار سرمایه مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت و این تصمیم در راستای اجرای ماده ۹ آیین‌نامه اجرایی ساماندهی سهام عدالت اتخاذ شد.

رئیس جدید سازمان بورس و اوراق بهادار افزود: هدف از تشکیل صندوق سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی، تامین مالی لازم برای انجام عملیات بازارگردانی سهام شرکت‌های استانی و همچنین اجرای بند ۲ صورتجلسه مورخ ۴ مرداد ۹۹ شورای‌عالی بورس خواهد بود.
سخنگوی شورای‌عالی بورس تصریح کرد: صندوق سرمایه‌گذاری مشترک توسعه بازار سرمایه مجاز است به‌منظور بازارگردانی سهام شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی، صندوق سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی تاسیس کند و دارایی‌های تخصیص‌یافته موضوع بند ۲ صورتجلسه مورخ ۴ مرداد ۹۹ این شورا را به آن صندوق منتقل کند.
گفتنی است در ازای انتقال دارایی‌های تخصیص‌یافته، واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی یادشده به‌نام شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی صادر خواهد شد.

سخن پایانی...


کارشناسان با اشاره به تجربه نه‌چندان درخشان فعالیت بازارگردان‌ها در بورس معتقدند این ابزار با وجود ماهیت تعدیل‌کننده‌ای که دارد، تبدیل به اهرمی برای نوسان‌گیری حقوقی‌ها و در نهایت دولت شده که عده زیادی از سهامداران را خشمگین کرده
‌است. حال که رئیس سازمان بورس از تعیین بازارگردان برای صندوق‌های استانی سهام عدالت خبر داده، این نگرانی وجود دارد که آیا قرار است به‌مانند آنچه در آذر و دی ماه گذشته مشاهده کردیم، این‌بار در بورس‌های استانی به نمایش گذاشته شود؟ اما نباید فراموش کرد که در این مورد طرف معامله اقشار ضعیف و کم‌درآمدی هستند که حتی ممکن است به سهام عدالت به‌عنوان تنها روزنه امید نگاه کنند و از قضا هیچ آشنایی هم با بورس ندارند.
 کاش دولت در این یک مورد، کمی از فکر تامین کسری بودجه فاصله بگیرد!


چاپ