بررسی روند معاملاتی بورس در گفت‌وگو با کارشناسان بازار سرمایه

بیم و امید در تالار شیشه‌ای

اهالی بورس تهران در حالی به استقبال نخستین هفته بهمن ۱۳۹۹ می‌روند که بیمناک از تکرار اتفاقات هفته‌های گذشته و امیدوار به تحقق وعده‌های مسئولان هستند!

تحلیلگران نیز با وجود تحولاتی که در ایالات متحده امریکا رخ داده برای دلار همچنان روند ریزشی قیمت‌ها را پیش‌بینی می‌کنند که باعث کاهش ارزش سهام کامودیتی‌ها در بازار سرمایه خواهد شد. به اعتقاد بسیاری از کارشناسان اگر اتفاق خاصی در عرصه بین‌المللی رخ ندهد و همه چیز طبق روالی که پیش‌بینی می‌شد پیش برود باید منتظر دلار ۲۰ تا ۲۱هزار تومانی بود. این مسئله نگرانی‌های سهامداران را بیش از پیش افزایش داده، چراکه هر بار قیمت دلار کاهش یافته، شاخص بورس هم قرمزپوش شده که اصلا خوشایند فعالان بازار سرمایه نخواهد بود. البته دسته دیگری از کارشناسان بر این باورند که با توجه به ریزش‌های سنگین و کم‌سابقه بورس، اغلب سهم‌ها در سطح ارزندگی بسیار خوبی قرار داشته و بار دیگر می‌توان شاهد رشد دوباره شاخص کل در بورس تهران بود. عده‌ای از سهامداران نیز با این امید چشم به تابلوهای بورس دوخته‌اند تا شاید راهی برای جبران ضررها یا درجا زدن‌های پیاپی بیابند.

البته عده‌ای هم دل به یک وعده قدیمی و بلاتکلیف خوش کرده‌اند و با وجود گذشت بیش از ۳ماه همچنان به تزریق منابع از صندوق توسعه ملی به بورس امیدوارند. هرچند رئیس سازمان بورس هم هفته گذشته از پیگیری وصول وعده‌های دولت مبنی بر تخصیص یک درصد از منابع صندوق توسعه به حساب صندوق تثبیت بازار سهام خبر داده و همین امر باعث شده بار دیگر مسئله تقویت بازار در روزهای سرخ و سخت بازار نقل محافل شود. البته کارشناسان معتقدند این واکنش از سوی سهامدارانی که متضرر شده‌اند طبیعی است که بخواهند دولت زیر بال و پرشان را بگیرد اما این اتفاق نمی‌تواند باعث برقراری تعادل و ثبات در بازار سهام شود.

اما بیشتر قریب به اتفاق سهامداران معتقدند از مهم‌ترین دلایل ریزش بورس می‌توان به کاهش قیمت دلار، خروج سرمایه حقیقی از بورس، رفتار هیجانی سهامداران خرد و افزایش بی‌اعتمادی نسبت به بازار سهام اشاره کرد.



نشانه‌ای از رشد دیده نمی‌شود


میترا تاتاری، کارشناس بازار سهام با ابراز ناامیدی از احتمال رشد بازار سرمایه به صمت گفت: با توجه به زلزله‌ای که در روزهای پیش شاهد آن بودیم به نظر می‌رسد نمی‌توان به برگشت کامل بازار سهام خوشبین بود. وی در ادامه افزود: عواملی مانند روند ریزشی قیمت دلار، اظهارات گاه و بی‌گاه مسئولان و برخی اتفاقات داخلی بازار باعث شده تا امید چندانی به بازگشت دوباره بورس به مدار صعودی وجود نداشته باشد.


خوشبین نیستم


تاتاری با اشاره به وضعیت بورس در هفته‌های اخیر، عنوان کرد: هرچند روز سه‌شنبه هفته قبل کمی این امیدها را به اردوی سهامداران بازگرداند اما روی هم رفته نمی‌توان به آینده بازار خوشبین بود. درحال‌حاضر هم اغلب معامله‌گران بازار سهام فقط منتظر خروج از بازار هستند و به فکر ادامه معاملات نیستند. به‌طور منطقی باید دست‌کم ۱۰ روز ارزش معاملات بازار بیش از ۱۰هزار میلیارد تومان باشد تا ما بتوانیم از احتمال متعادل شدن بازار صحبت کنیم.


شاخص‌سازها


این تحلیلگر بورس به نقش سهم‌های شاخص‌ساز و کلیدی اشاره کرد و به صمت گفت: از سویی هم سهم‌های شاخص‌ساز نقش بسیار مهمی در بازار ایفا می‌کنند و حتی می‌توان گفت این سهم‌ها سرنوشت بورس را رقم می‌زنند.
یکی از نشانه‌های برگشت بازار حجم معاملات سهام شاخص‌سازهاست اما با توجه به وضعیت کنونی بورس این فاکتور هم چندان امیدوار‌کننده نیست.


 هفته نوسانی بازار


این کارشناس بازار سرمایه با تحلیل روند بورس در هفته جاری، بیان کرد: واکنش مثبت به یک محدوده حمایتی سرنوشت‌ساز نمی‌تواند ملاک بازگشت بازار باشد، بلکه باید مقاومت‌ها شکسته شود و حجم معاملات در بازار هم افزایش یابند. از همین رو معتقدم در طول این هفته نیز به احتمال زیاد شاهد نوسانات در بورس خواهیم بود.  وی ادامه داد: به‌عبارتی باید منتظر ادامه روند مثبت و منفی یک روز در میان و شلوغ و خلوت شدن صف‌های خرید و فروش باشیم. به باور من تا زمانی‌که دلار به یک کف قیمتی و ثبات نرسد این وضعیت در بازار سهام نیز تداوم خواهد داشت و شاخص کل هم در آن مقطع مشخص خواهد شد.تاتاری در پایان به نقدینگی جاری در بازار اشاره و خاطرنشان کرد: یکی دیگر از ملاک‌های قابل اعتنا خروج پول از صندوق‌های درآمد ثابت و ورودش به بازار است که هنوز نشانه‌هایی از این ورود پول دیده نمی‌شود و نمی‌توان با یک کندل مثبت ادعای رشد بازار را داشت. البته من نمی‌گویم که بازار می‌تواند کف‌های پایین‌تر از این هم بزند اما به نظرم سقف بالاتر را نمی‌توان به این زودی‌ها در بازار سرمایه شاهد باشیم و حتی اگر بازار برگردد هم رشد شارپی را در بازار نخواهیم دید.



شوک سیاسی بلای جان بازار


مصطفی صفاری، کارشناس ارشد بازار سهام با اشاره به احتمال رسیدن به توافقی بین ایران و کشورهای غربی، به صمت گفت: به اعتقاد من اگر زمینه برای توافقات با غربی‌ها فراهم شود بازار هم پالس‌های مثبت این اتفاق را خواهد گرفت.
وی در ادامه افزود: البته همه چیز بستگی به اتفاقاتی دارد که ماه‌هاست انتظارش را کشیده‌ایم و احتمالا در آینده نه چندان دوری تکلیف روشن می‌شود، بورس هم طبیعتا بخشی از اقتصاد ایران است و هر خبر خوبی می‌تواند تاثیرات مثبتی هم روی عملکرد بازار سهام داشته باشد.

این کارشناس مسائل اقتصادی به اختلافات بین وزیر امور اقتصادی و دارایی با وزیر صنعت، معدن و تجارت اشاره و بیان کرد: البته اگر این شوک‌های سیاسی داخلی هم تمام شود بازار می‌تواند نفس بکشد. برای مثال اگر دعواهای بین وزیر اقتصاد و وزیر صنعت، معدن و تجارت خاتمه پیدا کند، بورسی‌ها نیز خوشحال می‌شوند چراکه هر تشنجی می‌تواند باعث برهم ریختن تعادل و ثبات در بورس شود. صفاری در پایان با اشاره به خروج نقدینگی از بورس در روزهای گذشته به صمت گفت: مسئله دیگری هم که مطرح است امکان بازگشت پول حقیقی به بازار است که به نظرم با توجه به تحولات داخلی بورس باید منتظر ماند و دید که چه اتفاقاتی پیش روی بازار است.



۵ دلیل برای ریزش‌های اخیر بورس


یک کارشناس بازار سرمایه با اشاره به روند معاملات اخیر بازار سهام به ۵ عامل تاثیرگذار در ریزش شاخص بورس اشاره کرد و گفت: ترس سهامداران از اصلاح پرشتاب شاخص بورس، روند معاملات بازار سهام را وارد فاز هیجانی کرده است.
به‌گزارش ایرنا، مهدی محسنی به روند پرشتاب افت شاخص بورس در بازار اشاره کرد و گفت: در چند وقت اخیر شاهد افزایش ریسک بازار بودیم، بخشی از ریسک‌های ایجادشده در بازار به نرخ دلار و دارایی‌های بلوکه شده در دیگر کشورها مانند چین و کره برمی‌گردد که احتمال آزادشدن آن وجود دارد. برخی معتقدند با آزاد شدن دارایی‌های بلوکه شده، نرخ دلار در مسیر نزولی قرار می‌گیرد که به نظر می‌‍‌رسد افت قیمت در بازار ارز موقتی باشد.
این کارشناس بازار سرمایه به دیگر عامل تاثیرگذار در شتاب روند اصلاحی شاخص بورس اشاره و اظهارکرد: افزایش نرخ سوخت در صنایعی مانند پتروشیمی که بر سودآوری این شرکت‌ها تاثیرگذار است منجر به کاهش سودآوری شرکت‌های مدنظر خواهد شد.


شایعاتی مانند اعمال مالیات بر صادرات


وی با بیان اینکه در کنار این مسائل شایعاتی مانند اعمال مالیات بر صادرات شرکت‌ها مطرح شده که این موضوع بر روند معاملات بورس بی‌تاثیر نخواهد بود، گفت: تاکنون این شرکت‌ها معاف از مالیات بودند و گمانه‌زنی‌هایی مبنی بر اخذ مالیات از این شرکت‌ها مطرح شده که بر حاشیه سود شرکت‌ها موثر خواهد بود.

محسنی با اشاره به اینکه در کنار این مسائل، مطرح شدن موضوع قیمت‌گذاری فولاد از سوی وزیر صنعت، معدن و تجارت زمینه ترس بین سهامداران را فراهم کرد، گفت: گمانه‌زنی‌های مربوط به قیمت‌گذاری در صنعت فولاد که احتمال رواج آن در دیگر صنایع وجود دارد، باعث ایجاد شوک در معاملات این بازار شد که به نظر می‌رسد اجرای این اقدام منتفی شده است، اما این موضوع اثر منفی خود را بر بازار ایجاد کرد و بر سودآوری شرکت‌ها تاثیرگذار بود. روند معاملات بازار سهام وارد فاز هیجان شده است و تا زمانی که ریسک‌های ایجاد شده در بازار از بین نرود شاهد وجود نوسان در معاملات بورس خواهیم بود. قیمت سهام به‌ویژه کامودیتی محورها در چند وقت اخیر اصلاح زیادی را در بازار تجربه کردند، اکنون با توجه به انتشار گزارش مثبت شرکت‌ها می‌توان نسبت به آینده این سهام امیدوار بود و امکان بازگشت روند صعودی در سهام شرکت‌های بزرگ وجود دارد. عده‌ای از سهامدار در بازار وجود دارند که به‌دلیل ترس از معاملات فعلی بازار اقدام به فروش هیجانی در بازار کردند که این اتفاق باعث تاثیر کلی بر معاملات بورس شده است.


اقدامات تاثیرگذار در بهبود روند معاملات


وی به اقدامات تاثیرگذار در بهبود روند معاملات بورس اشاره کرد و افزود: تاکنون تکلیف برخی از قانون‌گذاری‌ها در کشور مانند نرخ سود بانکی به‌عنوان سرمایه‌گذاری بدون ریسک مشخص نشده است، با ایجاد اطمینان در این زمینه‌ها برای سرمایه‌گذار شرایط مبهم موجود در بازار از بین می‌رود و در این صورت بازار می‌تواند مسیر خود را پیدا کند و روند معاملات این بازار به تعادل برسد. تا چند وقت گذشته پیشنهاد ما به سرمایه‌گذاران، سهامداری در بورس بود اما به‌دلیل تغییر مسیر بورس، بازار برخلاف پیش‌بینی‌ها پیش رفت و سهامداران را با ضرر و زیان‌های سنگین مواجه کرد.

این کارشناس بازار سرمایه گفت: اکنون توصیه ما به سهامداران این است که با توجه به در پیش گرفتن روند نزولی قیمت دلار، بیشتر به سمت سهامی پیش روند که علاوه بر اینکه دلاری محور نیستند و شامل نرخ‌گذاری دستوری نمی‌شوند، با محدودیت صادرات هم همراه نباشند. تا یک سال آینده سهام کامودیتی‌محور مانند فولاد و پتروشیمی بازدهی بهتری را در مقایسه با نرخ سود بانک‌ها در اختیار سهامداران قرار می‌دهد اما سهامداران در این بازار باید با تحلیل و بررسی‌های درست اقدام به سرمایه‌گذاری کنند.



سخن پایانی...


برخی صاحب‌نظران اقتصادی با اشاره به تجمعات اعتراضی که مقابل ساختمان سازمان بورس برگزار شده مطالبات معترضان را غیرمنطقی و غیرمسئولانه دانسته و آن را حاصل عملکرد نادرست دولت درباره پرونده موسسات مالی و اعتباری می‌دانند. این عده از کارشناسان که انتقادهایی را به نحوه رفتار مردم در مواجهه با فراز و فرودهای اقتصادی مطرح می‌کنند معتقدند مردم برای سرمایه‌گذاری در بازار سهام مختار بودند و کسی آنها را مجبور به هجوم به سوی بورس نکرده بود، هرچند این افراد درحال‌حاضر به اظهارات ترغیب‌کننده مقامات ارشد کشور اشاره می‌کنند و آن را دلیلی برای اعتماد به بورس می‌دانند اماغ کارشناسان معتقدند مردمی که حالا از بی‌اعتمادی به دولت سخن می‌گویند به‌طور قطع سال گذشته نیز چنین حسی را با شدت و ضعف داشته‌اند اما به‌دلیل طمع یا همراه شدن با جو هیجانی حاکم بر جامعه سرمایه‌های خود را وارد بازاری کردند که هیچ پشتوانه تولیدی قابل اتکایی ندارد تا بتوان به امید آن در روزهای سخت منتظر رشد دوباره بود. این عده با مشابه دانستن اتفاقات سال ۹۲ با وقایع اخیر بورس به این نکته تاکید دارند که وقتی اقتصاد یک کشور تحریم زده با GDP منفی و تورم بالای ۴۰ درصد مواجه است طبیعتا رشد ناگهانی و چند صد درصدی بورس واقعی نیست و طبیعتا گریزی هم از ریزش این بازار بی‌قاعده نیست.


چاپ