سهم ایران از تولید و صادرات سیمان جهان

گروه معدن: مروری بر وضعیت کشورهای صادرکننده سیمان گویای آن است که در سال ۲۰۱۵میلادی ایران به عنوان هفتمین کشور تولیدکننده سیمان شناخته شده و ۱/۶ درصد از کل تولید سیمان جهان را به خود اختصاص داده است.

صنعت سیمان در سال‌های گذشته و به ویژه از زمان شروع بحران اقتصادی سال ۲۰۰۸میلادی در اروپا و امریکا دستخوش تغییراتی شده است. اکنون چین به عنوان بزرگترین تولیدکننده این بخش در سال‌های اخیر سهمی حدود ۵۸ درصد از کل تولید سیمان جهان در ۵ سال گذشته را به خود اختصاص داده است.به این ترتیب این کشور در سال ۲۰۱۵میلادی افزون‌بر ۲۳۵۰ میلیون تن تولید داشته است. پس از چین، هند به عنوان دومین تولیدکننده این بخش با تفاوتی قابل توجه در حجم تولید ۶/۶ درصد تولید سیمان جهان را به خود اختصاص داده و در سال ۲۰۱۵میلادی ۲۷۰میلیون تن تولید داشته است. امریکا نیز ۲ درصد سیمان جهان را تولید می‌کند و ۸۳/۴میلیون تن تولید این کشور بوده است.به گزارش ایسنا، ترکیه با تولید ۷۷ میلیون تن سیمان چهارمین تولیدکننده این بخش به شمار می‌رود که در مجموع ۱/۹ درصد از تولیدات سیمان جهان را به خود اختصاص می‌دهد.برزیل با تولید ۷۲ میلیون تن و دسترسی به ۱/۸ درصد از کل تولید سیمان جهان و روسیه با تولید ۶۹ میلیون تن و اختصاص ۱/۷ درصد از تولید سیمان دنیا در رتبه‌های چهارم و پنجم این جدول قرار گرفته‌اند.روسیه نیز با تولید ۶۹ میلیون تن و دسترسی به تولید ۱/۷درصد از کل تولیدات سیمان جهان در رتبه ششم این جدول قرار گرفته است.ایران با تولید ۶۵ میلیون تن سیمان در سال ۲۰۱۵ میلادی نیز ۱/۶درصد از کل تولیدات جهان را به خود اختصاص داده و در رتبه هفتم جدول قرار می‌گیرد.اندونزی، کره‌جنوبی، ویتنام، ژاپن، عربستان سعودی، مصر، تایلند، مکزیک، پاکستان، آلمان و ایتالیا دیگر کشورهایی هستند که در این زمینه تولید داشته و رتبه‌های هشتم تا هجدهم جدول تولیدات سیمان جهان را به خود اختصاص می‌دهند.


ایران سومین تولیدکننده سیمان در افق ۱۴۰۴
نکته دیگر آنکه مصرف سیمان جهان در سال ۲۰۱۲میلادی برابر با ۳/۷ میلیارد تن (۹۷ درصد تولید سیمان جهان)، سال ۲۰۱۳میلادی معادل ۴ میلیارد تن (۹۸ درصد تولید سیمان جهان) و در سال ۲۰۱۴میلادی معادل ۴/۳ میلیارد تن (۱۰۳ درصد تولید سیمان جهان) بوده است.مروری بر ۱۰۰ شرکت نخست این حوزه گویای آن است که ۴ گروه ایرانی رتبه‌های ۶۰، ۶۲، ۶۴ و ۷۵ این جدول را به خود اختصاص داده‌اند.در سال‌های ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۵ ظرفیت سیمان ایران با ۱۵۶ درصد رشد از ۳۲/۶میلیون تن به ۸۳/۵ میلیون تن در سال رسید. همچنین براساس چشم‌انداز ۱۴۰۴ محصولات کانی غیرفلزی به عنوان اولویت سوم با محوریت صنایع سیمان و کاشی سرامیک در بین ۱۲ اولویت صنعتی مورد توجه قرار گرفته‌اند.با در نظر گرفتن آخرین پیش‌بینی‌های انجام شده درباره نرخ رشد ۴/۹ درصدی مصرف سیمان تا سال ۲۰۱۸م یا به عبارت دیگر افزایش سرانه مصرف جهانی از ۵۳۹ به ۶۴۰ کیلوگرم کسب جایگاه سوم جهان با ظرفیت تولید سالانه ۱۲۰ میلیون تن و رتبه نخست در صادرات جهانی و ظرفیت تولید در منطقه برای صنعت سیمان ترسیم شده است.


رتبه ایران در صادرات سیمان
براساس آمارهای ارائه شده در سال ۲۰۱۶ میلادی رتبه ایران در زمینه صادرات سیمان سفید ۲۵ و در زمینه سیمان خاکستری ۶۱ بوده است. در بخش واردات سیمان نیز در این مدت ایران رتبه ۱۶۴ در زمینه واردات سیمان سفید و رتبه ۳۹ در حوزه واردات سیمان خاکستری را داشته است.همچنین در حوزه سیمان سفید، ایران در سال ۲۰۱۵ میلادی ۰/۰۹ میلیون دلار و در سال ۲۰۱۶، ۰/۰۳۵ درصد میلیون دلار واردات داشته است. همچنین در بخش سیمان خاکستری میزان واردات ایران در این بخش در سال ۲۰۱۵میلادی، ۵/۱ میلیون دلار و در سال ۲۰۱۶ حدود ۴/۲ میلیون دلار بوده است.
همچنین در سال ۲۰۱۶میلادی ایران ۲/۲میلیون دلار صادرات سیمان سفید داشته که البته این رقم در مقایسه با سال ۲۰۱۵ که صادرات سیمان سفید ایران ۵/۷ میلیون دلار بوده کاهش قابل توجهی را نشان می‌دهد.در حوزه سیمان خاکستری نیز ایران در سال ۲۰۱۶میلادی، ۰/۰۴ میلیون دلار صادرات داشته که این رقم در قیاس با سال ۲۰۱۵ که ۰/۲ میلیون دلار صادرات ایران در این بخش بوده، کاهشی قابل توجه را نشان می‌دهد.


عمده بازارهای صادراتی سیمان کدامند؟
عمده کشورهای واردکننده سیمان سفید ایران به ترتیب عبارتند از عراق، امارات متحده، قطر، کویت، بنگلادش، افغانستان، روسیه، قزاقستان، آذربایجان، عمان، تاجیکستان، ارمنستان، کره‌جنوبی، پاکستان، افریقای جنوبی، هند، تانزانیا، ترکمنستان، ازبکستان، کنیا، فیلیپین، میانمار، قرقیزستان، بلژیک، گرجستان و سوریه؛ البته در سال‌های گذشته عربستان سعودی از جمله بازارهای صادراتی ایران در این بخش بوده و کشورهای دیگری چون بحرین، ترکیه، استرالیا، بلغارستان، آلمان و افریقای مرکزی وارداتی در این بخش داشته‌اند.همچنین در حوزه سیمان خاکستری به ترتیب کشورهای افغانستان، پاکستان، کویت، عراق، سومالی، افغانستان، عمان، پاکستان، تانزانیا، عراق، تاجیکستان، کنیا، ترکمنستان، آذربایجان، تاجیکستان و ارمنستان از جمله کشورهایی بوده‌اند که به عنوان مقصد صادراتی ایران شناخته شده‌اند. در حوزه واردات سیمان سفید نیز در سال ۱۳۹۵، ترکیه عمده واردکننده سیمان به ایران بوده است. درباره سیمان خاکستری نیز کشورهای چین، کره‌جنوبی، امارات، هند، آلمان، تایلند، ترکیه و جمهوری چک عمده کشورهای صادرکننده سیمان به ایران بوده‌اند.


پیش‌بینی مصرف ۱۴۰ میلیون تنی سیمان در همسایه شمالی ایران
عضو کمیسیون صنایع اتاق ایران در همین زمینه گفت: براساس اطلاعات موجود در افق ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) پیش‌بینی می‌شود میزان مصرف سیمان روسیه به ۱۴۰ میلیون تن برسد و تولیدکنندگان ایرانی می‌توانند سهم مناسبی کسب کرده و نسبت به صادرات برنامه‌ریزی کنند.به گزارش ایرنا امیرحسین کاوه خاطرنشان کرد: روسیه دارای جمعیت ۱۴۶/۶میلیون نفر با مساحت حدود ۱۷ میلیون کیلومتر مربع است و ضمن اینکه پهناورترین کشور جهان به شمار می‌رود، در واقع هشتمین جمهوری پرجمعیت دنیاست.قرار است خرداد سال آینده میلادی (۲۰۱۸ )، جام جهانی فوتبال به میزبانی این کشور برگزار شود و به این ترتیب روسیه در رتبه هفتمین مصرف‌کننده بزرگ سیمان جهان قرار گرفته است.عضو کمیسیون صنایع اتاق ایران یادآور شد: صادرات سیمان ایران در سال ۱۳۹۳ به رکورد بی‌سابقه بیش از ۱۸ میلیون تن رسید که سهم نزدیک به ۶۰ درصدی از این رقم را کشور عراق جذب کرد، اما کاهش طرح‌های عمرانی و مشکلات برون‌مرزی برای صادرات، پیامد افت صدور این مصالح ساختمانی را به همراه داشت.برپایه اطلاعات موجود، ۴۰ شرکت روسی در زمینه تولید سیمان در عراق فعالیت دارند که به شکل خصوصی دایر شده‌اند.کاوه گفت: برابر آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت، سال گذشته ظرفیت تولید سیمان کشور به بیش از ۸۰ میلیون تن و میزان تولید هم به ۵۷/۹ میلیون تن رسید.پیش‌بینی شده است ایران و روسیه در مدت ۳ تا ۴ سال آینده، حجم مبادلات تجاری خود را به ۱۰ میلیارد دلار برسانند.برابر آمار رسمی روسیه، ارزش مبادلات بازرگانی دو کشور ایران و روسیه در سال ۲۰۱۶م با افزایش ۷۰ درصدی نسبت به سال ۲۰۱۵ به حدود دو میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار رسید.سال ۲۰۱۴ ایران و روسیه سطح مبادلات تجاری خود را با رشد ۵ درصدی نسبت به سال ۲۰۱۳م به رقم یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار رساندند.عضو کمیسیون صنایع اتاق ایران در ادامه افزود: بالاترین رقم سرانه مصرف سیمان در روسیه ۴۳۰ کیلوگرم در سال ۲۰۰۸م بود، اما پس از آغاز روند نزولی در سال ۲۰۱۱ رقم ۴۰۹ کیلوگرم ثبت شد.کاوه افزود: آمارها نشان می‌دهد ظرفیت صنعت سیمان کشور در دوره ۹۵- ۱۳۸۳ با رشد ۱۵۶ درصدی از سطح ۳۲/۶ میلیون تن به رقم ۸۳/۵ میلیون تن رسید و به این ترتیب از برنامه چهارم توسعه روند افزایشی در این بخش آغاز شده است.وی افزود: صنعت سیمان یکی از صنایع انرژی‌بر به شمار می‌رود که ۳ درصد مصرف انرژی کل کشور و ۱۴ درصد مصرف انرژی صنایع را به خود اختصاص داده است.به گزارش ایرنا، براساس سند راهبردی وزارت صنعت، معدن و تجارت، قرار است امسال ظرفیت تولید سیمان کشور به ۹۰ میلیون تن برسد و در سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۴ به ترتیب ظرفیت ۱۰۰ و ۱۲۰ میلیون تنی برای این بخش پیش‌بینی شده است. علاوه بر این میزان صادرات در سال‌های ۱۳۹۶، ۱۳۹۹ و ۱۴۰۴ به ترتیب ۲۱، ۲۴ و ۳۲ میلیون تن (سیمان و کلینکر) پیش‌بینی شده است.


چاپ