صمت از اهمیت سرمایه‌گذاری در تولید تجهیزات و ماشین‌آلات معدنی گزارش می دهد

بومی‌سازی ماشین‌آلات معدنی با ورود فناوری

حامد شایگان -گروه معدن: ایجاد رونق در معادن تنها با افزایش ظرفیت تولید در معادن نیمه فعال محقق خواهد شد. در واقع آغاز تحریم‌ها و افزایش هزینه واردات ماشین‌آلات معدنی و همچنین محدودیت دسترسی به قطعات برخی از این تجهیزات فعالیت معدنکاری کشور را با بحران مواجه کرد.

حال افزایش بهره‌وری در معادن با تکیه بر تولیدات ارزان‌قیمت محصولات موضوعی است که این روزها کارشناسان معدنی آن را به بومی‌سازی ساخت ماشین‌آلات ربط می‌دهند. چراکه بیشتر ماشین‌آلاتی که در حوزه معدن فعالیت می‌کنند بیش از ۱۰ سال طول عمر دارند و همین منجر شده است میزان کارآیی آنها و در نهایت استخراج کاهش یابد. از سوی دیگر نبود قطعات منجر به خواب چند ماهه تجهیزات و ماشین‌آلات می‌شود که میزان تولید در معادن کاهش می‌یابد. حال کارشناسان معتقدند با تامین بودجه موسسات پژوهشی و اعتماد به آنها بستر ساخت ماشین‌آلات و تجهیزات معدنی فراهم می‌گردد.
مهدی کرباسیان رییس هیات عامل ایمیدرو در رابطه با محدودیت ورود ماشین آلات معدن کاری معتقد است: یکی از مشکلات افزایش تولید در معادن این است که بیشتر تجهیزات و ماشین‌آلات آن از اروپا و و کشورهای غربی وارد می‌شود که به دلیل تحریم‌ها ورود آن به کشور با موانعی روبه‌رو است درحالی که این تجهیزات هیچ ارتباطی با انرژی هسته‌ای ندارد، از این رو سرمایه‌گذاری در ساخت ماشین‌آلات معدنی می‌تواند در تحقق چشم انداز رونق معادن موثر باشد. بنابراین آنچه مسلم است تدوین استراتژی معدن و پیش‌بینی رسیدن به ۴۰ میلیون تن فولاد در سال ۱۴۰۴ که نیازمند فعالسازی معادن است تنها زمانی محقق می‌شود که تمام حلقه‌های تولید با تامین تجهیزات به صورت یکپارچه توسعه یابد.


ساخت ۲۰ درصد ماشین‌آلات در داخل کشور
قائم مقام شرکت فولاد ساب کاران در گفت‌وگو با صمت ضمن تاکید بر اینکه هم‌اکنون برخی قطعات ماشین‌آلات معدنی در ایران ساخته می‌شود، گفت: هم‌اکنون ماشین‌آلات معدنی وارد می‌شود اما برخی قطعات بدنه آنها توسط شرکت‌های ایرانی ساخته می‌شود. در واقع فولاد ضد سایش که در این ماشین‌آلات به‌کار برده می‌شود تا در حفاری‌ها از بین نرود در ایران تولید می‌شود. این باکت‌ها که در لودر، بولدوزر و... به‌کار می‌رود در شرکت‌های بزرگ سازنده همچون کاترپیلا، وولو نیز با همین کیفیت به‌کار می‌رود.افشین معنوی با بیان اینکه هم‌اکنون ۲۰ درصد از ماشین‌آلات در داخل ساخته می‌شود، افزود: خیلی از قطعات به سفارش معدنکاران توسط شرکت‌های تولیدی ساخته می‌شود، البته ساخت موتور نیز توسط برخی شرکت‌ها در ایران آغاز شده اما اگر ما بخواهیم این ماشین‌آلات را به طور کامل بسازیم نیازمند مجوز ورود فناوری ساخت آنها تحت لیسانس یک کشور اروپایی هستیم. ماشین‌آلات مربوط به شرکت هپکو که الان توسط شرکت‌های ایرانی ساخته می‌شود در ابتدا تنها قطعات جانبی آن توسط ایرانی‌ها ساخته می‌شد.


افزایش بهره‌وری در معادن با رفع مشکل ماشین‌آلات معدنی
یک عضو انجمن نظام مهندسی معدن در رابطه با نقش ماشین‌آلات در افزایش بهره‌وری معادن به صمت گفت: ساخت ماشین‌آلات معدنی در داخل میزان تولید محصولات معدنی را به طور قطع افزایش خواهد داد، چراکه با بکارگیری تجهیزات با فناوری روز، سرعت استخراج، دقت و میزان آن افزایش خواهد یافت که این عامل منجر به افزایش سرمایه‌گذاری در معادن نیز خواهد شد زیرا هر چقدر درآمد معدنکاران بیشتر شود اشتیاق سرمایه‌گذاران به حضور در این عرصه بیشتر خواهد شد. اردشیر شعبان پور با نگاهی به ماشین‌آلات موجود در کشور اضافه کرد: در حال حاضر ماشین آلات معدنی لودر، بولدوزر، دام تراک و... به کشور وارد می‌شوند که ساخت کشورهای شرق اروپا و چینی هستند، البته ماشین‌آلات مربوط به استخراج شن و ماسه در داخل ایران ساخته می‌شود. این ماشین‌آلات با مهندسی معکوس توسط محققان ایرانی ساخته شده که با همان روش می‌توان به ساخت ماشین‌آلات دیگر نیز ورود پیدا کرد، البته برای ساخت دامتراک‌ها نیاز به فناوری بالایی است با این حال اگر بودجه کافی در اختیار دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی قرار داده شود به طور قطع پیشرفت‌هایی حاصل خواهد شد. در واقع ما این مسئله را قبلا در معدن تجربه کرده‌ایم به گونه‌ای که تا چندسال پیش مشاوران معدنکاران خارجی بودند پس از آن چند شرکت به کارشناسان ایرانی اعتماد کردند و زمینه فعالیت گسترده مشاوران ایرانی فراهم شد بنابراین در اولین قدم، بودجه و اعتماد کافی بسترساز ورود پژوهشگران ایرانی به طراحی و ساخت ماشین‌آلات معدنی است. او با اشاره به اینکه ساخت موتور ماشین‌آلات معدنی تحت لیسانس شرکت‌های خارجی کارساز نیست، ادامه داد: همانگونه که تحریم‌ها مانعی برای ورود ماشین‌آلات معدنی است به طور قطع در روند ساخت موتور ماشین‌آلات نیز تحریم‌ها اثرگذار خواهند بود از این رو ایجاد زمینه‌ای برای ساخت داخلی این موتورها قیمت ماشین‌آلات را نیز کاهش خواهد داد، زیرا بخشی از قیمت ماشین‌آلات مربوط به هزینه واردات است که با اعتماد به تولیدکنندگان داخلی و در اختیار گذاشتن این هزینه برای حمایت از تولید، موفقیت ملی را در کنار کاهش قیمت این محصولات به ارمغان خواهدآورد.


تجهیزات وارداتی، عامل خواب ماشین‌آلات معدنی
یک کارشناس معدنی با نگاهی به روند استخراج در معادن ایران به صمت گفت: در حال حاضر میزان تولید در معادن مکانیزه و غیرمکانیزه متفاوت است به گونه‌ای که در معدن زغال سنگ طبس که از تجهیزات با فناوری روز استفاده می‌شود روزانه ۳ تا ۴ هزار تن استخراج انجام می‌گیرد حال در معدن مجاور که به صورت دستی استخراج انجام می‌شود این میزان به ۲۰۰ تن در روز کاهش می‌یابد بنابراین نقش ماشین‌آلات در تولید محصولات معدنی انکار ناپذیر است. علی حسینی با بیان اینکه وارداتی بودن ماشین‌آلات یک محدودیت محسوب می‌شود، ادامه داد: در ایران اگر یک ماشین معدنی خراب شود و تجهیزات آن در انبار موجود نباشد چند ماه غیرفعال می‌شود زیرا باید منتظر وارد شدن قطعه مورد نیاز شوند، از سوی دیگر تعمیر آنها در ایران کارساز نخواهد بود و به سرعت دوباره خراب می‌شود، بنابراین کمک به بومی‌سازی ساخت ماشین‌آلات معدنی نقش موثری در افزایش تولید خواهد داشت.


چاپ